Hildebrandmonument

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hildebrandmonument
Het Hildebrandmonument in 2014
Het Hildebrandmonument in 2014
Kunstenaar Jan Bronner
Jaar 1948
Materiaal Euville (kalksteen)
Locatie Oranjelaan, Haarlem
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Het Hildebrandmonument is een beeldengroep in de Haarlemmerhout te Haarlem. Ze bestaat uit een achtkantige fontein met acht personages uit de Camera Obscura, op een afstand vanaf een voetstuk gadegeslagen door hun verteller Hildebrand.

Geschiedenis[bewerken]

In 1914 werd een ontwerpwedstrijd uitgeschreven door de gemeente Haarlem ter ere van de honderdste geboortedag van Nicolaas Beets (Hildebrand). De jury, die bestond uit architecten en kunstenaars (Karel de Bazel, Antoon Derkinderen, Jos Limburg, Jacobus van Looy, Joseph Mendes da Costa, Arend Odé, Leonard Springer en Han van Loghem) verkoos uit 25 inzendingen unaniem het ontwerp van Jan Bronner.[1]

De beeldengroep, die Bronner in 1947 voltooide, werd in mei 1948 tentoongesteld op een expositie in het Stedelijk Museum van Amsterdam. Na langdurig overleg tussen Bronner en de gemeente Haarlem over de locatie en financiën, dat vanaf 1948 werd gevoerd, werd het Hildebrandmonument in 1962 op de huidige plek onthuld.

De beeldengroep werd vervaardigd uit euville-kalksteen. Vanwege vandalisme heeft de gemeente Haarlem de beeldengroep in juli 1983 verwijderd. Het Rijk werd eigenaar van de originele beelden en in 1986 werden kopieën van kunststof teruggeplaatst. Met vooruitziende blik had het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen in 1950 voor de rijkscollectie gipsen afgietsels van de stenen beelden laten maken, "voor expositiedoeleinden én om het voortbestaan van dit zo belangrijke monument te verzekeren".[2] De originele stenen beelden gaf het Rijk in 1990 in bruikleen aan de beeldentuin van kasteel Nijenhuis bij Heino.

De kunststofreplica's, samengesteld uit epoxyhars gevuld met polyurethaan-schuim, bleken niet vandalismebestendig. Na verschillende reparatiewerkzaamheden heeft de gemeente de beeldengroep in 2009 ontmanteld.[3]

In 2014 is door een initiatief van omwonenden een nieuwe kopie van de beeldengroep in de Haarlemmerhout teruggeplaatst. Het monument met replica's van de originele beeldengroep van beeldhouwer Bronner is uitgevoerd in brons met een stalen verankering en een steenkleurige afwerking. De fontein waar de beelden omheen staan is weer in werking. Vanaf zonsondergang worden de beelden verlicht.

Hildebrandcomité[bewerken]

De totstandkoming van de originele beeldengroep werd gecoördineerd door het Comité tot stichting van een Hildebrand-Gedenkteeken te Haarlem, opgericht in 1913 door de Haarlemse leraar Blekers. Van 1950 tot 1962 behoorde de schrijver Godfried Bomans tot de actieve leden.

Afgietsels[bewerken]

Met de gipsen afgietsels zijn bronzen beelden gemaakt die op diverse plaatsen in Nederland staan:

Beelden[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • De beelden werden in de winters tegen stukvriezen verpakt in een bekisting met stro. Deze bekistingen zijn in 1967 en 1970 in brand gestoken.
  • Ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum van dit monument publiceerde Bies van Ede op 2 juni 2012 het boek 'Beelden uit de Camera Obscura' met gedichten en een essay, begeleid door tekeningen van Eric J. Coolen.

Externe links[bewerken]