Graham Greene (schrijver)
| Graham Greene | ||||
|---|---|---|---|---|
Geboorteplakkaat Graham Greene in Berkhamsted | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Henry Graham Greene | |||
| Geboortenaam | Henry Graham Greene[1] | |||
| Geboortedatum | 2 oktober 1904 | |||
| Geboorteplaats | Berkhamsted | |||
| Overlijdensdatum | 3 april 1991 | |||
| Overlijdensplaats | Vevey | |||
| Geboorteland | Engeland | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Opleiding gevolgd aan | Balliol College,[2] School van Berkhamsted[2] | |||
| Beroep | schrijver, journalist, voormalig spion, filmcriticus | |||
| Werkveld(en) | roman,[3] filmcriticus,[4] literatuurcriticus[4] | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1925 | |||
| Invloeden | Evelyn Waugh, Ford Madox Ford, François Mauriac, Gilbert Keith Chesterton, Henry Rider Haggard, Henry James, Joseph Conrad, Karl Stern, Marcel Proust, Miguel de Cervantes, Robert Louis Stevenson | |||
| Werken | ||||
| Bekende werken | The Man Within, A Gun for Sale, Brighton Rock, The Confidential Agent, The Heart of the Matter, The Third Man, The End of the Affair, Twenty-One Stories, Loser Takes All, The Quiet American, The Comedians, Lord Rochester's Monkey, The Human Factor | |||
| Uitgeverij(en) | Heinemann, The Bodley Head | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | Royal Society of Literature | |||
| Archieflocatie | universiteitsbibliotheek Leeds, Nationale Bibliotheek van Wales,[5] Stuart A. Rose manuscript-, archief- en zeldzame boekenbibliotheek,[6] British Library,[7] Harry Ransom-centrum,[8] Boston College University Libraries,[9] Georgetown University Library[10] | |||
| Prijzen en onderscheidingen | James Tait Black Memorialprijs (The Heart of the Matter; 1948), Hawthornden Prize (Het geschonden geweten; 1941), The Grand Master (1976),[11] Shakespeare Prijs (1968),[12] John Dos Passos Prize (1980),[12] Jeruzalemprijs (1981),[12] Fellow of the Royal Society of Literature, Commandeur in de Orde van Kunst en Letteren (20 oktober 1983)[13] | |||
| Afbeeldingen | ||||
| Links | ||||
| Dbnl-profiel | ||||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| Website | ||||
| ||||
Henry Graham Greene (Berkhamsted (Hertfordshire), 2 oktober 1904 – Vevey (Zwitserland), 3 april 1991) was een Engels schrijver en agent voor de Britse inlichtingendienst SIS.
Levensloop
[bewerken | brontekst bewerken]Graham Greene was de zoon van een leraar aan Berkhamsted School, de public school van het stadje waar hij opgroeide. Hij had vijf broers en zusters, van wie zijn broers Hugh en Raymond eveneens bekende Britten werden. Zijn ouders waren achterneef en -nicht, en lid van een invloedrijke familie. Graham was intern als leerling aan de school van zijn vader, die er inmiddels directeur was geworden. Hij werd zwaar gepest en leed aan depressies. Na enkele zelfmoordpogingen werd hij door zijn ouders voor zes maanden naar Londen gestuurd voor psychoanalyse, wat in 1920 zeer ongewoon was. Daarna maakte hij zijn school af als extern wonende leerling.
Greene studeerde geschiedenis aan het Balliol College aan de Universiteit van Oxford. Hij leed van tijd tot tijd aan depressies en bemoeide zich niet met zijn spraakmakende tijdgenoten, zoals Evelyn Waugh. Zijn eerste werk, de dichtbundel Babbling April, verscheen in 1925. De recensies waren negatief. Nadat hij afgestudeerd was werkte hij eerst als privéleraar, maar hij begon al snel aan een carrière als journalist. Ook werkte hij als filmrecensent.[14]
In deze periode ontmoette hij Vivien Dayrell-Browning (1904-2003), die tot het katholicisme was bekeerd, en om met haar te kunnen trouwen werd ook Greene zelf katholiek. Het huwelijk van Graham en Vivien vond plaats in 1927. Zij kregen twee kinderen, Lucy (1933) en Francis (1936). Graham verliet zijn gezin in 1947, ze gingen formeel uit elkaar in 1948, maar in overeenstemming met de rooms-katholieke leer is het paar nooit gescheiden en duurde het huwelijk tot Grahams dood in 1991.
In 1938 kreeg hij een opdracht om naar Mexico te reizen en verslag uit te brengen over de religieuze vervolging in dat land.[15]
Zijn boeken zijn geschreven in een modern-realistische stijl, en bevatten vaak figuren die twijfelen aan zichzelf en die in een donkere wereld leven. De twijfel gaat vaak ook over religieuze zaken.
Greenes boeken werden in eerste instantie onderverdeeld in twee genres. De thrillers en mysteries die als "vermaak" werden getypeerd, maar die vaak een zeer filosofische kant in zich hadden, en de hoog literaire boeken zoals The Power and the Glory waarop zijn reputatie was gebaseerd. Naarmate zijn carrière vorderde, bleek dat zijn vermaak vrijwel net zoveel waarde had als de literaire schrijfsels. De twee factoren werden in zijn latere boeken met veel succes met elkaar verweven. Voorbeelden zijn The Human Factor, The Comedians, Our Man in Havana en The Quiet American.
Nadat Greene het slachtoffer was geworden van een financiële oplichter, koos hij er in 1966 voor om Groot-Brittannië te verlaten en naar Antibes te verhuizen, om dicht bij Yvonne Cloetta te zijn, die hij kende sinds 1959. Deze relatie hield stand tot aan zijn dood. Hij woonde de laatste jaren van zijn leven in Vevey, aan het Meer van Genève in Zwitserland, dezelfde stad waar Charlie Chaplin op dat moment woonde. Hij bezocht Chaplin vaak, en de twee waren goede vrienden.
Werken
[bewerken | brontekst bewerken]Romans
[bewerken | brontekst bewerken]- The Man Within, 1929
- The Name of Action, 1930
- Rumour at Nightfall, 1932
- Stamboul Train, 1932
- It's a Battlefield, 1934
- England Made Me, 1935
- A Gun for Sale, 1936 (in 1942 verfilmd als This Gun For Hire)
- Brighton Rock, 1938
- The Confidential Agent, 1939
- The Power and the Glory, 1940
- The Ministry of Fear, 1943
- The Heart of the Matter, 1948
- The Third Man, 1949 (voor een film van Carol Reed)
- The End of the Affair, 1951
- Loser Takes All, 1955
- The Quiet American, 1955
- Our Man in Havana, 1958
- A Burnt-Out Case, 1961
- The Comedians, 1966
- Travels with My Aunt, 1969
- The Honorary Consul, 1973
- The Human Factor, 1978
- Doctor Fischer of Geneva, 1980
- Monsignor Quixote, 1982
- The Tenth man, 1985(Geschreven in 1944)
- The Captain and the Enemy, 1988
Korte verhalen
[bewerken | brontekst bewerken]- The Basement Room 1935 (8 verhalen)[16]
- Nineteen Stories 1947 (11 verhalen)
- Twenty-one Stories 1954 (21 verhalen), gedeeltelijk een heruitgave van The Basement Room en Nineteen Stories
- A Sense of Reality 1963 (7 verhalen)
- May We Borrow Your Husband? 1967 (12 verhalen)
- The Last Word and Other Stories 1990 (12 verhalen)
- The Basement Room 1935, (verfilmd als The Fallen Idol)
Poëzie
[bewerken | brontekst bewerken]- Babbling April 1925
Drama
[bewerken | brontekst bewerken]- The Living Room 1953
- The Potting Shed 1957
- The Complaisant Lover 1959
Autobiografie
[bewerken | brontekst bewerken]- A Sort of Life 1971
- Ways of Escape 1980
- Rat's Nest 1984 (autobiografie) (in Nederland populair, beter bekend als 'De Rattenvanger en het Buidelratje')
- A World of My Own 1992 (droomdagboek, postuum)
- Graham Greene: A Life in Letters (ed. Richard Greene). London: Little Brown, 2007
Reisboeken
[bewerken | brontekst bewerken]- Journey Without Maps 1936
- The Lawless Roads 1939
- In Search of a Character: Two African Journals 1961
Kinderboeken
[bewerken | brontekst bewerken]- The Little Train 1946
- The Little Fire Engine 1950
- The Little Horse Bus 1952
- The Little Steamroller 1955
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- Ronald Matthews. Conversations with Graham Greene. In 1956 vertaald door Valeer Van Kerkhove als: Uren met Graham Greene. Brugge, Desclée De Brouwer
- ↑ Library of Congress Authorities; geraadpleegd op: 9 februari 2024; LCAuth-identificatiecode: n79021903.
- 1 2 Oxford Dictionary of National Biography; ODNB-identificatiecode: 40460.
- ↑ Library of Congress Authorities; geraadpleegd op: 17 mei 2021; LCAuth-identificatiecode: n79021903.
- 1 2 The New Yorker; pagina('s): 64; datum van uitgave: 22 maart 2021.
- ↑ http://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/a/A13530954.
- ↑ http://pid.emory.edu/ark:/25593/8zc2m.
- ↑ http://searcharchives.bl.uk/IAMS_VU2:IAMS032-003409982; geraadpleegd op: 27 mei 2020.
- ↑ https://norman.hrc.utexas.edu/fasearch/findingAid.cfm?eadid=00200; geraadpleegd op: 8 september 2021.
- ↑ https://library.bc.edu/; geraadpleegd op: 4 november 2023.
- ↑ https://findingaids.library.georgetown.edu/repositories/15/resources/10563; geraadpleegd op: 4 november 2023.
- ↑ https://edgarawards.com/category-list-the-grand-master/.
- 1 2 3 Who's Who; Who's Who UK-identificatiecode: U172812.
- ↑ https://www.siv.archives-nationales.culture.gouv.fr/siv/rechercheconsultation/consultation/ir/pdfIR.action?irId=FRAN_IR_026438.
- ↑ Greenes filmkritieken
- ↑ Biografische nota in de pocket-uitgave van Our Man in Havana, Penguin Books 1974.
- ↑ Bibliografie Graham Greene op de site van The British Library