Grote Oceaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Grote Oceaan
De Grote Oceaan; het driehoekje geeft de plaats van de Marianentrog aan
De Grote Oceaan; het driehoekje geeft de plaats van de Marianentrog aan
Oppervlakte 165.200.000 km²
Diepte (max.) 10.924 m
Diepte (gem.) 4270 m
Portaal  Portaalicoon   Geografie
Reliëf van de oceaanbodem, westkant
Reliëf van de oceaanbodem, oostkant
In de buurt van Nieuw-Zeeland neemt de oceaanbodem grillige vormen aan

De Grote Oceaan of Stille Oceaan (vroeger Stille Zuidzee[1], soms ook Pacifische Oceaan of kortweg Pacific, ontleend aan het Engels) is een oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië. De oceaan grenst in het noorden aan de Noordelijke IJszee en in het zuiden aan de Zuidelijke Oceaan. De Grote Oceaan is de grootste oceaan op Aarde. Hij heeft een oppervlakte van 165,2 miljoen km², oftewel 32% van de aardoppervlakte; inclusief randzeeën bedraagt de watermassa zelfs 35% van het totale aardoppervlak. In de Grote Oceaan bevindt zich de Marianentrog: het diepste punt van de Aarde.

Geografie[bewerken]

Landen die zich bevinden aan de rand van de Grote Oceaan, worden ook wel de Pacific Rim genoemd. In de oceaan liggen onder andere:

Eind 2012 is het mysterie van de onvindbare eiland Sandy Island opgelost. Wetenschappers denken dat het een fout is van walvisvaarders die in 1876 melding hebben gemaakt van het bestaan van dit eiland.[2]

Water[bewerken]

De temperatuur aan de oppervlakte van het water in de Grote Oceaan varieert van onder 0 °C in de poolgebieden tot ongeveer 29 °C dichtbij de evenaar. Het zoutgehalte varieert ook wat de breedtegraad betreft. Het water dichtbij de evenaar is minder zout dan het water elders, vanwege overvloedige equatoriale neerslag. Bij de polen is het zoutgehalte ook laag, doordat daar weinig verdamping van het zeewater plaatsvindt.

De stroomrichting van het water van de Grote Oceaan loopt over het algemeen met de wijzers van de klok mee op het noordelijk halfrond en tegen de wijzers in op het zuidelijk halfrond.

Klimaat[bewerken]

Slechts het binnenland van de grote landmassa's Australië, Nieuw-Guinea en Nieuw-Zeeland ontsnappen aan de doordringende klimaatinvloed van de Grote Oceaan. Binnen het oceaangebied bestaan vijf aparte klimaatgebieden:

  1. de gematigde westelijke zone,
  2. de passaatzone,
  3. het moessongebied,
  4. het tyfoongebied en
  5. de stiltegordel.

De gematigde westelijke zone wordt, zowel in het noorden als het zuiden, gekenmerkt door duidelijke seizoensverschillen wat temperatuur betreft. Dichter bij de evenaar, waar de meeste eilanden liggen, waait een passaatwind die voor een vrij constante temperatuur (21 - 27 °C) gedurende het hele jaar zorgt.

Het moessongebied ligt in de westelijke Stille Oceaan tussen Japan en Australië. Kenmerk van dit klimaatgebied is de wind die in de winter van het continentale binnenland naar de oceaan waait en in de zomer in de tegenovergestelde richting waait. Derhalve komen er duidelijk seizoensgebonden regenperiodes voor. Tyfoons veroorzaken vaak veel schade in de westelijke en zuidwestelijke Stille Oceaan. De meeste tyfoons komen voor binnen de driehoek met de hoekpunten zuidelijk Japan, de centrale Filipijnen en oostelijk Micronesië.

Er liggen twee belangrijke stiltegordels in de oceaan, één gelegen aan de westelijke kust van Midden-Amerika en andere in de equatoriale wateren van de westelijke Stille Oceaan. Beide gebieden staan bekend om hun hoge vochtigheid en kalme winden uit variërende richtingen.

Geologie[bewerken]

De Grote Oceaan is gevormd uit de superoceaan Panthalassa toen Pangea uiteenviel in Laurazië en Gondwana. De Andesietlijn vormt de belangrijkste regionale grens in de Grote Oceaan. Het scheidt het diepere stollingsgesteente van het centrale Pacifische bekken van de gedeeltelijk onderwater gelegen continentale gebieden met zuurhoudend stollingsgesteente. Evenwijdig aan de Andesietlijn loopt de Ring van Vuur.

Vervuiling[bewerken]

In de Grote Oceaan bevindt zich een zeer groot gebied met een hoge concentratie zeeafval die ook wel de plasticsoep wordt genoemd.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties