Gevleugelde uitdrukking

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Georg Büchmanns Geflügelte Worte

Een gevleugelde uitdrukking of gevleugeld begrip is een term of zegswijze die in het algemeen spraakgebruik ingang gevonden heeft en ontleend is aan een min of meer bekende vondst van de bedenker ervan, die daarbij zelf vaak niet meer genoemd wordt (zijn woorden zijn hem of haar "ontvlogen", dat wil zeggen een eigen leven gaan leiden).

De term is zelf ook een "gevleugelde uitdrukking", ontleend aan ἔπεα πτερόεντα (épea pteróenta) in de Ilias en de Odyssee van Homerus.

In het Nederlandse taalgebied zijn vele al wat oudere gevleugelde uitdrukkingen ontleend aan de Statenbijbel uit de 17e eeuw, die een sterke invloed heeft gehad op zowel de ontwikkeling als het behoud van bepaalde uitdrukkingen in de Nederlandse taal.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van uitdrukkingen en gezegden ontleend aan de Bijbel

Andere bronnen van gevleugelde uitdrukkingen zijn de werken van Cats en die van diverse latere, met name 19e-eeuwse schrijvers. Vele nieuwere en meer aan mode onderhevige gevleugelde uitdrukkingen zijn ontleend aan populaire televisieprogramma's, zoals begrippen die werden geïntroduceerd door bedenkers als Wim T. Schippers, figuren als Sjef van Oekel en de typetjes van het duo Kees van Kooten en Wim de Bie.

In het Duitse taalgebied geldt de bundel Geflügelte Worte van Georg Büchmann als een toonaangevende verzameling van dergelijke uitdrukkingen.

Zie ook[bewerken]