Groenland (Noorse kolonie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Grønland
Noorse kolonie (vanaf 1397 binnen de Kalmarunie)
1261 – 15e eeuw
Kaart
Eirik-Raudes Groenland.jpg
Algemene gegevens
Hoofdstad Brattahlíð (Oostelijke Nederzetting)
Bevolking ±5000
Talen Oudnoords, Groenlandnoors
Religie(s) Germaans heidendom, christendom
Regering
Staatshoofd Koning van Noorwegen

Groenland was vanaf 1261 een kolonie van Noorwegen. Het begon toen Noorwegen het gebied in bovengenoemd jaar annexeerde en een handelsmonopolie afkondigde. Hierdoor konden Noorse handelaren vaker en zonder last van concurrentie handel drijven met het eiland. Op het hoogtepunt woonden er ongeveer 5000 mensen en waren er zo'n 500 boerderijen. Deze mensen woonden echter enkel in het zuiden van Groenland, verdeeld over de Oostelijke Nederzetting en de Westelijke Nederzetting, waardoor niet geheel Groenland als kolonie gezien kon worden.

Voorgeschiedenis[bewerken]

Vóór de Noorse machtsovername bestuurden de bewoners zichzelf; Erik de Rode, vanaf 985 de stichter van de nederzettingen, was de hoofdman, en daarna bleef zijn nageslacht de leiding dragen. Met de Noorse inlijving werd de koning van Noorwegen heerser over Groenland. Het IJslands Gemenebest waarmee contacten werden onderhouden werd spoedig daarna ook Noors bezit.

Verval en ondergang[bewerken]

Vanaf het einde van de dertiende eeuw veranderde het klimaat waardoor het kouder werd en de gletsjers oprukten. Als gevolg hiervan stierven de meeste dieren en werd de zee bezaaid met ijs waardoor scheepvaart vrijwel onmogelijk was. Daarnaast verergerde de toestand toen de haven van Bergen werd vernietigd in de oorlog tegen Hanze in 1392. Daardoor stopte de toevoer van goederen en voorraden naar Groenland. Er was na 1400 geen enkel contact meer met Groenland en de kolonisten stonden er dus alleen voor.

Een eeuw later was er van die kolonisten niemand meer over. Hoe deze bevolking precies is verdwenen is tot op de dag van vandaag een raadsel. Er zijn verschillende theorieën over wat er gebeurd kan zijn. De Inuit hebben ze waarschijnlijk niet uitgeroeid, aangezien zij er de middelen niet voor hadden. Een andere theorie gaat uit van erg grote klimaatsveranderingen (de Kleine ijstijd). Ook zou het gebeurd kunnen zijn door een rupsenplaag of massale emigratie naar Noord-Amerika. Uit geschriften is gebleken dat de Noormannen ook zouden kunnen zijn ontvoerd door piraten uit Engeland.[bron?]

Nieuwe kolonisatie[bewerken]

In 1605 claimde de Deense koning Christiaan IV Groenland als kolonie. Het duurde echter tot 1721 tot er permanente vestiging kwam.