Geodesie

Geodesie is in de eerste plaats de wetenschap die zich bezighoudt met de bepaling van de vorm en de meetkundige dimensies van de aarde.

In ruimere zin beslaat het beroepsgebied van de geodesie respectievelijk tevens de geofysica, de maatvoering van technische projecten, en de administratie van grondeigendom. Behalve de landmeetkunde behoort ook de fotogrammetrie tot de geodetische disciplines. Een andere tak betreft de registratie van het gebruik van onroerend goed, waarbij zowel het juridische als het technische aspect aan de orde komt. Geodesie houdt zich verder nog bezig met zaken als het bestuderen van het aardse zwaartekrachtveld, het rotatiegedrag van de aarde en het meten van deformaties door platentektoniek. Met de opkomst van de ruimtevaart en de introductie van satellietnavigatie (GPS) neemt de ruimtegeodesie binnen het vakgebied een steeds belangrijkere plaats in.

Geschiedenis

Nederland heeft in de geschiedenis een belangrijke rol gespeeld in de geodesie. Bekende Nederlandse wetenschappers in dit gebied waren Willebrord Snel van Royen (1580-1626), Christiaan Huygens (1629-1695) en Felix Vening Meinesz (1887-1966). In Nederland bestaan verschillende geodetische opleidingen. De landmeter speelde een belangrijke rol bij de militair- en civiel-technische ontwikkeling van Nederland in de zeventiende en achttiende eeuw.^[1]
Een bekende Vlaamse geodeet is Gerardus Mercator (1512-1594), aan wie o.a. de Mercatorprojectie te danken is. In België bepaalt het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) de geografische projectiesystemen, de waterpassing en de Lambertcoördinaten.
De Lambertprojectie werd ontwikkeld door de Duits-Zwitserse wetenschapper Johann Heinrich Lambert (1728-1777).