Hamburger

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Beluister

(info)
Een hamburger met bacon, kaas, sla en dressing.
Cheeseburgers worden bereid op een bakplaat.

Een hamburger is een schijf gebakken of gegrilld vlees (meestal rundergehakt) in een opengesneden broodje. Vaak worden hier sla, tomaat, ui, bacon, augurken en kaas aan toegevoegd en een dressing zoals mosterd, mayonaise, ketchup of chilisaus. Verder kent dit gerecht vele nationale en regionale varianten.

Herkomst[bewerken]

Een veelgehoorde misvatting is dat dit gerecht afkomstig zou zijn uit de Duitse stad Hamburg en na de Tweede Wereldoorlog door Amerikaanse soldaten in hun land geïntroduceerd zou zijn. Dit is niet waar, De hamburger is eind 19e eeuw ontstaan in de Verenigde Staten maar heeft toch een gedeeltelijk Duitse oorsprong.

In de 19e eeuw kwamen veel Europese emigranten naar Amerika. Veel van hen reisden via Hamburg en maakten daar kennis met de frikadel. Dit gerecht leek op een biefstuk maar was gemaakt van gehakt, vermengd met brood en uien. Omdat het snel en goedkoop te bereiden was werd dit gerecht al snel populair in de Amerikaanse havensteden en verkocht onder de naam Hamburger steak.

Er zijn de nodige mensen geweest die geclaimd hebben dat ze de eerste waren maar de Deense kok Louis Lassen, met zijn lunchkraam Louis' Lunch uit New Haven (Connecticut), zou in 1895 wel eens de eerste kunnen zijn geweest die zo'n hamburger steak in een broodje opdiende. Anderen claimden hier al eerder mee begonnen te zijn maar mogelijk ging het hier om gehaktballen in broodjes. De hamburger werd snel populair en verspreidde zich als een razende over de Verenigde Staten. Dit succes was te wijten aan het feit dat je nu een vleesgerecht had dat staand of lopend gegeten kon worden, zonder bord en zonder bestek. Tijdens de Louisiana Purchase Exposition in 1904 kreeg het broodje pas echt bekendheid doordat het daar op grote schaal verkocht werd aan een internationaal publiek. Hier deed de naam hamburger definitief zijn intrede.

Na verloop van tijd ontstonden de zogenaamde greasy spoons. Dit waren goedkope restaurants waar alleen gefrituurd en gebakken werd. Hier stonden dan ook met name de hamburgers op het menu. Het voordeel was dat hamburgers makkelijk te bereiden zijn en je veel hamburgers tegelijk op een bakplaat kwijt kunt waardoor één kok een groot aantal gasten kan bedienen. Hetzelfde gold natuurlijk voor de frituur waar men ook niet veel werk aan had. Deze restaurants zorgden ervoor dat steeds meer Amerikanen goedkoop uit eten konden en iedereen wel met het gerecht in aanraking kwam.

Na de Tweede Wereldoorlog kwamen de fastfood en drive-inrestaurants en werd de hamburger niet meer zozeer geassocieerd met armoede maar een populair en hip product waarbij Burger King en McDonald's als multinationals (bijna) overal ter wereld hun hamburgers weten te verkopen. Naast deze twee bekende ketens zijn in België de restaurants van Quick belangrijke aanbieders.

Varianten[bewerken]

Er zijn talloze varianten op de markt, waaronder:

  • Cheeseburger: met gesmolten kaas.
  • Baconburger: met gesmolten kaas en een plak gebakken spek.
  • Vegetarische burger: met nepvlees (meestal op basis van soja of peulvruchten.
  • Halalburger: waarbij het dier op een voor Moslims acceptabele manier geslacht is.
  • Hawaïburger: met een schijfje ananas.
  • Hamburger speciaal met mayonaise, curry en gesneden ui.

Trivia[bewerken]

  • Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de hamburger ook wel onder de naam Salisbury steak verkocht. Dit is eigenlijk een ander product maar de naam hamburger maakte een ongewenste associatie met Nazi-Duitsland.
  • De Big Mac-index is een informele berekening voor de koopkrachtpariteit van een land of regio.
  • De duurste en exclusiefste hamburger ter wereld wordt dan weer geserveerd in het Paris-hotel in Las Vegas. Voor deze decadente burger van 777 dollar wordt vlees van Japanse Kobe-runderen (Wagyu) en kreeft gebruikt.
  • Een $100 hamburger is straattaal onder piloten voor het vliegen van een korte retourvlucht, waarbij als het ware op de plaats van bestemming even snel een hamburger wordt gegeten om vervolgens weer terug te vliegen.
  • Tot in de jaren tachtig van de twintigste eeuw was het in Nederland gebruikelijk dat als je een hamburger bestelde deze zonder broodje werd geserveerd.