Groothandelsgebouw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Groothandelsgebouw
Groothandelsgebouw in 2016
Groothandelsgebouw in 2016
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 28′ OL
Huidig gebruik bedrijfsverzamelgebouw
Bouw gereed 1953
Dakhoogte 35 meter
Monumentstatus rijksmonument
Architect H.A. Maaskant en Ir. W. van Tijen
Eigenaar Groothandelsgebouwen N.V.
Projectontwikkelaar Frits Pot
Detailkaart
Groothandelsgebouw (Rotterdam Centrum)
Groothandelsgebouw
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het Groothandelsgebouw is een gebouw en Rijksmonument in het centrum van Rotterdam, ontworpen door de architecten H.A. Maaskant en Ir. W. van Tijen, gelegen aan het Stationsplein naast het Centraal Station van de stad en aan het Weena.

Groothandelsgebouw is zoals de naam in origine werd geschreven. Het was daarmee een "gebouw voor de groothandel". Begin 21ste eeuw draagt het gebouw een gewijzigde naam, namelijk Groot Handelsgebouw, hetgeen met letters, inclusief de hoofdletters, boven op het gebouw wordt aangegeven.

Historie[bewerken]

Het gebouw verrees begin jaren 50 als een van de eerste gebouwen na de bombardementen op Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog, op de plaats van de oude Diergaarde Blijdorp.

Doordat er tijdens de oorlog veel bedrijfsruimte verloren was gegaan, waren er al vroeg plannen voor nieuwe kantoorruimten. Het idee voor een verzamelgebouw kwam van de groothandelaar Frits Pot die zich realiseerde dat één groot gebouw eerder een "(her)bouwvergunning" zou krijgen dan tientallen kleinere pandjes van elke grossier afzonderlijk. In de hongerwinter -kerst 1944 - maakte hij een schetsontwerp dat op 4 mei 1945 werd besproken in de Kamer van Koophandel. Samen met architect Huig Maaskant (van het bureau Van Tijen en Maaskant) en latere directeur G. Thurmer maakte hij in 1947 een studiereis naar Amerika.

Het uiteindelijke gebouw paste precies in de visie die Rotterdam had op de wederopbouw van de stad. In plaats van de stad in zijn geheel zo snel mogelijk weer vol te bouwen, werd er gekozen voor een langzamere aanpak: stukje bij beetje zou een nieuwe, moderne stad verrijzen.[bron?] Het Groothandelsgebouw werd een vernieuwend project voor die tijd: het zeer groot opgezette gebouw bood niet alleen plaats aan vele bedrijven, maar bevatte onder meer een autoroute door het pand, om producten door het hele gebouw te kunnen vervoeren. Al tijdens de bouwfase in 1951 vestigden zich bedrijven in het gebouw, onder meer Engels, een grand café-restaurant, congres-, party- en zalencentrum. Het gebouw zelf werd in 1953 voltooid.

In 1961 werd een dakopbouw in gebruik genomen, waarin bioscoop Kriterion werd gevestigd. Het scherm bevond zich aan de zijde Stationsplein en werd voor de aanvang van de voorstelling en tijdens de pauze opgehaald, waarmee men via de grote glazen wand uitzicht kreeg over de stad in opbouw. De bioscoop is gesloten, maar de zaal is behouden en nu bekend als Auditorium Kriterion. Het uitzicht is echter op de gevel van een aan het Stationsplein gevestigde bank.

Constructie[bewerken]

Het gebouw is 220 m lang, 85 m diep en ongeveer 35 m hoog en heeft een inhoud van ca 440.000 m3[1]. Kenmerkend aan dit gebouw is het constante grid van betonnen kolommen waar het gebouw op rust. De hart op hart afstand van de kolommen is 6,72 meter. In de verhuur van kantoorruimtes wordt gesproken over ruimtes van 45 effectieve vierkante meters tussen deze kolommen. De kolommen zijn octogonaal, waarbij er twee maten aanwezig zijn. De kolommen die de buitenwanden ondersteunen zijn circa 65 centimeter, de binnenste kolommen zijn circa 85 centimeter.

Het gebouw heeft vijf ingangen, aangeduid met de letters A t/m E. De hoofdingang A ligt aan het Stationsplein. De ingangen B en C liggen aan het Weena. De ingangen D en E (ook wel de achterzijde genoemd) liggen aan de Conradstraat.

Uitzonderingen op het constante grid van het groothandelsgebouw zijn de ruimtes die ontstaan zijn door de schuine lijnen van het gebouw. Deze (denkbeeldige) lijnen bevinden zich over de lengte van de A vleugel en de denkbeeldige lijn van ingang C naar ingang D.

Eigenaar[bewerken]

Het bedrijfsverzamelgebouw is sinds 1984 een beursgenoteerde onderneming Groothandelsgebouwen N.V. De aandelen staan genoteerd aan de Euronext Amsterdam. Het gebouw is het enige bezit van de naamloze vennootschap. In januari 2018 tekenden 15 aandeelhouders, met een gezamenlijk belang van 86%, een overeenkomst met de Amerikaanse belegger HighBrook. Zij zijn bereid hun aandelen te verkopen tegen 56,25 euro per stuk. Per eind februari wisselden deze aandelen van eigenaar en HighBrook praat verder over om de overige uitstaande aandelen in handen te krijgen.[2] In mei werd een definitief akkoord bereikt. HighBrook neemt het hele bedrijf over en de onderneming keert vervolgens de verkoopopbrengst aan de aandeelhouders uit.[3] Na deze uitkering vertegenwoordigen de aandelen Groothandelsgebouwen N.V. geen waarde meer. De beursnotering zal worden beëindigd, er zal geen lege beurshuls overblijven.[3]

Trap[bewerken]

De tijdelijke trap
Schaalmodel van het gebouw op Miniworld Rotterdam, met rechts de trap.

Van 16 mei 2016 tot en met 19 juni 2016[4] stond voor het gebouw een gigantische trap van 29 meter hoog en 57 meter lang met 140 treden en 5 gangpaden breed. De witte houten trap werd ondersteund door een steigerinstallatie, naar een idee van architectenbureau MVRDV. De trap was geplaatst als publiekstrekker om 75 jaar wederopbouw van de stad te vieren en was gratis toegankelijk van 10:00 tot 22:00 uur. Vanaf de trap en op het dak van het Groot Handelsgebouw had het publiek uitzicht over de stad. Op het dak vindt men een informatiepost, een horecagelegenheid en een oude bioscoop, "Kriterion", die tijdelijk was heropend.

Zie ook[bewerken]