Groningen Airport Eelde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Groningen Airport Eelde
Vliegveld Eelde
Luchtfoto Groningen Airport.jpg
IATA: GRQ ICAO: EHGG
Algemene informatie
Opgericht 23 mei 1931
Type Publiek
Eigenaar Groningen Airport Eelde NV
Plaats Eelde, Vlag van Nederland Nederland
Hoogte 5 m
Coördinaten 53° 8′ NB, 6° 35′ OL
Website http://www.gae.nl/
Locatie in Nederland
Groningen Airport Eelde
Groningen Airport Eelde
Startbanen
   Baan      Lengte   Materiaal
05-23 2500 m Asfalt
Lijst van luchthavens
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart

Groningen Airport Eelde (IATA: GRQ, ICAO: EHGG), ook bekend als vliegveld Eelde of luchthaven Eelde, is een vliegveld voor de burgerluchtvaart, gelegen nabij het dorp Eelde in de gemeente Tynaarlo in het noorden van de provincie Drenthe. De luchthaven ligt zo'n tien kilometer ten zuiden van de stad Groningen. Het is de op vier na grootste luchthaven van Nederland. De luchthaven ligt vijf meter boven zeeniveau en telt 1 start- en landingsbaan.

Geschiedenis[bewerken]

Douglas DC-2 Oeverzwaluw op vliegveld Eelde

In de jaren '20 van de twintigste eeuw ontstonden, net als op veel andere plekken in Nederland, de eerste plannen tot het aanleggen van een vliegveld nabij de stad Groningen. De stad liet een onderzoek uitvoeren naar geschikte locaties voor een vliegveld, waarbij in eerste instantie aan een locatie in Haren ten westen van het Noord-Willemskanaal en ten zuiden van de Meerweg werd gedacht. De bodem bleek echter ongeschikt te zijn en de plannen verdwenen voor enige tijd van tafel. Ook een door Veenkoloniale gemeenten en de gemeente Zuidlaren gesteund plan om de vlieghaven aan te leggen in de Vijftig Bunder bij Midlaren haalde het niet.

Directeur Schut van de gemeentewerken in Groningen opperde in 1928 een locatie in de gemeente Noorddijk. Door de stroperige onderhandelingen voor de aankoop van de grond werd het initiatief in 1930 ingehaald door een particulier initiatief van vliegenier en oud-wethouder Hayo Hindriks, die ten zuiden van Eelde een vliegveld wilde aanleggen. Op het Hakenkampsveld werd een twaalf hectare groot terrein ingericht als vliegterrein.

Het vliegveld werd officieel geopend op 23 mei 1931 door burgemeester Jan Gerard Legro. Tijdens zijn openingstoespraak voorspelde Legro dat het 'een vlieghaven voor heel het Noorden' zou worden. De opening werd opgeluisterd met een vliegshow die werd bijgewoond door zo'n 40.000 mensen.

Op 15 augustus 1931 werd een lijndienst tussen Eelde en Schiphol geopend, maar die zou niet levensvatbaar blijken. In 1933 werd de naam gewijzigd in 'NV Luchthaven Eelde'.

In 1934 vestigde zich in het voorjaar de Nationale Luchtvaartschool. Op 18 maart van dit jaar vond de eerste lesvlucht plaats. Op 22 augustus 1939 wordt de luchthaven door militairen gevorderd. De oorlog en de bezetting brengen de optimistische toekomstverwachtingen van vliegveld Eelde een harde klap toe. De luchthaven speelt in de oorlogstijd geen grote rol. In 1948 wordt de luchthaven aangewezen als uitwijkhaven voor Schiphol. Daarop wordt een nieuw grondplan ontworpen voor egalisatie en drainage van startbanen (met een hoofdlandingsbaan van 1800 meter en een tweede baan van 1500 meter), rijbanen en een opstelplatform. In het begin van de jaren '50 van de twintigste eeuw zijn de nieuwe banen gereed en is vliegveld Eelde een officieel luchthaventerrein.

Sinds 2001 heeft de Nederlandse staat zijn aandelen overgedaan aan de provincie Drenthe (30%), de provincie Groningen (30%), de gemeente Assen (10%), de gemeente Tynaarlo (4%) en de gemeente Groningen (26%). Bij deze overdracht heeft de staat 18,5 miljoen euro verstrekt voor de eventuele baanverlenging. De nieuwe aandeelhouders hebben zich toen verplicht de luchthaven open te houden tot 2014 en ieder jaar tot 1 miljoen euro bij te dragen voor exploitatietekorten.

Op 24 april 2013 vonden de eerste officiële vluchten plaats vanaf de verlengde start- en landingsbaan van het vliegveld. Het verlengen van de baan van 1800 naar 2500 meter was al decennialang een twistpunt. Op 15 februari 2012 verwierp de Raad van State het laatste beroep tegen de baanverlenging.[1] Tijdens de verlenging van de start- en landingsbaan zijn er ook nieuwe taxiwegen gekomen en is er een nieuw platform aangelegd met 5 standplaatsen voor narrow-body vliegtuigen.

Groningen Airport Eelde wil in de toekomst de luchthaven anders gaan gebruiken en daarvoor bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu een aanvraag doen voor een nieuw luchthavenbesluit. Hierin staat onder andere dat de gemiddelde geluidsbelasting ongeveer hetzelfde blijft als nu is toegestaan. Dit doet de luchthaven door van twee naar een start- en landingsbaan te gaan en minder vliegbewegingen aan te vragen. Daarnaast vraagt de luchthaven een aantal operationele wijzigingen aan. Al deze wijzigingen worden aangevraagd in een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). In de eerste helft van 2018 worden de resultaten van het onderzoek samen met een ontwerp luchthavenbesluit gepubliceerd en ter inzage gelegd.[2]

Vanaf 28 september is baan 01/19 buiten gebruik gesteld. Deze baan werd relatief weinig gebruikt en wordt nu alleen nog maar gebruikt als taxibaan B. Dit is in lijn met het luchthavenbesluit welke is aangevraagd. In de toekomst wil Groningen Airport Eelde in deze noordwesthoek van het vliegveld gaan experimenteren met drones.

Gebruikers[bewerken]

Airport Eelde, vanaf de Burgemeester J.G. Legroweg
Airport Eelde, vanaf airside
Een vliegtuig van Arke en een vliegtuig van Miami Air International op platform A

De luchthaven wordt aangedaan door een aantal luchtvaartmaatschappijen: Transavia, Corendon, TUI Nederland, Nordica, Flybe en Wizz Air. Ook landen er charters, privétoestellen, militaire toestellen, medische vluchten, lestoestellen, zakenjets en sinds 2015 om de week een gevangenenvlucht uit Noorwegen ten behoeve van de Noorse gevangenis in Veenhuizen. Het grootste aantal vliegbewegingen komt voor rekening van les- en privévluchten. Op 25 augustus 2014 werd voor het eerst een trans-Atlantische passagiersvlucht uitgevoerd naar Eelde, de Boeing 737-800 van de maatschappij Miami Air International kwam vanaf Gander International Airport. Ook zijn er al meerdere malen testvluchten uitgevoerd door KLM-toestellen, die de startbaan van Eelde gebruiken voor het maken van doorstarts. Zo hebben inmiddels de Boeing 777, Boeing 747 en Airbus A330 een bezoek gebracht aan de luchthaven.

In het verleden zijn verschillende pogingen gedaan om een vaste lijnverbinding met Schiphol of Londen te onderhouden. In 1985 heeft Netherlines het drie jaar geprobeerd naar Schiphol en later zijn drie andere pogingen na een korte periode door verschillende redenen ook gestopt. Ook de lijnen op Londen zijn drie keer zonder succes gebleven, evenals een lijndienst met het Noorse Stavanger. Een lijndienst die het wel lang volhield was Eelde - Aberdeen, het Britse BMI Regional onderhield deze dienst voor Shellmedewerkers en andere zakelijke reizigers van 2004 tot begin 2013. In 2003 en 2004 vloog Ryanair een jaar tussen Eelde en Londen. Een paar jaar later, in 2007 en 2008, vloog VLM twee keer per dag tussen Eelde en Londen met een tussenstop in Amsterdam. Sinds 2013 vliegt het Ierse Stobart Air, uitgevoerd voor Flybe, tot twee keer per dag tussen Eelde en de Londense luchthaven Southend. Vanaf april 2018 wordt op doordeweekse dagen zelfs drie keer per dag gevlogen en wordt het ook mogelijk om over te stappen op vluchten naar Dublin, Manchester en Glasgow.

Ryanair kwam in 2012 terug op Eelde en vervoerde drie jaar achtereenvolgens ongeveer 40.000 passagiers per jaar. Er werd gevlogen naar Girona, Marseille, Bergamo en Palma de Mallorca. Eind 2014 trok de maatschappij zich geheel terug van Eelde. Dit had onder andere te maken met een nieuwe strategie van Ryanair, dat zich meer op de grote luchthavens gaat richten en een ander marktsegment wil aanboren dat minder onderhevig is aan seizoensinvloeden. Na het vertrek van Ryanair is er in 2015 wel een nieuwe lijndienst gekomen naar Gdansk met Wizz Air, een vergelijkbare lagekostenluchtvaartmaatschappij.

Sinds 19 september 2016 vliegt LOT Polish Airlines twee keer per dag namens Nordica van Groningen naar Kopenhagen. De vluchten worden uitgevoerd met een codeshare van Scandinavian Airlines. Hierdoor zijn er in Kopenhagen diverse aansluitmogelijkheden naar andere internationale bestemmingen binnen het Star Alliancenetwerk, zoals Stockholm, Oslo, Boston of Tokio.[3]

Sinds 27 oktober 2016 is de luchthaven ook de nieuwe standplaats van het Mobiel Medisch Team. De traumahelikopter was meer dan vijftien jaar gevestigd op het dak van het Universitair Medisch Centrum (UMCG) in Groningen.

Vanaf 31 oktober 2017 vliegt Wizz Air van en naar Gdansk met een Airbus A321 in plaats van de Airbus A320, dit biedt een hogere capaciteit op deze route. Vanaf 25 maart 2018 staakt Wizzair deze vluchten van en naar Gdansk, vanwege netwerkoptimalisatie van de luchtvaartmaatschappij.

Op 5 december kondigde de luchthaven een forse uitbreiding aan in het vluchtaanbod. Vanaf 28 maart 2018 wordt 6 keer per week naar Brussel gevlogen en dagelijks naar München. De vluchten worden uitgevoerd door Nordica. Er wordt 1 toestel van de maatschappij gestationeerd op Groningen Airport Eelde. Samen met hubluchthaven Kopenhagen worden indirect meer dan 100 bestemmingen aangedaan.

Afhandeling[bewerken]

Voor de afhandeling van de passagiers van het aankomend en vertrekkend verkeer zijn er twee terminals op Eelde. Via de vertrek- en aankomsthal worden de passagiers voor het geregeld vervoer afgehandeld. Deze afhandeling wordt door personeel van de luchthaven zelf gedaan. Voor de afhandeling van ongeregeld vervoer, veelal zakenvluchten, is er een kleine terminal met eigen platform. Tussen de luchthaven en het Hoofdstation van Groningen zijn directe busverbindingen. Voor passagiers die per auto naar de luchthaven komen zijn er drie parkeerterreinen nabij de luchthaven.

Duurzaamheid[bewerken]

Duurzaamheid en milieu zijn van groot belang voor Groningen Airport Eelde. De focus van het vliegveld ligt daarbij op het verminderen van koolstofdioxide emissie, geluidsreductie voor de omgeving en het minimaliseren van energieverbruik en afvalstromen.[4] In 2008 heeft de luchthaven het initiatief genomen een project op te zetten om in samenwerking met collega-luchthavens rond de Noordzee actief aan duurzaamheid te werken. Dit samenwerkingsverband heet Green Sustainable Airports.

Bedrijven[bewerken]

Op de luchthaven zijn onder andere de volgende bedrijven en vliegscholen gevestigd: Cirrus Europe, Air Charters Europe, Winged-Dutchman, JetLounge, KLM Flight Academy en de Noord Nederlandse Aeroclub - Eelde (NNAC).

Klimaat[bewerken]

Weergemiddelden voor Groningen (luchthaven Eelde)
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
Hoogste maximum (°C) 14,5 15,2 22,7 27,7 31,5 33,5 33,1 34,7 30,5 24,8 17,4 15,4 34,7
Gemiddeld maximum (°C) 4,4 5 8,6 12,2 17,0 19,4 21,4 21,9 18,2 13,5 8,4 5,5 13
Gemiddelde temperatuur (°C) 2 2,1 4,9 7,5 11,9 14,4 16,5 16,5 13,5 9,6 5,5 3,2 9
Gemiddeld minimum (°C) −0,8 −0,8 1,2 2,7 6,5 9,1 11,3 11,1 8,8 5,6 2,5 0,5 4,8
Laagste minimum (°C) −22 −16,5 −13,2 −6,5 −2,3 0,1 4,1 3,2 0,8 −6,4 −13,6 −15,4 −22
Neerslag (mm) 69 44,9 61,3 44,1 57,5 72,6 73,0 56,6 71,8 69,8 78,1 75 773,7
Bron: KNMI: gemiddelden en extremen (1971-2000)

Communicatie[bewerken]

Eelde ATIS[bewerken]

  • 133,555 MHz

Approach[bewerken]

  • VHF 120,305 MHz en 119,705 MHz
  • UHF 338,225 MHz

Toren (ook voor grondklaringen)[bewerken]

  • VHF 118,705 en 119,705 MHz
  • UHF 362,3 MHz

Afgifte klaringen[bewerken]

  • VHF 121,705 MHz

Navigatiehulpmiddelen[bewerken]

Het VOR-DME radiobaken EEL (112,4 MHz CH71) staat 4,1 NM noordoostelijk van het veld.

Baan 23 heeft een Instrument Landing System (ILS). De localizerfrequentie is 109,9 MHz.

Twee radiobakens, de NDB's SO en GRO, zijn locators voor baan 23. VZ is locator voor baan 05. Nadere info over deze radiobakens op de pagina over NDB's.

  • Sinds 18 januari 2007 is Eelde uitgerust met een ILS DME waardoor de markers vervallen.

Statistieken[bewerken]

Jaarlijks aantal passagiers en vliegbewegingen[5].

Jaar Vliegbewegingen Passagiers
1997 85.589 83.151
1998 88.980 (Gestegen4,0%) 114.160 (Gestegen37,3%)
1999 81.879 (Gedaald8,0%) 90.168 (Gedaald21,0%)
2000 69.054 (Gedaald15,7%) 78.266 (Gedaald13,2%)
2001 61.324 (Gedaald11,2%) 94.220 (Gestegen20,4%)
2002 67.783 (Gestegen10,5%) 107.466 (Gestegen14,1%)
2003 54.890 (Gedaald19,0%) 137.607 (Gestegen28,0%)
2004 43.146 (Gedaald21,4%) 119.218 (Gedaald13,4%)
2005 44.925 (Gestegen4,1%) 122.794 (Gestegen3,0%)
2006 54.843 (Gestegen22,1%) 129.012 (Gestegen5,1%)
2007 59.406 (Gestegen8,3%) 135.726 (Gestegen5,2%)
2008 61.322 (Gestegen3,2%) 148.949 ( Gestegen9,7%)
2009 65.617 (Gestegen7,0%) 136.044 (Gedaald8,7%)
2010 63.866 (Gedaald2,7%) 122.659 (Gedaald9,8%)
2011 52.786 (Gedaald17,3%) 114.327 (Gedaald6,8%)
2012 46.473 (Gedaald12,0%) 180.812 (Gestegen58,2%)
2013 43.833 (Gedaald5,7%) 176.212 (Gedaald2,5%)
2014 38.949 (Gedaald11,1%) 169.369 (Gedaald3,9%)
2015 23.456 (Gedaald39,8%) 180.879 (Gestegen6,8%)

Luchtvaartmaatschappijen en bestemmingen[bewerken]

Passagiers[bewerken]

Luchtvaartmaatschappij Bestemming(en)
Flybe London Southend
Corendon Airlines Seizoensgebonden: Antalya
TUI fly Las Palmas (eindigt 28 maart 2018)[6]
Corendon Dutch Airlines Seizoensgebonden Heraklion
Nordica Kopenhagen, Brussel (begint 26 maart 2018), München (begint 26 maart 2018)
Transavia Lanzarote (eindigt 31 maart 2018)[7], Las Palmas
Seizoensgebonden: Faro, Heraklion, Palma de Mallorca
Wizz Air Gdansk (eindigt 24 maart 2018)[8][9]

Trivia[bewerken]

  • Op 17 juni 2003 schoot een McDonnell Douglas MD-88 van Onur Air, met vluchtnummer OHY 2263, voorbij de startbaan nadat de start werd afgebroken. Alle 141 passagiers konden via noodglijbanen het toestel ongedeerd verlaten.
  • Op 18 mei 2007 raakte een Fokker 50 van de Vlaamse luchtvaartmaatschappij VLM bij de landing vanuit London City naar Amsterdam op Eelde naast de baan. Alle passagiers bleven ongedeerd. Uit onderzoek bleek een fout van de bemanning de oorzaak van de mislukte landing.

Externe links[bewerken]