Harz

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het gelijknamige district, zie Harz (district).
Harz
Location Harz.PNG
Hoogste punt Brocken (1142 m)
Lengte 100 km
Breedte 30 à 40 km
Oppervlakte 2226 km²
Locatie Saksen-Anhalt, Nedersaksen en Thüringen
Type Middelgebergte
Harz map.png
Het dal van de Bode
Het dal van de Bode
De top van de Brocken met zendmast en de Brockenbahn
De top van de Brocken met zendmast en de Brockenbahn
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen

De Harz is het noordelijkste middelgebergte van Duitsland. De hoogste berg is de Brocken met 1142 meter, die tot het Nationalpark Harz behoort. Dit nationale park beslaat ongeveer tien procent van het gebergte. De Harz is vanouds een belangrijk mijnbouwgebied. De gebergtevorming aan het eind van het Paleozoïcum, de Hercynische orogenese, is naar de Harz genoemd.

Geografie[bewerken]

De Harz verloopt over een lengte van 110 km in oost-westrichting en is 30 à 40 km breed. Het gebergte wordt onderverdeeld in de Oberharz in het westen en de Unterharz in het oosten. Het oostelijkste gedeelte van de Oberharz is de Hochharz, waartoe het Brockenmassief behoort. De Unterharz is aanzienlijk lager dan de Oberharz en reikt tot omstreeks 400 m hoogte. Vooral de Oberharz is dicht bebost met vooral beuken in de lagere en dennen in de hogere gedeelten. In de Unterharz vindt ook landbouw plaats.

Rondom de Harz bevindt zich het Harzvorland.

Bestuurlijk behoort de Harz tot de deelstaten Saksen-Anhalt, Nedersaksen en Thüringen. De onbewoonde kern van de Harz vormt het grootste gemeentevrije gebied van Duitsland.

Afwatering[bewerken]

Het Brockenmassief vormt de waterscheiding tussen de stroomgebieden van de Wezer in het westen en de Elbe in het oosten. De voornaamste rivieren die in de Oberharz ontspringen zijn de Oker, de Innerste en de Oder. Vanuit de Unterharz komen de Bode en de Wipper.

In de Harz bevindt zich een groot aantal stuwmeren, waarvan het eerste, de Sösetalsperre, in 1931 werd voltooid. Het gebied is verder bekend vanwege de historische watergalerij, het Oberharzer Wasserregal, dat op de Werelderfgoedlijst staat. Dit systeem van waterreservoirs, kanalen en tunnels werd tussen de 16de en 19de eeuw aangelegd ten behoeve van de mijnbouw.

Mijnbouw[bewerken]

Al in het jaar 968 werd melding gemaakt van mijnbouw in de Harz. In het gebergte werd vooral zilver en later ook koper, lood en zink gewonnen, totdat de mijnen in de 20ste eeuw werden gesloten. Rond 1800 waren de mijnen van de Oberharz ruim 500 m diep en daarmee de diepste ter wereld. Uitvindingen als de fahrkunst en de staalkabel zijn met de mijnen in de Harz verbonden. De technische universiteit in Clausthal-Zellerfeld, een plaats met niet meer dan 15.000 inwoners, is voortgekomen uit een mijnbouwacademie. De voormalige Rammelsbergmijnen staan sinds 1992 op de Werelderfgoedlijst.

Toerisme[bewerken]

Toerisme is in deze regio een belangrijke bron van inkomsten. In vrijwel elke stad is een toeristen informatiebureau aanwezig. Bekende bezienswaardigheden zijn het Nationaal Park Harz met als hoogste top de Brocken. Hierop staat een futurisch aandoende zendmast en weerstation.

De stoomtreinen van de Harzer Schmalspurbahnen onderhouden een intensieve treindienst met oude locomotieven tussen de plaatsen Wernigerode, Nordhausen en Quedlinburg. Daarnaast kent de lijn een bijzondere bergrit naar de Brocken met de Brockenbahn. De lijn kent overigens de enige tunnel in een smalspoorlijn in voormalig Oost-Duitsland.

Fietsen en wandelen is er erg populair. Een bekende wandelroute is de Goetheweg, genoemd naar Johann Wolfgang von Goethe. Sinds 2010 kan men in de oostelijke Harz naakt wandelen over de Harzer Naturistenstieg.

In het gebied kan men ook kanoën, bergbeklimmen en in de winter langlaufen.

Rondom het Harzgebergte liggen meerdere historische stadjes. In onder meer het dorpje Schierke wordt jaarlijks de Walpurgisnacht gevierd.

Externe links[bewerken]