Naar inhoud springen

Georg Christoph Lichtenberg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Georg Christoph Lichtenberg
Georg Christoph Lichtenberg
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum 1 juli 1742Bewerken op Wikidata
Geboorteplaats Ober-RamstadtBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 24 februari 1799Bewerken op Wikidata
Overlijdensplaats GöttingenBewerken op Wikidata
Beroep natuurkundige,[1] astronoom,[1] schrijver,[1][2] wiskundige,[1] academisch docent, French moralist, filosoofBewerken op Wikidata
Academische achtergrond
Alma mater Georg-August-Universität GöttingenBewerken op Wikidata
Promotor(s) Abraham Gotthelf Kästner[3]Bewerken op Wikidata
Archieflocatie(s) Staats- en Universiteitsbibliotheek Göttingen,[4] Bibliotheek van Saksen-Anhalt[5]Bewerken op Wikidata
Schrijftaal DuitsBewerken op Wikidata
Wetenschappelijk werk
Vakgebied(en) natuurkundeBewerken op Wikidata
Erkenning en lidmaatschap
Ambt professorBewerken op Wikidata
Lid van Royal Society (11 april 1793), Göttinger Academie van Wetenschappen, Russische Academie van WetenschappenBewerken op Wikidata
Prijzen en erkenningen Fellow of the Royal SocietyBewerken op Wikidata
Georg Christoph Lichtenberg
Links
Dbnl-profiel

Georg Christoph Lichtenberg (Ober-Ramstadt bij Darmstadt, 1 juli 1742 - Göttingen, 24 februari 1799) was een Duitse schrijver, satirist en de eerste Duitse hoogleraar in de experimentele natuurkunde. Net als Voltaire toonde hij een grote bewondering voor Engeland.

Lichtenberg maakte de elektrische spanning zichtbaar door poeder te strooien op een plak barnsteen. Dit inspireerde vervolgens Ernst Chladni om met eenzelfde methode, met poeder, trillingen zichtbaar te maken. Hij is ook bekend van de naar hem genoemde ratio tussen lengte en breedte van een oppervlak die na (herhaalde) halveringen van het oppervlak ongewijzigd hetzelfde blijft: 1:√2, zoals bij papierformaten.

J.J. Voskuil schrijft in een voetnoot in het eerste deel van zijn gepubliceerde dagboek op 15 april 1954 over Lichtenberg: Hij leed aan een aangeboren kyfoscoliose waardoor hij niet alleen klein en sterk gebocheld was maar ook problemen had met de ademhaling.

Lichtenberg was de eerste Duitse auteur van aforismen. De meeste bekendheid verwierf hij door zijn Sudelbücher. Verschillende (in hoofdzaak Duitse) filosofen en schrijvers hebben welwillend over Lichtenberg gesproken; onder andere Schopenhauer, Nietzsche, Freud, Wittgenstein en Tolstoj. Er is een krater op de maan naar hem vernoemd. Nico Rost heeft in de Tweede Wereldoorlog zonder toestemming van de Duitse censuur aforismen van Lichtenberg vertaald en gepubliceerd. Hij werd daarvoor in een Duits concentratiekamp opgesloten.

Nederlandse vertaling

[bewerken | brontekst bewerken]

Een bloemlezing uit de Sudelbücher verscheen in 1987 onder de titel Donderslagen op muziek. Een keuze uit de kladboeken van Georg Christoph Lichtenberg (ISBN 90-282-0597-7). De vertaling werd bezorgd door Adriaan Morriën en Henk Mulder.

[bewerken | brontekst bewerken]
Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Georg Christoph Lichtenberg op Wikimedia Commons.
  1. 1 2 3 4 abART; geraadpleegd op: 1 april 2021; abART-identificatiecode voor persoon: 16923.
  2. Bibliotheek van 's Werelds Beste Literatuur.
  3. Mathematics Genealogy Project; geraadpleegd op: 10 augustus 2016; taal van werk of naam: Engels; MGP-identificatiecode: 65161.
  4. https://kalliope-verbund.info/DE-611-BF-61625.
  5. https://kalliope-verbund.info/DE-611-BF-13641.