Groot-Ammers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Groot Ammers)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Groot-Ammers
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Groot-Ammers Wapen van Groot-Ammers
(Details) (Details)
Groot-Ammers (Zuid-Holland)
Groot-Ammers
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Gemeente Molenlanden
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 49′ OL
Algemeen
Inwoners (2020) 4.245[1]
Overig
Postcode 2964
Netnummer 0184
Woonplaatscode 1806
Belangrijke verkeersaders N216
Detailkaart
Locatie in de voormalige gemeente Liesveld
Locatie in de voormalige gemeente Liesveld
Foto's
Gelkenesmolen
Gelkenesmolen
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Ooievaarsdorp "het Liesvelt" (1969)

Groot-Ammers is een dorp ongeveer drie kilometer ten zuidwesten van Schoonhoven in de gemeente Molenlanden, aan de Lek. Groot-Ammers ligt in de Alblasserwaard.

Etymologie[bewerken | brontekst bewerken]

Ammers, Ammer of Amer betekende vroeger: waterloop. Vergelijk ook: Amersfoort. Groot-Ammers ontstond waar een veenriviertje uitmondde in de Lek. Het voorvoegsel "Groot" is toegevoegd ter onderscheid van Klein-Ammers of Ammerstol, aan de noordzijde van de Lek.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Groot-Ammers wordt in de geschiedenis voor het eerst genoemd in 1042. Het in die tijd gebouwde slot Liesvelt was een van de grootste en sterkste kastelen van Nederland. Het slot was het eigendom van de heren van Liesvelt. De omgeving Groot-Ammers, het Achterland, Graafland, Peulwijk, Ottoland en Peursum stond onder invloed van deze heren. Tussen 1300 en 1400 werd de boezem uitgegraven. Deze waterloop mondde via een sluis uit in de Lek, en speelt (nog steeds) een belangrijke rol in de beheersing van het waterpeil in de Alblasserwaard, hoewel de sluis buiten gebruik is genomen. Aan deze boezem staan een viertal poldermolens. In 1636 kocht Willem Frederik van Nassau, stadhouder van Friesland, de baronie Liesveld. De Nederlandse koning mag zich om deze reden baron van Liesvelt noemen. Omdat het slot Liesvelt een bouwval was geworden, werd het in 1740 afgebroken. Het puin werd gebruikt om de Lekdijk te verstevigen. Het stalgebouw is bewaard gebleven, en werd sindsdien gebruikt als rechtszaal. In 1745 werd begonnen met de bouw van een nieuw huis van Liesveld, hier zijn nog slechts resten van bewaard gebleven. Rond 1900 was er in Groot-Ammers veel handel in kaas. De kaas werd in de Alblasserwaardse polder geproduceerd, en in Groot-Ammers verhandeld, getuige de kaaspakhuizen in het dorp.

Groot-Ammers was van 1 april 1817 tot 1986 een zelfstandige gemeente, nadat het was afgesplitst van Nieuwpoort, waaraan het in 1812 was toegevoegd. Van 1 januari 1986 tot 1 januari 2013 viel Groot-Ammers onder de gemeente Liesveld. Sinds 2013 maakte Groot-Ammers deel uit van de gemeente Molenwaard, vanaf 1 januari 2019 van de gemeente Molenlanden[2]

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Molens[bewerken | brontekst bewerken]

Van noord naar zuid staan langs de Molenkade de volgende poldermolens:

In het Ooievaarsdorp Liesvelt staat:

Alle molens in Groot-Ammers worden beheerd door de Stichting tot Instandhouding van Molens in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden (SIMAV).

Het Liesvelt[bewerken | brontekst bewerken]

Groot-Ammers is voor velen vooral bekend door de ooievaars. Het is lange tijd slecht gesteld geweest met de aantallen ooievaars in Nederland. Door ooievaars te importeren en in gevangenschap te laten broeden is Ooievaarsdorp 'Het Liesvelt' ontstaan. Gekweekte nakomelingen werden vrijgelaten. Dit had in 1978 en 1979 als resultaat dat meerdere broedparen ontstonden met een wild en een gekweekt exemplaar. Het totaal aantal broedparen bedroeg in 1979 negen. Begin jaren 1990 werd het aantal (half)tamme broedparen vergroot door het stichten van 'buitenstations' met opgekweekte jonge ooievaars. Dankzij het broedprogramma's gaat het in anno 2010 in Nederland zo goed met de ooievaar dat een kweken niet meer noodzakelijk is. Het Liesvelt ging daarom fungeren als streekcentrum.

Kerk[bewerken | brontekst bewerken]

  • Nederlands Hervormde kerk (ca. 1500)
  • Vrije Baptisten Gemeente De Levensboom
  • Gereformeerde Gemeente in Nederland (191 leden)

Bekende Ammersen[bewerken | brontekst bewerken]

Bouwbedrijf[bewerken | brontekst bewerken]

In Groot-Ammers werd in 1869 door Adam van der Wal een timmerwerkplaats geopend, die uiteindelijk uit zou groeien tot het bouwbedrijf Koninklijke BAM Groep.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]