Gierzwaluwachtigen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gierzwaluwachtigen
Fossiel voorkomen: Vroeg-Eoceenheden
Gierzwaluw (Apus apus)
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Chordata (Chordadieren)
Klasse:Aves (Vogels)
Orde
Apodiformes
Peters, 1940
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Gierzwaluwachtigen op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

Gierzwaluwachtigen (Apodiformes), ook wel grootvleugeligen genoemd, zijn een orde van vogels. Tot deze orde behoren de gierzwaluwen, boomgierzwaluwen, dwergnachtzwaluwen en kolibries. Met meer dan 450 beschreven soorten vormen de gierzwaluwachtigen de grootste vogelorde na de zangvogels.

De naam Apodiformes betekent eigenlijk letterlijk: vogels zonder poten. Men meende vroeger dat gierzwaluwen hun hele leven in de lucht bleven en geen poten hadden. Dit is niet waar, ze hebben wel poten, maar het is inderdaad zo dat deze dieren wel erg veel van hun tijd in de lucht doorbrengen. Het zijn ware vliegkunstenaars. Dat laatste geldt ook voor de kolibries, die met gemak in de lucht stilzweven om nectar uit een bloem te drinken. Sommige kolibries zijn zelfs in staat achteruit te vliegen.

De orde is het meest verwant aan de nachtzwaluwachtigen, zoals uit DNA-analyse blijkt.[1] Er zijn vier families en bijna 600 soorten, waarvan meer dan 300 kolibries.[2] De oudste fossielen zijn bekend van het Vroeg-Eoceen, zoals Eocypselus of Primapus.

Beschrijving[bewerken | brontekst bewerken]

Zoals hun naam doet vermoeden ("voetloos" in het Grieks), zijn de poten van gierzwaluwachtigen klein en beperkt in functie. Ze worden enkel gebruikt bij het neerstrijken. De poten zijn niet bedekt met schubben, zoals veel andere vogels wel hebben. Een ander gemeenschappelijk kenmerk zijn lange vleugels met korte, stevige opperarmbeenderen.[3] De evolutie van deze vleugelkarakteristieken heeft sommige soorten in staat gesteld in de lucht te zweven.[4]

Taxonomie[bewerken | brontekst bewerken]

Er zijn twee uitgestorven families.