Gemaal Cremer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het gemaal Cremer in Termunterzijl anno 2011

Het gemaal Cremer is een boezemgemaal dat werd aangelegd in de jaren 1930/1931 in de Groningse plaats Termunterzijl door de waterbouwkundige Pieter Geert Cremer ten behoeve van de afwatering van het toenmalige waterschap Oldambt.

Beschrijving[bewerken]

Voor de bouw van het gemaal Cremer vond de afwatering van het Oldambt plaats via twee sluizen, die respectievelijk in 1725 (de Boog van Ziel) en in 1870 (de Nieuwe Sluis) waren gebouwd. Beide sluizen maakten gebruik van het natuurlijk verval. Het gemaal Cremer dat in de dertiger jaren van de 20e eeuw werd aangelegd, kon ongeacht de waterstand buiten de dijk, water naar de zee pompen. Dit was van belang voor de afwatering van het Oldambt. Het waterschap Oldambt[1]verstrekte in 1929 de opdracht voor de bouw van het nieuwe gemaal. De machines werden gebouwd door Werkspoor in Amsterdam. In 2000 kwam er opnieuw een gemaal bij, het gemaal Rozema.

Aan de voorzijde, de zuidgevel, bevindt zich, boven de naam van het gebouw, een steen met het wapen van het waterschap Oldambt. Het gebouw werd genoemd naar vader en zoon Cremer, waterbouwkundigen van het waterschap Oldambt. De zoon, Pieter Geert Cremer, was de ontwerper van het gemaal. Het gebouw is erkend als rijksmonument onder meer vanwege de beeldbepalende ligging, de cultuurhistorische waarde, de gaafheid en de bijzonder vormgeving en als voorbeeld van het oeuvre van Cremer.

Ter gelegenheid van de bouw van het gemaal werd een steen aangebracht met de tekst:

"Wat onze zijlen niet vermogen,
wordt door dit monster uitgespogen,
dies is de boezem steeds gepast,
te bergen polderen overlast"