Germanisches Nationalmuseum

Germanisches Nationalmuseum
Germanisches Museum
Locatie
Locatie	Neurenberg, Beieren,; Duitsland
Adres	Kartäusergasse 1, 90402 Nürnberg
Bijbehorend	Fördererkreis des Germanischen Nationalmuseums
Thema en expositie
Type	cultuurhistorisch- en kunstmuseum
Thema	Cultuurgeschiedenis
Status en tijdlijn
Oprichter(s)	Hans von und zu Aufseß
Opgericht	1852
Rechtsvorm	Stiftung des öffentlichen Rechts
Dochterorganisatie(s)	Fördererkreis des Germanischen Nationalmuseums
Personen en statistieken
Directeur(s)	Daniel Hess (Zwitserland)
Bezoekers	400.000-500.000 per jaar
Erkenning en lidmaatschap
Lid van	Leibniz-vereniging, Arbeitskreis Selbständiger Kultur-Institute, Kalliope, German National Research Data Infrastructure, Gesamtverein der Deutschen Geschichts- und Altertumsvereine
Tijdschrift en links
	https://www.gnm.de/; Museumcatalogus
Portaal	Kunst & Cultuur

Het Germanisches Nationalmuseum, voorheen Germanisches Museum, vaak afgekort tot GNM, is een Duits museum in Neurenberg. De Straße der Menschenrechte van de kunstenaar Dani Karavan leidt naar de ingang van het museum. De museumcollectie bevat voorwerpen, die betrekking hebben op cultuur en kunst uit het gehele Duitse taalgebied, van de prehistorie tot de moderne tijd. Met 1,3 miljoen objecten is het museum het grootste Duitse museum voor cultuurgeschiedenis.

Geschiedenis

Het kartuizerklooster te Neurenberg, waar het GNM in werd gehuisvest, 1852
Kruisgang van dit voormalige klooster
Nieuwe oostvleugel uit 1970 aan de Grasersgasse, foto uit 2009

In 1852 werd het museum opgericht door een groep onder leiding van Hans Freiherr von und zu Aufseß. Het werd gevestigd in een voormalig klooster van de kartuizers. Het doel van Von Aufseß was, een collectie te verzamelen van alle soorten kunst en cultuur uit het Duitse taal- en cultuurgebied. In 1866 werd de architect en kunsthistoricus August Essenwein (1831-1892) de eerste directeur. Hij drukte een enorm stempel op het nog jonge museum. De collectie werd fors uitgebreid en hij zorgde voor ruimere huisvesting.

De naam van het museum, met de woorden Germaans en nationaal, alsmede de locatie in de NSDAP-Parteihauptstadt Neurenberg, suggereert, dat ten tijde van Adolf Hitlers Derde Rijk, dit museum een nauwe band had met het regime van die tijd. Dat is echter slechts in beperkte mate het geval. Hitler heeft het GNM nooit bezocht. Reeds in 1941 werd het grootste deel van de collectie veilig elders opgeslagen. Wel liepen de gebouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog forse schade op door geallieerde luchtbombardementen. Na de oorlog was het museum al spoedig weer geopend. Renovaties en uitbreidingen zijn elkaar daarna snel opgevolgd.

Vanaf circa 2000 behoort het samen met andere culturen, waarvan dragers vanaf ca. 1960 naar Duitsland geïmmigreerd zijn, tot de kernthema's van het tentoonstellingsbeleid.

In 2024 begon men met plannen, om het museum ingrijpend te renoveren. Een groot Berlijns architectenbureau werd benaderd voor een geheel nieuw ontwerp van het museumcomplex. Anno 2026 zijn er nog geen concrete plannen voor een tijdelijke sluiting of een verhuizing bekend.

Enkele topstukken uit de collecties

Het Germanische Nationalmuseum heeft een zeer veelzijdige en omvangrijke collectie.

De 89 cm hoge gouden hoed van Ezelsdorf/Buch
Adelaarfibula, Domagnano, San Marino
Portret Barbara Dürer (1490/93) door Albrecht Dürer
Schilderij Het ongelijke paar, Lucas Cranach de Oude, ca. 1530
Rembrandt van Rijn, Zelfportret met halsberg, 1629
Veit Stoß: Aartsengel Rafaël en de jonge Tobias (1516)
Ernst Ludwig Kirchner, De drinker, 1914-1915 (expressionisme)
Zilveren tafelstuk/drinkgerei Schlüsselfelder Schip, 1503
11e-eeuws Evangeliarium van Echternach, blz. 20, afbeelding van de evangelist Mattheüs
Stijlkamer: Boerenhuis van de Noord-Friese Halligen, Sleeswijk-Holstein
Idem, regio Diepholz/ Vechta, Nedersaksen

Veel belangrijke werken van beeldende kunst, waaronder:
- Werken door verscheidene Zuid-Duitse meesters uit de 15e en vroege 16e eeuw, onder andere van de hand van Albrecht Dürer
- Talrijke werken van Lucas Cranach de Oude en Lucas Cranach de Jongere
- Werken van Vlaamse en Hollandse meesters uit de 16e en 17e eeuw, onder wie Pieter Bruegel de Jonge, Pieter de Hoogh en Rembrandt van Rijn
- Beeldhouw- en houtsnijkunst van 1380 - 1900, vooral uit Duitsland, 15e -17e eeuw
- Een verzameling etsen, kopergravures, prenten e.d. uit de 14e tot en met de 20e eeuw, die honderdduizenden bladen omvat
- Een tamelijk beperkte collectie schilder- en beeldhouwkunst van na 1900; bij tijdelijke exposities wordt vaak wel moderne en hedendaagse kunst getoond, soms in contrast met oudere stukken uit de permanente collectie.
Belangrijke archeologische vondsten, waaronder:
- De Gouden Hoed van Ezelsdorf/Buch, Bronstijd
- De in 1892, samen met andere kostbaarheden te Domagnano, San Marino, gevonden adelaarfibula; deze dateert van omstreeks het jaar 500, en heeft aan een hooggeplaatste dame uit het volk der Ostrogoten toebehoord.
De Erdapfel, (ca. 1492) de oudste aardglobe ter wereld, en andere oude, wetenschappelijke instrumenten
Historische muziekinstrumenten, vooral klavecimbels, piano's e.d., 1600-1900
Historische poppenhuizen en ander speelgoed, 1600 - 20e eeuw
Een collectie historische wapens, harnassen e.d., 13e- 19e eeuw.
Voorwerpen van kunstnijverheid, waaronder goud- en zilversmeedkunst, 15e- 18e eeuw
Enige 17e/18e-eeuwse stijlkamers van historische boerderijen uit verspreide gebieden in Duitsland
Een bibliotheek met 700.000 boekdelen, waaronder enige kostbare middeleeuwse handschriften.

Externe link

(de) Website van het Germanisches Nationalmuseum

Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Germanisches Nationalmuseum op Wikimedia Commons.

Bronnen, noten en/of referenties

Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Germanisches Nationalmuseum op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.