Handelingen van Paulus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Handelingen van Paulus
Auteur Onbekend
Tijd tweede eeuw n.Chr.
Taal Grieks
Hoofdstukken 11

De Handelingen van Paulus is een apocrief geschrift dat stamt uit de tweede eeuw n. Chr..[1][2] Het boek is door een "rechtzinnig" christen geschreven.[3] De Handelingen van Paulus vormen samen met de Handelingen van Petrus, Johannes, Andreas en Tomas de vijf oudste en bekendste apocriefe Handelingen


Taal[bewerken]

De Handelingen van Paulus zijn oorspronkelijk geschreven in het koinè-Grieks.[4] De ontdekking van de Koptische versie in 1905 van het geschrift toont aan dat de inhoud uit vier delen bestond.

Auteurschap en datering[bewerken]

De auteur is onbekend. Hij kent het canonieke boek Handelingen van de Apostelen, maar houdt zich niet aan de chronologie van dat boek.[4]

Volgens Tertullianus (c. 150 - c. 240) is het boek geschreven door een priester uit Klein-Azië om de apostel Paulus te eren (Tertullianus: Over de Doop 17). Omdat Tertullianus de opmerking over het boek Handelingen van Paulus schreef omstreeks het jaar 200 is het Hand. van Paulus opgesteld voor die tijd. Volgens Dr. A.F.J. Klijn is het werk geschreven in de tweede helft van de tweede eeuw.[1]

Inhoud[bewerken]

Het boek bestaat (zo weten we dankzij de Koptische versie uit meerdere delen:

Rol van de vrouw[bewerken]

De H. Thekla, fresco in de Verlosserskathedraal van Tsjernihiv
1rightarrow blue.svg Zie Thekla (heilige) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Opvallend is de grote rol die in het eerste deel is toebedeeld aan de maagd Thekla afkomstig uit Ikonium. Dit deel van de Handelingen van Paulus (cap. 3), staat daarom bekend onder de naam Handelingen van Paulus en Thekla. Zij was uitgehuwelijkt aan een zeker Tamyris, maar wilde in het geheel niet trouwen. Zij bekeerde zich tot het christendom en wist op miraculeuze wijze Ikonium te verlaten en voegde zich in Myra bij Paulus. Deze laatste, diep onder de indruk van de jonge vrouw, gaf haar de volmacht om het Woord van God te onderwijzen (3,41). Na het overlijden van Tamyris ging zij naar Ikonium terug om het Woord te verkondigen en ging later naar Seleucië waar ze "nadat ze velen had verlicht door het woord van God, ontsliep (...) in een goede slaap." (3,43)[5] Het verhaal omtrent Thekla zou kunnen betekenen dat de rol van vrouwen in het christendom aanvankelijk vrij groot was.[6][7]

Uiterlijk van Paulus[bewerken]

In het gedeelte dat bekend staat als de Handelingen van Paulus en Thekla, wordt de oudste omschrijving van het uiterlijk van Paulus gegeven: "een man van kleine gestalte, kaalhoofdig en met kromme benen, krachtig gebouwd, met aaneengegroeide wenkbrauwen en een enigszins geprononceerde neus, een innemende verschijning."[8] Hoeveel waarde aan deze omschrijving van het uiterlijk van Paulus moet worden hechten is moeilijk in te schatten. Enerzijds kan men stellen dat de schrijver geen poging heeft gedaan om Paulus wat flatteuzer te omschrijven, hetgeen zou kunnen betekenen dat de apostel er werkelijk zo heeft uitgezien. Men kan zich voorstellen dat men een religieuze held fysiek aantrekkelijke kenmerken wil toedichten. Anderzijds kan de schrijver Paulus bewust hebben voorgesteld als een kalende en kleine gestalte om daarmee aan te geven dat het gaat om de boodschap en het charisma (hij was desondanks immers een "innemende verschijning") van de apostel en niet om zijn uiterlijk. (Vgl. de vroeg-christelijke opvatting over het uiterlijk van Jezus Christus op basis van Jes. 53,2 nbg "hij had gestalte noch luister, dat wij hem zouden hebben aangezien, noch gedaante, dat wij hem zouden hebben begeerd")

Theologie[bewerken]

Het werk is van de hand van een orthodox christen.[2] De theologie van het werk laat zich omschrijven als ascetisch en anti-gnostisch. Het geschrift val echter niet op door diepzinnige theologische opvattingen. Het gaat er hem om Paulus als de ideale christen voor te stellen die door zijn Godsgeloof in staat is verschillende wonderen te verrichten.[1] Er wordt verder veel nadruk gelegd op de opstanding uit de doden.

In de Codex Claromontanus is het boek Handelingen van Paulus opgenomen in de canon. Het boek genoot een bijzondere populariteit.[3]

Bron[bewerken]

  • Dr. A.F.J. Klijn: Apokriefen van het Nieuwe Testament I, Kok Kampen 1984, pp. 154-196

Verwijzingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]