Groot-Brittannië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Groot-Brittannië
Eiland van Verenigd Koninkrijk
LocationIslandGreatBritain.png
Locatie van Groot-Brittannië in Europa
Locatie
Land Verenigd Koninkrijk
Eilandengroep Britse Eilanden
Locatie ten noordwesten van het vasteland van Europa
Algemeen
Oppervlakte 229.848 km²

Groot-Brittannië (Engels: Great Britain, Cornisch: Breten Veur, Welsh: Prydain Fawr, Schots-Gaelisch: Breatainn Mhòr, Schots: Graet Breetain, Iers: An Bhreatain Mhór, Manx: Yn Vretyn Vooar) is een eiland in Europa, ten noordwesten van het vasteland en daarvan gescheiden door het Kanaal. De oppervlakte bedraagt 229.848 km². Groot-Brittannië vormt samen met Noord-Ierland het Verenigd Koninkrijk.

Naam[bewerken]

De naam Brittannië werd voor het eerst gebruikt door de Romeinen, die het eiland Britannia noemden. Het voorvoegsel 'groot' wordt gebruikt om het van Bretagne te onderscheiden, dat oorspronkelijk klein Britannia genoemd werd ("Greater Britain", in het Frans: Grande Bretagne; versus "Lesser Brittany", in het Frans: Petite Bretagne). Het eerste ontstaan van de naam moet echter worden toegeschreven aan de Griekse ontdekkingsreiziger Pytheas, omstreeks 325 v.Chr.. De Keltische bewoners van het gebied beschilderden zichzelf met een groenblauwe kleurstof van de wedeplant wanneer ze ten strijde trokken. Daarom noemde hij het land in het Grieks: "prettaniké", wat betekent: "land van de beschilderde mensen". In het Latijn werd dit "Pretannia" en later "Britannia".[1]

Politieke definitie[bewerken]

Groot-Brittannië is het grootste eiland en het hoofdgebied van het Verenigd Koninkrijk. Politiek wordt Groot-Brittannië ook wel de combinatie van Engeland, Schotland en Wales genoemd, en daarmee wordt een aantal kleinere eilanden ook tot Groot-Brittannië gerekend zoals Wight, Anglesey, de Scilly-eilanden, de Hebriden, de Orkney-eilanden en de Shetlandeilanden. Het eiland Man en de Kanaaleilanden horen daar echter niet bij, aangezien die geen onderdeel van het Verenigd Koninkrijk zijn.[2]

De naam Groot-Brittannië wordt officieel gebruikt sinds 1707, toen het Engelse parlement de Act of Union goedkeurde. Door deze wet werden de koninkrijken Schotland en Engeland officieel verenigd onder één kroon. Sinds Jacobus I (1603) stonden deze twee koninkrijken al onder een personele unie. De nieuwe eilandnatie wordt meestal het "Koninkrijk Groot-Brittannië" (Kingdom of Great Britain) genoemd, totdat in 1801 het "Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland" werd gevormd. Na de Ierse onafhankelijkheid is de naam sinds 1927 Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland.

Vooral buiten het Verenigd Koninkrijk wordt de naam Groot-Brittannië ook gebruikt als pars pro toto voor het Verenigd Koninkrijk, net zoals de naam Engeland gebruikt wordt als pars pro toto voor Groot-Brittannië of het Verenigd Koninkrijk. Dat is ook in het Nederlands het geval.[3][4]

Geografische kenmerken[bewerken]

Groot-Brittannië ligt ten noordwesten van Frankrijk en ten oosten van Ierland. Het omvat het grootste deel van het territorium van het Verenigd Koninkrijk. Het wordt omringd door ongeveer 1000 kleinere eilanden. De oppervlakte van het hoofdeiland is 209.331 km².[5]

Demografie[bewerken]

Na Java (Indonesië) en Honshu (Japan) is Groot-Brittannië het eiland met de grootste bevolkingsomvang ter wereld.