Harmanus Hondius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Harmanus Hondius (Amsterdam, 9 juni 1903 – Bussum, 12 april 1996) was Nederlands bestuurder die in de Tweede Wereldoorlog wethouder en locoburgemeester van Nijmegen was en daarna tot waarnemend burgemeester in Tilburg en waarnemend commissaris voor Gelderland benoemd werd.

Vóór de Tweede Wereldoorlog werkte hij als hoofdingenieur/directeur bij de machinefabriek HK Jonker en Zonen in Amsterdam. 1942 als algemeen bedrijfsleider bij Fokker in Amsterdam. Hij was koopvaardijofficier, daarna als MTS-er bij Philips(Eh), Carl Schlieper(Medan) en BPM (P.Brandan) werkzaam. 9-1931tot 2-1935 studie TH Delft Wtb. Cum Laude. Hij was een nationalist en werd in 1937 donateur van de NSB en na de Meidagen 1940 lid.

Van 1 februari 1943 tot 17 september 1944 was hij wethouder openbare werken en locoburgemeester van Nijmegen. In deze periode kwam hij meermalen in conflict met de NSB, en met partijleider Anton Mussert. In deze Gelderse gemeente voorkwam hij dat burgemeester Marius van Lokhorst de begrafenis van de slachtoffers van het geallieerde bombardement op Nijmegen tot propaganda maakte. Hij coördineerde ook voortvarend de hulpverlening. Na enkele conflicten met Van Lokhorst werd hij 'weggepromoveerd' naar Tilburg, hij behield echter zijn ambt als wethouder in Nijmegen. Van 17 juli 1944 tot 17 september 1944 was hij aangesteld als waarnemend burgemeester van Tilburg. In deze Noord-Brabantse gemeente voorkwam zijn optreden de executie van gijzelaars als represaille na de moord op een Duitser bij het 'incident op het Lijnsheike'. In het nog niet bevrijde gebied Apeldoorn werd hij op 26 september 1944 benoemd tot waarnemend Commissaris der Provincie]] Gelderland. Hondius zetelde als Commissaris der Provincie in Lochem. Dit bleef hij tot de bevrijding van Gelderland in de lente van 1945.

Hij werd na de bevrijding in de nacht van 6 op 7 mei 1945 in Zaltbommel gearresteerd en in 1947 wegens zijn NSB-lidmaatschap tot een gevangenisstraf van één jaar minus voorarrest veroordeeld. Hij werd daarom direct in vrijheid gesteld.

Externe links[bewerken]

[A. Brinkhuis, de fatale aanval, 22.02.1944, 1984.] [P.Romijn, Burgemeesters in Oorlogstijd, 2006.] [P.R.A. van Iddekinge], Provinciaal bestuur van bezet Gelderkand 9/44-5/45. Vereniging Gelre Mededelingen LXXVI ,&985.

Voorganger:
Jan van de Mortel
Burgemeester van Tilburg
juli-september 1944
Opvolger:
Jan van de Mortel
Voorganger:
S. baron van Heemstra
Commissaris der Provincie Gelderland
(voor het nog bezette deel)
1944-1945
Opvolger:
G.W.J. van Koeverden