Hendrik de Vries
Voor de organist Hendrik de Vries, zie Hendrik de Vries (organist).
| Hendrik de Vries | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Hendrik de Vries, 1976 | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Pseudoniem(en) | I. de Getijer, Riek van der Zee[1] | |||
| Geboortedatum | 17 augustus 1896 | |||
| Geboorteplaats | Groningen | |||
| Overlijdensdatum | 18 november 1989 | |||
| Overlijdensplaats | Haren | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | dichter, schilder | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1911[2] – 1985[2] | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Werken in collectie | Fries Museum, Groninger Museum,[3] Museum Arnhem,[4] CODA Museum,[5] Geldersch Landschap en Kasteelen | |||
| Prijzen en onderscheidingen | P.C. Hooftprijs 1973 | |||
| Links | ||||
| Dbnl-profiel | ||||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Hendrik de Vries (Groningen, 17 augustus 1896 – Haren, 18 november 1989) was een Nederlands dichter en schilder.
Leven en werk
[bewerken | brontekst bewerken]De Vries werd geboren als tweede zoon van Frouwktje Opten en de taalkundige en leraar Wobbe de Vries. Hij kende een allesbehalve vrolijke jeugd.[6] De Vries werkte van 1918 tot 1947 op het Gronings Gemeentearchief.
Als dichter publiceerde De Vries vanaf zijn jeugd. Zijn gedichten werden onder meer in het literaire tijdschrift Het Getij gepubliceerd. Hendrik de Vries was een vroege surrealist. Hij was anti-burgerlijk ingesteld en predikte vitaliteit. Het onderbewuste speelt een cruciale rol in zijn poëzie.
Veel van zijn inspiratie vond De Vries in de Spaanse wereld. Hij was zo in die Spaanse cultuur verdiept geraakt, dat hij heel wat gedichten (met name copla's) in het Spaans heeft geschreven.
Ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag werd door de gemeente Groningen de Hendrik de Vriesprijs ingesteld, en in 1986 het Hendrik de Vriesstipendium. De Vries was de eerste die de prijs in ontvangst mocht nemen.
Behalve dichter was De Vries een niet onverdienstelijk schilder.[7]
De Vries' gedicht Een schatrijke tuin werd in 2000 (en in een nieuwe versie in 2006) op een muur in de Aloëlaan in Leiden aangebracht als een van de meer dan honderd muurgedichten in Leiden.
De schrijver/dichter Willem Wilmink promoveerde in 1988 op een proefschrift over de door hem bewonderde Hendrik de Vries.
Prijzen
[bewerken | brontekst bewerken]
- 1946 - Hendrik de Vriesprijs
- 1948 - Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor Toovertuin
- 1951 - Bijzondere prijs van de Jan Campert-stichting voor zijn essayistisch werk over poëzie
- 1956 - Extra prijs van de Jan Campert-stichting
- 1959 - Culturele prijs van de provincie Groningen voor zijn gehele oeuvre
- 1962 - Constantijn Huygens-prijs voor zijn gehele oeuvre
- 1973 - P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre
Bibliografie
[bewerken | brontekst bewerken]
- 1917 - Het gat in Mars en het Milagrat. Een strijd van de verste toekomst. En twee lofzangen (Digitale versie)
- 1920 - De nacht (Digitale versie)
- 1922 - Vlamrood (Digitale versie)
- 1923 - Lofzangen (Digitale versie)
- 1926 - De schaatsenrijder (Digitale versie)
- 1928 - Silenen (Digitale versie)
- 1932 - Stormfakkels. Gedichten (Digitale versie)
- 1937 - Atlantische balladen (Digitale versie)
- 1937 - Geïmproviseerd bouquet. Gedichten en teekeningen (Digitale versie)
- 1937 - Nergal. Gedichten (Digitale versie)
- 1938 - De Ploeg 20 jaar, door Hendrik de Vries en Johan Dijkstra (Digitale versie)
- 1942 - Walhalla (Digitale versie)
- 1944 - Robijnen (clandestien gedrukt)[8] (Digitale versie)
- 1945 - Slingerpaden (clandistien gedrukt)[9] (Digitale versie)
- 1945 - Liefste kom. Een lentemelodie (Digitale versie)
- 1946 - Capricho's en rijmcritieken
- 1948 - Toovertuin. Romancen, sproken en arabesken
- 1951 - Tweede ronde van vers tegen vers. Vergelijking van telkens twee gedichten over een zelfde onderwerp. Vervolg op schrijvers: Vers tegen vers (1949)
- 1955 - Gitaarfantasieën
- 1958 - Groninger symphonie. Het Munsters-Keulse beleg in 1672
- 1962 = Keur uit vroegere verzen, 1916-1946
- 1964 - Iberia, krans van reisherinneringen
- 1966 - Diseño jondo. Pentekeningen uit de cyclus "España"
- 1971 - Cantos extraviados del español groninguense
- 1971 - Goyescos
- 1979 - Impulsen ISBN 90-236-6659-3
- 1990 - Sprookjes. 1996ISBN 90-351-1671-2
- 1993 - Verzamelde gedichten ISBN 90-351-0925-2
- 1996 - Appels van Pomona
Vertalingen
[bewerken | brontekst bewerken]- 1931 - Spaansche volksliederen
- 1935 - Coplas : zeven honderd strijdliederen, kerkelijke liederen, passieliederen, spreukenvermaningen, beschuldigingen, soldaten- en gevangenisliederen, liefdesmijmeringen, serenades, klachten, schimp- en vloekverzen, kinderrijmen, studentenliederen, fuifliederen, bezweringen, dreigementen en tumulten van het Spaansche volk (Digitale versie)
- 1939 - Romantische rhapsodie. Vertaalde gedichten. Gedichten van Goethe, Schiller, Shelley, Poe, Baudelaire, Dario, Becquer, Campoamor, (A.) Machado, Espronceda, Fortun, Perez Ayala, Unamuno, Lorca, Jimenez (Digitale versie)
- 1951 - Distels en aloë's van de Iberische volkspoëzie
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- 1980 - Jan van der Vegt. Kritiek als credo. Kritieken, essays en polemieken over poëzie ISBN 90-236-6678-X
- 1983 - Willem Wilmink. Mijn broer. Aantekeningen bij gedichten van Hendrik de Vries ISBN 90-263-2538-X
- 1986 - P. ter Hofstede ; in samenw. met W.R.H. Koops. Hendrik de Vries. Dichter, schilder, tekenaar ISBN 90-71691-07-1
- 1996 - Die droomwereld in te dringen!. Drukkersproject "Die droomwereld in te dringen" van De Typografentafel te Groningen, o.l.v. Elze ter Harkel, t.g.v. de honderdste geboortedag van Hendrik de Vries (1896-1989), 17 augustus 1996. - Opl. van 100 cassettes met daarin dertig en één boekjes
- 1996 - Jan van der Vegt. Hendrik de Vries (1896-1989). Een biografische schets ISBN 90-6801-490-0
- 1999 - Bart Slijper (red). In droomcadans bedwongen. Over Hendrik de Vries ISBN 90-6554-372-4
- 2006 - Jan van der Vegt. Hendrik de Vries. Biografie. Uitgebr. en herz. uitg. van: Hendrik de Vries (1896-1989). Een biografische schets. Baarn, De Prom, 1996. (De Prom bibliofiel; dl. 34)
- 2013 - Jan van der Vegt. Brieven 1919-1952 van Hendrik de Vries & Constant van Wessem ISBN 978-90-8704-399-5
- 2013 - Sander Bink. Henri van Booven en Hendrik de Vries. Briefwisseling ISBN 978-90-79272-34-1
- 2015 - Jan van der Vegt. Brieven 1923-1932 van Hendrik de Vries & J. Slauerhoff ISBN 978-90-8704-507-4
- 2016 - Sjoerd van Faassen. Brieven aan H. Marsman, Roel Houwink en Arthur Lehning, 1922-1939 van Hendrik de Vries ISBN 978-90-8704-615-6
- 2019 - Jan van der Vegt. Brieven aan S. Vestdijk 1935-1942 en een polemiek over rijm en ritme tussen S. Vestdijk en Hendrik de Vries, 1935-1951 van Hendrik de Vries ISBN 978-90-8704-780-1
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
- ↑ Hans Hazeu, Het pseudoniemen boek, 1987, De Bijenkorf, blz. 193
- 1 2 RKDartists; geraadpleegd op: 10 januari 2023; RKDartists-identificatiecode: 82092.
- ↑ "Walhalla (BS-15)"; online-collectie van het Groninger Museum; inventarisnummer: 34102; geraadpleegd op: 2 juli 2026; datum van uitgave: 1942; Archival Resource Key-identificatiecode: ark:/57463/a7295a55c0b54c3e81ed735c33615d57; genoemd als: Hendrik de Vries.
- ↑ "Landschap (Maan)"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ "Ballade, Mijn vrouwe, hoe blank zijt gij = Mijn vrouwe, hoe blank zijt gij : ballade"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ Willem Wilmink: 'Levensbericht Hendrik de Vries'. In: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 1990. Gearchiveerd op 2 juni 2023.
- ↑ Profiel Hendrik de Vries bij het Groninger Museum. Gearchiveerd op 1 april 2023.
- ↑ Robijnen, De Jong 908, uitgave: De Bezig Bij, 1944, 32 p, Quousque tandem nr13, oplage: 525 ex. waarvan 25 genummerd
- ↑ Slingerpaden, De Jong 909, uitgave: Groningen, Abe Kuipers, jan. 1945, 6 bladen in map, ill., oplage: 100 exx.
Zie de categorie Hendrik de Vries van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.