Grote Aantrekker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Grote Aantrekker
Panoramische afbeelding van de hemel in bijna-infrarood licht. De locatie van de Grote Aantrekker wordt aangegeven met de lange blauwe pijl in de rechter onderhoek. Bron: NASA
Panoramische afbeelding van de hemel in bijna-infrarood licht. De locatie van de Grote Aantrekker wordt aangegeven met de lange blauwe pijl in de rechter onderhoek. Bron: NASA
Type Gravitationele anomalie, mogelijk een supercluster
Massa 0,5×106 sterrenstelsels
Waarnemingsgegevens
Afstand 150 à 250 miljoen lichtjaar (47-79Mpc)
Portaal  Portaalicoon   Astronomie

De Grote Aantrekker is een gebied in het heelal met een extreem sterke zwaartekracht. In of nabij het centrum van dit gebied ligt de Normacluster. De massa van de Grote Aantrekker wordt geschat op die van een half miljoen sterrenstelsels, de afstand op zo'n 150 à 250 miljoen lichtjaar. De diverse sterrenstelsels en clusters die aangetrokken worden door de Grote Aantrekker vormen gezamenlijk de supercluster Laniakea.[1]

Alle sterrenstelsels vertonen de volgens de Wet van Hubble verwachte relatie tussen afstand en roodverschuiving, echter met schijnbare afwijkingen, een peculiaire snelheid tussen -700 en +700 kilometer per seconde (afhankelijk van de locatie van de sterrenstelsels). Dit kan verklaard worden met het bestaan van een 'Grote Aantrekker', een gravitationele anomalie in de intergalactische ruimte. De sterrenstelsels van de Virgo- of Lokale Supercluster (met daaronder de Melkweg) bewegen zich met een snelheid van ongeveer duizend kilometer per seconde in de richting van de Grote Aantrekker. Er kan niet worden gesproken van een grote 'massa' omdat niet bekend is wat het is. Het kan evengoed een singulariteit zijn of een nog onbekend ander fenomeen.

Locatie[bewerken]

De eerste indicatie van een afwijking in de uniforme expansie van het heelal werd vastgesteld in 1973 en in 1978. De Grote Aantrekker werd gelokaliseerd in 1986 en wordt berekend op 150 à 250 miljoen lichtjaar (47-79Mpc) waarbij deze laatste het meest waarschijnlijk wordt geacht. Hij zou zich bevinden in de richting van de Hydra en Centaurus stelsels. Dit gebied wordt beheerst door de Normacluster (ACO 3627). Dit is een massarijke cluster die grote en oude stelsels bevat. Vele van die stelsels zijn met elkaar in botsing en/of stralen zeer grote hoeveelheden radiogolven uit.

De waarnemingen worden bemoeilijkt doordat de Grote Aantrekker zich van de Aarde uit gezien, aan de andere kant van de Melkweg bevindt. Hij bevindt zich slechts 7 graden buiten het vlak van de Melkweg. Het zicht wordt dus belemmerd door onze eigen Melkweg.

Bijzonderheden[bewerken]

De Lokale Groep, waar de Melkweg deel van uitmaakt, de Virgocluster en de Hydra-Centaurus supercluster worden met snelheden tussen de 600 en de 1000 km/s aangetrokken.[2][3] Volgens de gemeten snelheden van deze stelsels moet de Grote Aantrekker een massa hebben van minstens 10 maal alle zichtbare materie in onze regio van het heelal. Maar mogelijk wordt de Lokale Groep juist aangetrokken door de Shapley Supercluster, die zich ten opzichte van de Melkweg achter de Grote Aantrekker bevindt.

Referenties
  1. (en) Elizabeth Gibney. Earth's new address: 'Solar System, Milky Way, Laniakea'. Nature (3 September 2014) Geraadpleegd op 3 September 2014
  2. (en) Spectroscopy and photometry of elliptical galaxies. V - Galaxy streaming toward the new supergalactic center, Lynden-Bell et al, Astrophysical Journal, Part 1 (ISSN 0004-637X), vol. 326, March 1, 1988, p. 19-49.
  3. (en) Spectroscopy and photometry of elliptical galaxies - A large-scale streaming motion in the local universe, Dressler et al, Astrophysical Journal, Part 2 - Letters to the Editor (ISSN 0004-637X), vol. 313, Feb. 15, 1987, p. L37-L42.