Henk Helmantel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Henk Helmantel
Henk Helmantel wandelend in eigen tuin
Henk Helmantel wandelend in eigen tuin
Persoonsgegevens
Geboren 22 februari 1945
Geboorteland Nederland
Beroep(en) schilder
RKD-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Henk Helmantel (Westeremden, 22 februari 1945) is een Nederlands kunstschilder. Hij wordt gerekend tot de Noordelijke realisten en de Onafhankelijke Realisten. Het christendom staat centraal in zijn dagelijks leven en werk.

Leven en werk[bewerken]

Henk Helmantel is de middelste van vijf kinderen en groeide op als kind van een echtpaar dat een eigen kwekerij had. Het christendom speelde een belangrijke rol binnen de familie en Helmantel is nog altijd gereformeerd en lid van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).[1] Helmantel volgde van 1961 tot 1965 de opleiding tot kunstschilder aan de Academie Minerva in Groningen. In 1967 vestigde hij zich in zijn geboortedorp Westeremden om het vak uit te oefenen. Daarna volgde de verhuizing naar de nieuwe pastorie naast de Andreaskerk.

Helmantel wordt in het algemeen beschouwd als een fijnschilder. Dit houdt in dat hij zijn onderwerpen op een realistische manier weergeeft. Hij schildert veel stillevens en interieurs van middeleeuwse kerken en kloosters. Hij richt zich met name op de romaanse en vroeg-gotische bouwkunst, zowel in Nederland als andere gebieden in West-Europa. Zijn christelijke levensovertuiging speelt een belangrijke rol in zijn beleving van schepping en cultuur.[1][2][3] Hij noemt Rembrandt als een belangrijke bron van inspiratie voor zijn werk. Zijn inspiratie vindt hij met name in eenvoudige gebruiksvoorwerpen uit diverse culturen, maar ook vruchten zoals appels, peren, tomaten, witlof, uien, granaatappels en druiven zijn te vinden in zijn stillevens.

Door critici wordt het werk van Helmantel, dat veelal een eenzelfde thema heeft, vaak als oppervlakkig en eentonig getypeerd.[4][5][6] Het Groninger Museum weigerde om dezelfde reden lange tijd om het werk van Helmantel te exposeren, de toenmalige directie vond het niet in het beleid van het museum passen. In 2014 kocht het Groninger Museum, dat inmiddels Andreas Blühm als nieuwe directeur had, een eerste werk van Helmantel.[3]

Op 31 oktober 2008 werd Helmantel uitgeroepen tot Kunstenaar van het Jaar.[7] In 2014 werd hij benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau.[8]

Exposities (selectie)[bewerken]

Overig[bewerken]

  • In de periode na 2009 kreeg Helmantel veel kritiek naar aanleiding van een uitzending van het EO televisieprogramma Met niets begonnen waarin hij uitgebreid sprak over zijn financiële succes.[1] Vooral in het noorden van Nederland, waar de financiële crisis duidelijk merkbaar was, leidde het feit dat Helmantel uitgebreid sprak over zijn financiële vermogen in combinatie met zijn geloofsovertuiging tot de nodige kritiek.[12][13] Dit werd versterkt door zijn daaropvolgende uitlatingen over de doodstraf en zijn kritiek op andere godsdiensten.[14]
  • Helmantel heeft samen met zijn vrouw een omvangrijke kunst- en antiekverzameling aangelegd, waaronder een aantal werken van Rembrandt, die geregeld wordt getoond op tentoonstellingen.[15]
  • Henk Helmantel leidt begrafenissen op het kerkhof in Westeremden.
  • Op 25 februari 2000 werden een aantal schilderijen, bronzen beeldjes en antieke voorwerpen gestolen uit de expositieruimte van Helmantel.[9] Op 18 juli 2000 werden hiervoor vijf personen gearresteerd na een poging losgeld te krijgen van Helmantel.[16] Alle kunstvoorwerpen konden onbeschadigd worden geretourneerd aan de schilder en de daders werden veroordeeld.[17]
  • Helmantel staat bekend als voorvechter van het cultuurhistorisch erfgoed van Groningen. Hij liet zijn oude woonhuis, een pastoriewoning uit de vroege 20e eeuw, vanaf 1974 herbouwen naar de middeleeuwse weem, die in 1912 was afgebroken.[1] Hij kreeg een subsidie van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg voor deze reconstructie. Sinds 1985 functioneert de schuur van zijn woonhuis als tentoonstellingsruimte van voornamelijk eigen werk. Zijn galerie aan huis wordt "De Weem" genoemd.