Hella Haasse

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vista-kmixdocked.png
Klik op de afspeelknop om dit artikel te beluisteren. De ingesproken tekst kan verouderd zijn. Download deze opname. Info over deze opname. Meer over Gesproken Wikipedia.
Hella S. Haasse
Hella S. Haasse, 19 juli 2007.
Hella S. Haasse, 19 juli 2007.
Algemene informatie
Volledige naam Hélène Serafia Haasse
Geboren Batavia, 2 februari 1918
Overleden Amsterdam, 29 september 2011
Land Vlag van Nederland Nederland
Beroep schrijfster
Werk
Jaren actief 1945 – 2007
Genre romans
Bekende werken Oeroeg (1948)
Het woud der verwachting (1949)
De scharlaken stad (1952)
Heren van de Thee (1992)
Sleuteloog (2002)
Onderscheidingen P.C. Hooftprijs (1983)
Dbnl-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Hella Haasse (MNL, 1970)

Hélène Serafia (Hella) Haasse (Batavia, 2 februari 1918Amsterdam, 29 september 2011) was een Nederlandse schrijfster, met als bekende titels onder andere Oeroeg (novelle, 1948), Het woud der verwachting (roman, 1949) en Heren van de Thee (roman, 1992). In 1983 werd haar de P.C. Hooft-prijs toegekend en in 2004 de Prijs der Nederlandse Letteren. Zij was een van de eerste Nederlandse schrijvers die hun werk in het buitenland actief onder de aandacht brachten en behoort tot de in het buitenland meest gelezen Nederlandse schrijvers.

Biografie[bewerken]

Haasse was een dochter van Willem Hendrik Haasse, die boeken schreef onder het pseudoniem W.H. van Eemlandt, en de concertpianiste Katharina Diehm Winzenhöhler.

Haasse volgde na een tweejarig verblijf (1920-1921) in Nederland de kleuterschool en katholieke lagere school in Soerabaja, Nederlands-Indië. In 1924 keerde zij terug naar Europa omdat haar moeder opgenomen werd in een sanatorium in Davos. Haasse woonde achtereenvolgens bij haar oma in Heemstede en in een kinderpension in Baarn. In 1928 keerde de familie terug naar Nederlands-Indië, waar Haasse haar middelbare school doorliep. Daarna verhuisde zij in 1938 naar Nederland om Scandinavische taal- en letterkunde te gaan studeren. In 1941 stopte Haasse met haar studie en begon ze met een opleiding aan de Amsterdamse Toneelschool. Op 18 februari 1944 trouwde ze met Jan van Lelyveld (1918-2008), die ze in 1939 had leren kennen bij Propria Cures en beëindigde haar toneelcarrière. Wel bleef ze cabaretteksten schrijven, onder andere voor Wim Sonneveld. Haasse en Van Lelyveld kregen tussen 1944 en 1951 drie dochters. De oudste, Chrisje, overleed in 1947. In 1981 verhuisde Haasse met haar man naar Frankrijk.

De auteur, hoewel digibeet, sprak niet (zoals haar generatiegenoot Nobelprijswinnares Doris Lessing) laatdunkend over het internet als "één groot hol vat zonder wezenlijke informatie". Haasse beschouwde de ontlezing als een tijdelijk gebeuren. Daarbij gaf zij nog mee dat mensen volgens haar weer zouden ontdekken hoe belangrijk en onmisbaar het is om te lezen.

In juli 2007 werd er een planetoïde in de hoofdgordel naar haar vernoemd.[1]

De laatste jaren van haar leven woonde Hella Haasse te Amsterdam, waar zij na een kort ziekbed overleed op de leeftijd van 93 jaar.[2]

Werk[bewerken]

Een aantal van Haasses boeken heeft het leven in Nederlands-Indië als onderwerp, zo ook de roman Oeroeg, waarmee ze doorbrak en die werd uitgekozen voor de campagne "Nederland Leest" in 2009 en ook haar allergrootste succesroman in Nederland: Heren van de Thee.

In haar boek Bij de Les = Schoolplaten van Nederlands Indië, over een veertigtal schoolplaten, haalt zij herinneringen uit Indië op. Daarnaast heeft ze een aantal historische romans geschreven, waarvan de bekendste Het woud der verwachting is. Met Schaduwbeeld bracht ze de min of meer vergeten baron Joan Derk van der Capellen tot den Pol weer tot leven.

In het voorjaar van 2007 ontdekte Hella Haasse bij haar thuis oude krantenstukken met een avonturenroman, Sterrenjacht, die ze in 1949 schreef en die in 1950 als feuilleton is verschenen in Het Parool, onder het pseudoniem "C.J. van der Sevensterre". Tot 2007 was niet bekend dat Haasse achter dit pseudoniem schuilging.[3]

Hella Haasse-museum[bewerken]

Hella Haasse heeft een eigen virtueel museum op het internet. Op 5 februari 2008, drie dagen na haar negentigste verjaardag, opende zij het museum tijdens een feestelijke bijeenkomst voor genodigden door via het intikken van een wachtwoord als eerste in te loggen.

Het museum maakt het persoonlijke archief van Haasse openbaar. Naast haar eigen documenten, zoals familiefoto’s, brieven en dagboekaantekeningen, zijn er ook boekfragmenten, interviews en documentaires ondergebracht.

Prijzen en onderscheidingen[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • 1944 - 50 jaar Scheepsbouw (toneelstuk samen met Clinge Doorenbos)
  • 1945 - Stroomversnelling (gedichten)
  • 1947 - Kleren maken de vrouw
  • 1948 - Oeroeg (boekenweekgeschenk, verfilmd in 1993)
  • 1949 - Het woud der verwachting. Het leven van Charles van Orléans (roman)
  • 1950 - Sterrenjacht (feuilleton in Het Parool, onder pseudoniem van C.J. van der Sevensterre[3])
  • 1950 - De verborgen bron (roman)
  • 1952 - De scharlaken stad (roman)
  • 1952 - Klein Reismozaïek, Italiaanse Impressies (reisverslag)
  • 1954 - Zelfportret als legkaart (autobiografie)
  • 1957 - De ingewijden (roman)
  • 1957 - De Vijfde Trede (boek van haar vader voltooid door Hella Haasse)
  • 1959 - Dat weet ik zelf niet (boekenweekgeschenk)
  • 1959 - Een kom water, een test vuur (essays)
  • 1960 - Cider voor arme mensen (roman)
  • 1962 - De meermin (roman)
  • 1963 - Een draad in het donker (toneelstuk)
  • 1963 - De 'Griekse' romans van S. Vestdijk, De Gids, Jaargang 126
  • 1966 - Een nieuwer testament (roman)
  • 1967 - Persoonsbewijs (autobiografie)
  • 1968 - De tuinen van Bomarzo (essays)[4]
  • 1970 - Krassen op een rots. Notities bij een reis op Java (essays)
  • 1970 - Tweemaal Vestdijk (essays)
  • 1971 - Huurders en onderhuurders (roman)
  • 1972 - Zelfstandig, bijvoeglijk (essays)
  • 1973 - De Meester van de Neerdaling (verhalen)
  • 1976 - Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven (roman)
  • 1978 - Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (roman) (in 1995 bewerkt tot vijfdelige televisieserie, en in 1996 werd de serie gemonteerd tot speelfilm)
  • 1981 - De groten der aarde of Bentinck tegen Bentinck (roman)
  • 1983 - De wegen der verbeelding (roman)
  • 1984 - Vandaag schrijven over gisteren (lezing)
  • 1985 - Bladspiegel, een keuze uit de essays
  • 1986 - Berichten van het Blauwe Huis (roman)
  • 1986 - De lage landen en het platte vlak (lezing)
  • 1987 - Kwaliteit, een verkenning (essay)
  • 1988 - Naar haar eigen beeld (lezing)
  • 1989 - Schaduwbeeld of Het geheim van Appeltern (roman)
  • 1991 - De tijd een droom of Henri-René Lenormand en Nederland (lezing)
  • 1992 - Heren van de Thee (roman) (in 2009 bewerkt tot toneelstuk door Ger Thijs)
  • 1993 - Een handvol achtergrond. Parang Sawat (autobiografische teksten)
  • 1994 - Transit (boekenweekgeschenk)
  • 1995 - Overeenkomstig en onvergelijkbaar (lezing)
  • 1996 - Toen ik schoolging
  • 1996 - Ogenblikken in Valois (essays)
  • 1996 - Uitgesproken opgeschreven. Essays over achttiende-eeuwse vrouwen, een bosgezicht, verlichte geesten, vorstenlot, satire, de pers en Vestdijks avondrood
  • 1997 - Zwanen schieten (roman)
  • 2000 - Lezen achter de letters (essays)
  • 2000 - Fenrir: een lang weekend in de Ardennen
  • 2002 - Sleuteloog, (roman), winnend boek NS-Publieksprijs 2003
  • 2003 - Het dieptelood van de herinnering (autobiografische teksten)
  • 2004 - Oeroeg - een begin (facsimile-editie ter gelegenheid van de Prijs der Nederlandse Letteren, inclusief het schoolopstel 'De tovervogel')
  • 2005 - Over en weer (verhalen)
  • 2006 - Het tuinhuis (verhalen)
  • 2006 - Een kruik uit Arelate (enkel beschikbaar als podcast[5])
  • 2007 - Sterrenjacht (feuilleton, in 1950 in Het Parool gepubliceerd)[3]
  • 2007 - De handboog der verbeelding / Arjan Peters in gesprek met Hella S. Haasse (interviews)
  • 2008 - Uitzicht (essays, portretten en beschouwingen)
  • 2011 - Lidah boeaja (reeks Literaire Juweeltjes)
  • 2012 - Maanlicht

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Over Hella Haasse[bewerken]

  • Margot Dijkgraaf: 'Hella Serafina Haasse (Levensbericht)'. In: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden, 2012-2013, pag. 62-77

Literatuur[bewerken]

Haasse, Hella S., Oeroeg, Em. Querido's Uitgeverij, 2009. ISBN 9021437252.

Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Hella Haasse.