Gazastrook

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Warning icon.svg De neutraliteit van dit artikel wordt betwist.
Zie de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie.
Gazastrook
قطاع غزة Qiṭāʿ Ġazza
רצועת עזה Retzu'at 'Azza
Gebied in Palestina Vlag van Palestina
Kaart van de Gazastrook
Algemeen
Oppervlakte 360 km²
Inwoners (2007) 1.416.966[1] (3936 inw./km²)
Foto's
Het strand bij Gaza-Stad
Het strand bij Gaza-Stad
Portaal  Portaalicoon   Azië

De Gazastrook (Arabisch: Qita` Ghazza - قطاع غزة, Hebreeuws: Retzu'at 'Azza - רצועת עזה ) is een gebied gelegen in het Midden-Oosten, in de Levant, en maakt samen met de Westelijke Jordaanoever deel uit van Palestina, voorheen de Palestijnse Gebieden genoemd. De landstrook is genoemd naar de stad Gaza.

De Gazastrook heeft een oppervlakte van ongeveer 360 km². Het grenst aan Israël, Egypte en de Middellandse Zee. De belangrijkste steden zijn Gaza, Rafah, Abasãn, Khan Younis en Dayr al Balah. De kustlijn is ongeveer 40 km lang, de grens met Egypte ongeveer 12 km en de grens met Israël ongeveer 59 km lang.[2]

Anno 2014 wonen er -naar schatting- ruim 1,8 miljoen Palestijnen, waardoor er een bevolkingsdichtheid bestaat van meer dan vijfduizend personen per vierkante kilometer.

Met Israël verkeert het gebied sinds de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 (en in zekere zin daarvoor ook reeds) in openlijk conflict, waarvan het meest recente militaire treffen het conflict in de Gazastrook 2014 is, en heeft sinds 1967 te lijden onder de Israëlische bezetting met grote gevolgen voor onder meer de infrastructuur, het milieu, de economie, humanitaire rechten en de bewegingsvrijheid van de bevolking. Er zijn vier door Israëlische militairen gecontroleerde grensovergangen: Erez, Nahal Oz, Karni (goederen) en Sufa (goederen). Met Egypte zijn er twee grensovergangen: Kerem Shalom (goederen) en Rafah.[3] Het luchtruim en de Middellandse Zee vanaf 3 mijl is geblokkeerd door het Israëlische leger.

Regering[bewerken]

In 2005 trok Israël zijn nederzettingen terug uit de Gazastrook. Politiek gezien staat het gebied sindsdien de jure onder bestuur van de Palestijnse Autoriteit, maar sinds juni 2007 (zie Palestijnse Burgeroorlog) heeft Hamas de macht in handen en wordt het door haar bestuurd als een de facto onafhankelijk gebied. Sinds de breuk met de Palestijnse Autoriteit in 2007 kwam in 2012 een tweede door Hamas gedomineerde regering tot stand, Hamasleden van de Palestijnse wetgevende Raad die in de Gazastrook woonden hadden daartoe goedkeuring verleend.

Gouvernementen en demografie[bewerken]

Gouvernement Aantal inwoners
(2007)
Noord-Gaza 270.494
Gaza 496.691
Deir el-Balah 205.414
Khan Yunis 270.828
Rafah 173.539
Totaal 1.416.966

In de Gazastrook woonden in juli 2003 naar schatting ongeveer 1,3 miljoen Palestijnen. Van hen zijn 961.645 personen door UNRWA geregistreerd als vluchtelingen (voornamelijk nakomelingen (maart 2005), - inmiddels, juni 2009, zijn het er 1,5 miljoen- . De grootste stad is Gaza, met ongeveer 400.000 inwoners. De bevolkingsdichtheid in de Gazastrook bedraagt meer dan 3500 personen per vierkante kilometer.[4] De totale vruchtbaarheid van vrouwen in de Gazastrook behoort tot de hoogste ter wereld: gemiddeld 6,17 kinderen per vrouw (2003). De gemiddelde bevolkingsgroei is 3,8%. Terwijl de werkgelegenheid sinds het uitbreken van de Tweede Intifada alleen maar terugloopt, is bijna de helft (49,4%) van de bevolking in de leeftijdscategorie van 0-14 jaar.

Tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 was het aantal inwoners van de Gazastrook toegenomen van ongeveer 80.000 tot ongeveer 287.000 inwoners, voornamelijk door instroom van Palestijnse vluchtelingen. Sindsdien is (tot 2004) is de bevolking nagenoeg vervijfvoudigd door natuurlijke groei.

In 2004 stond het werkloosheidspercentage op 41,3%. Van de bewoners van Gaza leeft 66% onder de door de VN gehanteerde armoedegrens van 2 dollar per persoon per dag. De meeste vrouwen hebben thuis de zorg voor de kinderen en het huishouden.

Religie[bewerken]

De overgrote meerderheid van de bevolking is Sunnimoslim. Er is een zeer kleine minderheid christenen: o.a. Grieks-orthodoxen en Rooms-katholieken (parochie van de H. Porfyrius (een kleine 2000 personen). Er woont een groepje zusters van Moeder Teresa Missionaries of Charity in Gaza-stad.

De Media[bewerken]

  • Ramattan is een persbureau in de Gazastrook

Economie[bewerken]

De economie heeft ernstig te leiden van de internationale boycot en de blokkade door Israël. De aan- en uitvoer van goederen van en naar Israël is te gering en te onregelmatig voor een gebied met een inwonertal als de Gazastrook (1,8 miljoen). Veel landbouwgrond ligt in de bufferzone. De visserij wordt ernstig belemmerd door de zeeblokkade.

In 2015 kwam de UNCTAD met een rapport over de leefsituatie van de Gazastrook in de breedste zin. Het waarschuwde dat dit gebied, als niet drastisch verbeteringen worden aangebracht, over vijf jaar onleefbaar zal zijn geworden.[5]

Een elektriciteitscentrale, (Gaza Power Plant) is herhaaldelijk door Israël gebombardeerd en door de Gazanen weer zo goed mogelijk hersteld. De productie daarvan wordt negatief beïnvloed door gebrek aan brandstof. Daardoor komt het vaker dan voorheen voor dat de centrale op halve kracht (60 van de 120 MW) of minder werkt. Uren van stroomuitval zijn dan een regelmatig voorkomende last. Dat kan per dag 12 uur of meer zijn. Men is daardoor afhankelijk van invoer van elektriciteit uit Israël (120 MW) en Egypte (30 MW).[6]

De "tunneleconomie" lijkt tot stilstand te zijn gekomen (2013) nadat Egypte onder al-Sisi erin geslaagd was vrijwel alle tunnels tussen Egypte en de Gazastrook te vernietigen.

Geografie[bewerken]

Waterafvoer[bewerken]

Drie Wadis voer(d)en oost-west water af van het achterland (Israel) via de Gazastrook naar de Middellandse zee. De hoeveelheid water verschilt per seizoen. Israël heeft de loop van deze wadi's echter verlegd richting eigen Negev woestijn, zodat de Gazastrook nu met milieuproblemen als zoetwatertekort en woestijnvorming te maken heeft.

Milieuproblematiek[bewerken]

De Gazastrook herft te maken met de volgende milieuproblemen:

  • woestijnvorming
  • verzilting van de verse watervoorraden
  • onvoldoende capaciteit van het zuiveren van rioolwater (t.g.v. schaarste aan energie)
  • vervuild/besmet water
  • bodemverarming
  • uitputting en vervuiling van het grondwater

Grensovergangen[bewerken]

De Gazastrook heeft zes grensovergangen met Israël (2 daarvan waren al vóór de Israëlische blokkade van 2007 gesloten, b.v. Kissufim). Erez in het noorden, Nahal Oz en Karni in het oosten en Keren Shalom bij het drielandenpunt in het uiterste zuiden. Keren Shalom is anno 2016 nog de enige overgang voor goederen. Erez is bestemd voor personenverkeer en gesloten voor goederen; vanwege de blokkade zijn de overige overgangen zijn helemaal gesloten. De Israëlische minister Moshe Ya'alon gaf in mei 2016 aan Erez weer voor goederen verkeer te willen openen opdat zo'n 50% van de goederen, die nu via Keren Shalom gaan, via Erez zouden kunnen gaan. "Het is", zei hij, "in het belang van Israël dat de mensen in de Gazastrook waardig kunnen leven". Een datum noemde hij echter niet. Kort daarop trad hij af na een conflict met Benjamin Netanyahu[7] Sinds daar Abdul Fatah al-Sisi aan de macht is houdt Egypte de enige overgang naar de (in principe niet vijandige) buitenwereld bij Rafah meestal gesloten. In 2015 was de overgang 21 dagen geopend en sinds februari 2016 twee keer.

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van Gaza en de Gazastrook vormt onderdeel van Kanaän waartoe het gebied behoorde voordat de belangrijkste kuststeden ervan tot kolonies van het Oude Egypte werden. Rond 1200 v.Chr. ontstond een migratiegolf van Filistijnen naar zuidwest Kanaän, dat toen Filistië werd genoemd. De Filistijnen waren een (zeevarend) volk met waarschijnlijk een Myceense of Minoïsche achtergrond, afkomstig van Kreta of Cyprus.

In de Bijbel wordt Gaza vermeld in het Nieuwe Testament in het boek Handelingen van de apostelen (rond het jaar 80), hoofdstuk 8. Daar krijgt Philippus van een engel het bevel: "neem de weg die van Jeruzalem afdaalt naar Gaza". Deze is eenzaam, wordt erbij gezegd.

Arabieren kwamen er op veroveringstocht in het jaar 635.[8]

Ottomaanse rijk en Britse mandaatperiode[bewerken]

Tot 1917 was de Gazastrook, net als de gehele regio, een deel van het Ottomaanse Rijk. In 1917 werd het - in de Eerste Wereldoorlog - veroverd door de Britten in de - 3e - Slag bij Gaza. Deze slagen kostten het leven aan duizenden soldaten aan beide kanten. De plaatselijke bevolking, Palestijnse arabieren en enkele Joodse families, werden door de Ottomaanse Turken gedwongen te vluchten: zonder eigendommen mee te nemen. [9] Het Verenigd Koninkrijk kreeg in 1922 van de Volkenbond een mandaat over Palestina, waarvan op 25 mei 1923 de definitieve grens werd bepaald (Palestina, ten westen van de Jordaan, waarin het huidige Israël en de staat Palestina liggen).

Egyptische bezettingsperiode[bewerken]

Volgens het Verdelingsplan van de VN in 1947 zou de Gazastrook onderdeel worden van een nieuwe Palestijns-Arabische staat. De Arabieren verwierpen het plan echter. Na de beëindiging van het Britse mandaat over Palestina op 15 mei 1948 en een op handen zijnde burgeroorlog riepen de Joden op 14 mei 1948 de staat Israël uit. Het Egyptische leger viel daarop Israël binnen vanuit het Zuiden en ontketende daarmee de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948.

Op 22 september 1948, tegen het einde van de oorlog, vestigde de Arabische Liga een Palestijnse regering (Arabisch: حكومة عموم فلسطين hukumat 'um Filastin) in Gaza. Dit werd mede beschouwd als een poging van de Arabische Liga om de invloed van Transjordanië op de Palestijnse kwestie te verminderen; deze regering werd door Transjordanië (en door alle niet-Arabische landen) niet erkend. In feite was het weinig meer dan een marionettenregering onder gezag van Egypte, met een verwaarloosbare invloed en een minimaal budget. Later verhuisde de regering naar Caïro.

Onder Egyptisch bewind werd de Gazastrook vanaf 1948 een gesloten kamp. Het werd bijna onmogelijk om Gaza te verlaten. Strenge beperkingen, bijvoorbeeld in werkgelegenheid en onderwijs, werden opgelegd aan de inwoners van Gaza, zowel aan de oorspronkelijke bewoners als aan de vluchtelingen. Iedere avond was er een uitgaansverbod tot het ochtendgloren de volgende dag. De slechte behandeling blijkt ook uit de levensverwachting: toen Israël de Gazastrook bezette in 1967 was de levensverwachting er maar 48 jaar. Na twee decennia was de levensverwachting gestegen naar 72 jaar.[10]

De huidige Gazastrook is een product van de wapenstilstandsakkoorden van 1949 tussen Egypte en Israël; de grens is onderdeel van wat bekendstaat als de Groene Lijn. Egypte bezette de Strook van 1949 tot 1967, met een onderbreking van vier maanden Israëlische bezetting tijdens de Suezcrisis van 1956. Egypte annexeerde de Gazastrook niet, maar behandelde het als bezet gebied en liet het onder militair bestuur vallen. Palestijnen die in de Gazastrook of in Egypte woonden, kregen een Palestijns paspoort. Dit stopte in 1959 toen Gamal Abdel Nasser, de president van Egypte, de Palestijnse regering per decreet ophief.

Israëlische bezettingsperiode sinds 1967[bewerken]

Nederzettingen[bewerken]

In de Zesdaagse Oorlog van 1967 werd de Gazastrook door Israël op Egypte veroverd en bezet. Het gebied werd niet geannexeerd door Israël, maar Israëlisch-joodse kolonisten stichtten er onder bescherming van het Israëlische defensieleger in totaal 21 nederzettingen.

Tweede Intifada[bewerken]

Het begin van een zeehaven werd tijdens de tweede Intifada in 2001 verwoest. Nederland, Frankrijk en de E.U. werkten samen aan dat project. Israël vernietigde hetgeen reeds gebouwd was, omdat volgens haar mortieraanvallen vanaf het bouwterrein waren gedaan richting Israël. Deskundigen ter plaatse betwijfelen desgevraagd de juistheid van dit argument. [11]

In 2005 was het aantal Israëlische kolonisten gegroeid tot 8000; voor de bevolkingsaantallen in de regio van weinig betekenis, maar de nederzettingen waren wel gevestigd op een relatief aanzienlijk groter deel van het grondgebied: de 8000 joods-Israëlische kolonisten woonden op 15% van de oppervlakte van de Gazastrook. De wegen naar deze nederzettingen werden door het Israëlische leger gecontroleerd.

Disengagement[bewerken]

Op 4 februari 2004, tijdens de tweede intifada, verklaarde de Israëlische minister-president, Ariel Sharon, vijftien nederzettingen die niet pal tegen de Israëlische grens aanlagen te willen ontruimen in het kader van het disengagementplan. Dit plan, dat een overeenkomst betrof met de Amerikaanse president, George W. Bush, plande naast de ontruiming van de nederzettingen in de Gazastrook daarentegen een viertal nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, alsook de uitbreiding van de grotere nederzettingen op diezelfde Westelijke Jordaanoever én de verdere bouw van de omstreden Israëlische Westoeverbarrière, veiligheidsmuur (Israëlische benaming) of Apartheidsmuur (Palestijnse benaming), op de Westelijke Jordaanoever.

Een ruime meerderheid van de Israëlische bevolking was volgens peilingen voor ontruiming van de nederzettingen. Een raadgevend referendum van de Likoed wees op 2 mei 2004 het voorstel af, maar de regering-Sharon met wisselende deelnemers zette de plannen voort. Als argument voor het overtuigen van de kolonisten in de Gazastrook werden ook grote schadevergoedingen beloofd. Aanvankelijk waren de acties tegen de ontruiming aanzienlijk. De Israëlische regering probeerde van meet af aan het aantal aanwezige extremistisch-religieuze sympathisanten te verminderen. Zo werd bijvoorbeeld een 50.000 man grote 'Mars op de Gazastrook' verboden. In augustus 2005 waren alle inwoners van de nederzettingen en sympathisanten uit de Gazastrook geëvacueerd. In september 2005 droeg Israël de controle over de Gazastrook over aan de Palestijnse Autoriteit, hoewel het Israëlische leger nog wel aanwezig bleef. Voor Israëlische burgers werd de toegang tot de Gazastrook door Israël afgesloten.

Palestijns bestuur[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Palestijnse Autoriteit voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Palestijnse bestuur over het grootste deel van de Gazastrook begon in 1993, na de Israëlisch-Palestijnse akkoorden die bekendstaan als de Oslo-akkoorden.

Na een verdere eenzijdige terugtrekking van Israël, was op 12 september 2005 de controle over het grondgebied (exclusief het luchtruim) compleet. Aanvankelijk braken feestvierende Palestijnen de grens met Egypte door, maar die werd later gerepareerd. De Palestijnse Autoriteit vergrendelde de grensovergang met Egypte. Tijdens een gewapende "overwinningsparade" van Hamas kwamen 19 mensen om het leven en nog 200 raakten gewond, toen explosieven in een vrachtwagen van Hamas ontploften. De Palestijnse Autoriteit reageerde met een politieke aanval op Hamas wegens het nodeloos in gevaar brengen van burgers.

Na de dood van Yasser Arafat werd er door de internationale gemeenschap, de VS en Israël op kop, sterk aangedrongen op democratische verkiezingen.

Palestijnen wachten voor de grensovergang met Israël, juli 2005

In 2006 won Hamas de verkiezingen van Fatah, maar de gekozen bestuurders werden op het allerlaatste moment door Israëlische militairen gedeporteerd. Twee burgers uit Gaza werden door het Israëlische leger ontvoerd, waarop de Palestijnen 25 juni 2006 twee Israëlische soldaten doodden, er een gevangen namen (korporaal Gilad Shalit) [12] en een uitruil voorstelden voor de ongeveer 10.000 Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen[13].

De goudmarkt in Gaza-Stad

Hierna ontketende Israël de Operation Summer Rains Operatie Zomerregens teneinde de korporaal te bevrijden. Bruggen en regeringsgebouwen werden aangevallen uit de lucht en de elektriciteitscentrale werd lamgelegd (dus ook de waterzuiveringsinstallatie). Tientallen parlementariërs en ook ministers van Hamas werden gearresteerd en opgesloten. Dag en nacht vlogen vliegtuigen van het Israëlische defensieleger (IDF) laag over het gebied. De Gazastrook ging op slot.[12] Het daaropvolgende bestand hield het tot november 2006 toen Israël een bloedbad aanrichtte in Beit Hanoun (50 doden).

Op 12 juni 2007 ging de Karni-grenspost, de poort voor import en export van goederen bij Rafah, dicht.

Hamas aan de macht[bewerken]

Op 14 juni 2007 nam, na de verkiezingsoverwinning die niet gehonoreerd werd, Hamas uiteindelijk met geweld de militaire controle over op de Gazastrook, die toen nog onder de president van de Palestijnse Autoriteit lag. Dit gebeurde met name door de executieve ordedienst en de Qassambrigades. Na een interne oorlog met Fatah veroverde Hamas gewapenderhand de Gazastrook, inclusief Gaza-Stad en verklaarde Gaza "bevrijd". Woordvoerders van Hamas bevestigden dat de Qassambrigades na de bezetting ook een aantal commandanten van Fatah hadden geëxecuteerd. Veel aanhangers van Fatah vluchtten naar Egypte en de Westelijke Jordaanoever.

In oktober verklaarde het israelische kabinet de Gaza-strook tot een "vijandige identiteit" en verscherpte de sancties (b.v. de levering van elektriciteit)

Verdere conflicten met Israël[bewerken]

De verhouding tussen Hamas en Israël is zeer slecht. Hoewel Israël zijn kolonisten had teruggetrokken uit de Gazastrook hield het de militaire controle en voert regelmatig aanvallen uit op Hamasstrijders. Aan de andere kant waren vanuit de Gazastrook tienduizenden Qassamraketten op Israël afgevuurd, die voornamelijk rond Sderot terechtkwamen. Bij aanvallen door Israël eind februari en begin maart 2008 werd onder meer het kantoor van premier Ismail Haniya bestookt en kwamen 120 Palestijnen om het leven, waarvan 25% kinderen. Volgens een rapport (1 maart 2008) van acht Britse mensenrechtenorganisaties is de situatie van 1,5 miljoen Palestijnen in de Gazastrook slechter dan ooit sinds het begin van de Israëlische bezetting in 1967 als gevolg van de vijandelijkheden tussen Israël en Hamas, de extreme restricties op het goederen- en personenverkeer door de Israëlische blokkade van het gebied en de ongecontroleerde raketaanvallen op Israël door Hamas[14].

In december 2008 liep een staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël af. De raketbeschietingen door Hamas werden weer hervat, waarna Israël een grote militaire aanval,Operation Cast Lead / Operatie Gegoten Lood, uitvoerde om deze beschietingen onmogelijk te maken. Hierbij kwamen ruim 1300 mensen om het leven en werden grote verwoestingen aangericht.

Vernietigde ambulance in Shuja'iyya, 6 augustus 2014

In 2009 werd bekend dat Egypte begonnen was met de aanleg van een muur tussen Egypte en de Gazastrook, die 20-30 meter de grond in ging. Egypte wilde hiermee de smokkel via tunnels onmogelijk maken. Tunnels die door Egypte werden ontdekt, werden vernietigd of met gas gevuld, waardoor meerdere Palestijnen om het leven kwamen[15].

In 2010 was er het Gaza-flottielje. Zo werd het Turkse actieschip betiteld dat de zeeblokkade wilde doorbreken en goederen aan de mensen van de Gazastrook wilde gaan geven. Het werd voor de kust geënterd door de israelische marine. Uiteindelijk werden 9 Turkse opvarenden bij deze actie gedood. Het ICC (Internationaal Strafhof )nam deze zaak niet aan, want zij vond haar niet grootschalig genoeg. [16]

In november 2012 voerde het Israëlische leger de militaire operatie 'Operation Pillar of Cloud' (Operatie Wolkkolom) uit in de Gazastrook. Tijdens deze operatie werden ruim 160 Palestijnen gedood en ongeveer 1000 gewond.

In het daaropvolgende conflict in de Gazastrook 2014 met de naam Operation Protective Edge[17] was het militaire doel van Israël om de tunnels op te blazen, waarvan er 14 onder de Israëlische grens doorliepen. Hierbij werd op 1 augustus de stad Rafah vier dagen lang zwaar gebombardeerd, waardoor honderden huizen, gebouwen, een hospitaal en een VN-school werden verwoest of beschadigd. Een groot bloedbad werd aangericht: tussen de 135 en 200 burgers werden gedood, en velen verwond. Volgens Amnesty International zou sprake zijn van een oorlogsmisdaad[18][19] Tussen 8 juli en 26 augustus werden er volgens het Israëlische leger locaties vernietigd waar raketten geproduceerd, gelanceerd of opgeslagen werden. De hevigst getroffen plaats daarbij was Shuja'iyya, bij Gaza-stad[20]. Na het conflict van 2014 werd een wapenstilstand afgesproken. De infrastructuur en de economie in de Gazastrook was in de oorlog vernietigd en de militaire blokkade door Israël, ter land, ter zee en in de lucht, verhinderde de wederopbouw.[21]

Als gevolg van gerezen spanningen langs de grens met Israël werden er beschietingen vanuit tanks op de Gazastrook afgevuurd en beantwoord met mortieren. Begin mei 2016 werd melding gemaakt van Israëlische jachtvliegtuigen boven Gaza, in de buurt van Gaza-stad en Rafah waardoor honderden mensen weer uit hun huizen vluchtten.[22].

Status quo onder de bezetting door Israël[bewerken]

De Verenigde Naties beschouwen de Gazastrook als door Israël bezet gebied; haar OCHA-bureau (Office for the Coördination of Human Affairs) geeft recente informatie.[23] Toen Secretaris Generaal Ban Ki Moon op 28 juni 2016 de Gazastrook bezocht zei hij dat er openlijk gesproken moet worden over de uitdagingen en de onacceptabele moeilijkheden waar de mensen in de Gazastrook voor staan. "Over de vernedering door de bezetting en de afsluitingen"[24]

Blokkade[bewerken]

Nadat de Israëlische troepen het grondgebied van de Gazastrook in 2005 hadden verlaten heeft Israël de strook militair afgesloten met een veiligheidshek met vier bewaakte grens-doorgangen en beheerst bovendien het luchtruim en de zee vóór de Gazastrook. Aan de zuidgrens grenst de strook aan Egypte, met 2 grensovergangen. Ook de regering van dit land heeft haar grens afgesloten. Sinds het aan de macht komen van Hamas in 2006-2007 is er door Israël een algehele blokkade ingesteld.[25] met desastreuze gevolgen voor de bevolking in de Gazastrook. In 2016 veroordeelde Ban Ki Moon deze blokkade als "een collectieve straf, waarvoor verantwoording zal moeten worden afgelegd" [26] en verklaarde tevens dat de V.N. "solidair moet zijn met de bevolking van de Gazastrook, die met enorme moeilijkheden te kampen heeft"

Israël geeft slechts in noodgevallen toestemming aan inwoners van de Gazastrook om de grens over te steken.[27]

Verwoeste luchthaven en zeehaven[bewerken]

De Palestijnen hebben nog steeds geen mogelijkheden gehad om een zee- of luchthaven in bedrijf te nemen, hoewel daar in de Oslo-akkoorden wel sprake van was. In de nacht van 19 september 2001 verwoestten Israëlische tanks en bulldozers de bouwplaats waar Nederland (Ballast Nedam) sinds 1996 de Palestijnse haven in Gaza aan het bouwen was.[28] Israël voerde aan dat de haven milieuvervuilend en onveilig zou zijn. In 1998 was de Yasser Arafat International Airport door de Amerikaanse president Bill Clinton geopend, maar dit werd in de jaren 2001-2002 grotendeels verwoest door Israël tijdens de Tweede Intifada. Van een opbouw van de haven en het vliegveld is het niet gekomen vanwege de erop volgende conflicten met Israël[29].

Controle over het luchtruim[bewerken]

Israël heeft de exclusieve controle over het luchtruim boven de Gazastrook, zoals was afgesproken in de Oslo-akkoorden in de overgangstijd naar een definitieve vredesregeling, maar bewaakt nog steeds dag en nacht het luchtruim van de Gazastrook met zeer geavanceerde drones, waarvan het doordringende geluid te horen is.[30]

Zeeblokkade[bewerken]

De zeeblokkade is onderdeel van de totale blokkade. De Israëlische marine blokkeert Palestijnse vaartuigen vanaf drie zeemijl uit de kust. Daardoor wordt hen 85% van het visgebied, waar de Palestijnen volgens de Oslo-akkoorden recht op hebben, ontnomen. Als ze verder de zee opvaren dan worden zij met militaire macht gedwongen terug te varen of beschoten. Van het oorspronkelijke aantal van 3.000 vissers heeft intussen 90% besloten niet langer uit te varen, wat een ramp betekent voor de 65.000 burgers van Gaza die van de visserij afhankelijk zijn. Veel vissers en hun familie leven in grote armoede en zijn aangewezen op voedselhulp.[31] Volgens gegevens van de UN-OCHA heeft Israël vanaf april 2016 voor de zuidelijke helft van de kust de blokkadegrens verlegd tot 9 zeemijl. Dit leidde tot aanzienlijk hogere visvangsten door de Gazaanse vissers.

Bufferzone[bewerken]

Na Sharons "Disengagement"/ terugtrekking in 2005 stelde Israël een bufferzone in, een strook verboden gebied langs het veiligheidshek en de Israëlische grens in de Gazastrook. Deze zone is plat gebulldozerd. Eens waren hier 113 boerderijen, irrigatiesystemen en tuinbouwkassen. 140.000 olijfbomen en 136.000 citrusfruitbomen werden ontworteld en afgevoerd. Omdat over de breedte van die zone in de loop der jaren verschillende maten/afstanden de ronde deden onder de bevolking van Gaza bevestigde het Israëlische defensieleger (IDF) in augustus 2015 dat de door Israël ingestelde bufferzone voor inwoners 300 meter was, maar dat boeren tot 100 meter mochten komen, zonder daarbij uit te leggen hoe tussen die twee categorieën onderscheid gemaakt kan en moet worden. Men riskeert dus, mocht men zich in deze verboden zone (een derde van het landbouwgebied van de Gazastrook) begeven, beschoten te worden door de IDF. Een bron ter plaatse zegt dat het Israëlische leger in de praktijk nog weer ruimere maten hanteert [32] Ook Egypte heeft een bufferzone ingesteld langs haar grens met de Gazastrook. 35% van het vruchtbare gebied van de Gazastrook is zo braak komen te liggen.[33]

Verwoesting infrastructuur[bewerken]

In de oorlog van 2014, het conflict in de Gazastrook 2014, heeft Israël de infrastructuur, waaronder de enige elektriciteitscentrale, watervoorzieningen, ziekenhuizen en scholen (ook die van internationale hulporganisaties zoals de VN en UNRWA), moskeeën, vele woonwijken (ook vluchtelingenkampen), en landbouwgrond verwoest[34] Van plannen tot wederopbouw met behulp van internationale organisaties is vanwege de blokkade anno 2016 nog niet veel gerealiseerd.

Open-lucht-gevangenis[bewerken]

Daar lijkt de Gazastrook nog het meest op.[35] In 1996 sloot Israël de strook hermetisch af met een militair elektronisch hek. Om de paar honderd meter werd een wachttoren gebouwd. Soldaten kunnen met behulp daarvan Palestijnen, zelfs als zij zich wel 6 km. ver in de Gazastrook bevinden, observeren (en eventueel doden) met behulp van allerlei zeer moderne apparatuur/(panoptische) systemen. Een zo'n systeem is Sentry-tech (made in Israel), oftewel Spot and Shoot ( Spot en schiet!) genoemd binnen het Israëlische leger. Een eenheid jonge vrouwelijke soldaten in een controlekamer elders speuren het grensgebied af. Komt iemand verdacht te dichtbij het hek dan kunnen zij, na autorisatie, m.b.v. hun joystick en hun op afstand bedienbare machinegeweren (op de wachttorens) schieten.[36]

Film en documentaire[bewerken]

Film[bewerken]

In 2015 kwam een film uit van de Palestijnse regisseur Hani Abu-Assad: The Idol (Het Idool). Dit is een "ontroerend en waargebeurd verhaal over de Palestijnse zanger Mohammed Assaf, winnaar van de Arab Idol 2013[37]. Vanaf zijn vierde woonde deze in de Gazastrook. De film laat de moeilijkheden zien die hij moest overwinnen.

Documentaire[bewerken]

De Nederlandse documentairemakers Frederick Mansell en Laurens Samsom maakten in 2015 de documentaire 'Team Gaza' over het echte leven in de Gazastrook aan de hand van het leven van zes jonge Gazanen, van wie vijf spelers in het voetbalteam van Beach Camp, een rauwe wijk in Gazastad.[38].

Zie ook[bewerken]

Arabisch-Israëlisch conflict

Externe link[bewerken]