Helpoort (Maastricht)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Helpoort
Atelier van Jef Schipper in de Helpoort te Maastricht, juni 1947

De Helpoort is een voormalige stadspoort in Maastricht, gelegen pal tegenover Het Pesthuys. De poort dateert van 1229 en is daarmee de oudste nog bestaande stadspoort van Nederland. Tot in de 18e eeuw werd de poort Alde Poort op den Ancker genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

Als het gevolg van het verkrijgen van stadsrechten, kreeg Maastricht ook het recht zich te beschermen met een stadsmuur. In 1229 verrees de eerste ommuring, waar onder andere de Helpoort een onderdeel van was. Deze eerste ommuring bleek al snel te krap en men begon even ten westen van de Helpoort met de bouw van een tweede ommuring. Eind 14e eeuw was deze tweede ommuring voltooid. Omdat de loop van het riviertje de Jeker zich in de loop der tijd verplaatste naar het zuiden, werd de poort niet meer direct beschermd door een 'gracht'. Om dit probleem te verhelpen werd de ommuring van de Nieuwstad gebouwd, die geen stadspoorten kende. Hierdoor verloor de Helpoort haar verkeersfunctie en waarschijnlijk is het daar aan te danken dat de poort heden ten dage nog bewaard is gebleven.

Gebruik in later tijden[bewerken]

De poort werd in de loop der tijd onder meer gebruikt als kruithuis en later, eind 19e eeuw, verbouwd tot woonhuis. In de twintigste eeuw was de ruimte boven de poort in gebruik als atelier van de kunstschilder Jef Schipper (1910-1967). Na een aantal omvangrijke restauraties is de poort sinds een aantal jaren de thuishaven van de Stichting Maastricht Vestingstad en gedurende de zomermaanden te bezoeken door toeristen en geïnteresseerden. Op de etages is een expositie ingericht over de geschiedenis van Maastricht als vestingstad.