Hof ter Saksen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Hof Ter Saksen
Voorkant van het kasteel
Voorkant van het kasteel
Locatie Beveren, België
Algemeen
Kasteeltype Kasteel
Huidige functie toekomstig restaurant en hotel
Gebouwd in 19de eeuw
Monumentnummer (be) 17111
Bijzonderheden Neoclassieke stijl
Website Website
Detailkaart

Het landgoed Hof Ter Saksen is een openbaar educatief natuurpark met wandelpaden, op de grens van Beveren en Haasdonk. Het domein van 27 hectare groot is sinds 1982 eigendom van de gemeente Beveren. Het landgoed bestaat uit weilanden, akkers, een bosgebied, een arboretum en een kasteelpark. Op het kasteelpark staat een kasteel, een hoeve, en een orangerie. De achterste toren van het kasteel is 36 meter hoog, even hoog als de Sint-Jacobuskerk van Haasdonk. Het kasteel is gebouwd volgens de Neoclassicistische architectuur en toont overeenkomsten met monumenten van de Franse architecten Ange-Jacques Gabriel en François-Joseph Bélanger.

Geschiedenis[bewerken]

Het landgoed werd in de middeleeuwen ‘Het Schaek’ genoemd. Oorspronkelijk stond er een boerderij en een herberg. De herberg was een populaire stopplaats langs de Oude Heerweg die Antwerpen met Gent verbond. In 1781 werd de herberg afgebroken en werd er een kasteel gebouwd.

De oudste eigenaar van het landgoed was Margareta Noethaeckx (1365), dochter van ridder Diederik Noethaeckx, de grafelijke raadsheer en meier van Destelbergen. Later kwam het domein in bezit van de familie Vijd, dezelfde familie die het kasteel van Cortewalle in Beveren bouwde. Gregorio Del Plano (1604) kocht het landgoed in 1594 en het bleef vier generaties in de Del Plano-familie. Uiteindelijk verkocht één van zijn nazaten het aan Pieter-Franciscus Piers, de toenmalige burgemeester van Beveren. In 1699 liet Pieter-Franciscus Piers het domein over aan Matthias van der Burcht.

In 1781 nam de vrijmetselaar Jan-Baptist Vermessen, hoofdschepen van het Land van Waas, het landgoed over. Omstreeks 1804 liet hij de gebouwen afbreken en liet een kasteel bouwen in neoclassicistische stijl. In 1812 bouwde hij de orangerie en de hoeve. Vermessen bouwde de toren even hoog als de kerktoren van Haasdonk en liet aan alle zijden uurwerkplaten zetten. Zo moesten de inwoners niet meer naar de kerktoren kijken om het uur te lezen als een provocatie naar de Katholieke gemeenschap. Het kasteel zelf werd gebruikt als ontmoetingsplaats voor vrijmetselaars.

Tegen 1815 waren de verbouwingen compleet en woonde de familie Schoutheete de Tevarent in het kasteel. Het bleef eigendom van de familie Vermessen. In 1824 werd de zoon van Jan-Baptist, Antoine Versmessen (1777-1837) burgemeester van Haasdonk.

Tenslotte kocht in 1920 de textielfabrikant Edmond Meert het als zomerverblijf. Het landgoed bleef eigendom van de familie en de laatste gekende eigenaar was André Meert, die uitsluitend in de hoeve woonde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het kasteel zwaar beschadigd door de Duitse bezetter. Duitse officieren woonden in het kasteel en de soldaten waren gestationeerd in de orangerie. Het domein werd toen gebruikt als opslagplaats voor oorlogsmateriaal.

Bezienswaardigheden[bewerken]

De hoeve (ter hoeve)[bewerken]

De hoeve

De boerderij met ingebouwde stallen, gebouwd in 1812. Het werd door de laatste eigenaars ‘Ter Hoeve’ genoemd. De gemeente heeft het gebouw recentelijk (2007) gerestaureerd en de binnenkoer is toegankelijk voor het publiek. Het gebouw zelf wordt als opslagplaats gebruikt door de groendienst.

De orangerie[bewerken]

Orangerie Hof Ter Saksen

Gebouwd in 1812 in opdracht van Jan-Baptist Vermessen. Dit gebouw deed vroeger dienst als koude serre voor de exotische planten, die zo beschermd waren tegen de vrieskou. Er zouden duizenden soorten planten in de orangerie gestaan hebben. Sinds de restauratie aan het domein in 2007 wordt de orangerie gebruikt als café.

IJskelders[bewerken]

Ijskelders

Iets verder op het landgoed zijn ondergrondse kelders. Deze kelders zijn in baksteen en zijn afgesloten door houten deuren. In het verleden werd in de winter uit de vijver rond het kasteel stukken ijs met vis in losgehakt en hier opgeslagen. Omstreeks 1987 werd er puin geruimd uit de ijskelders en kwam men tot de ontdekking dat vleermuizen er hun schuiloord van hadden gemaakt. Tegenwoordig overwinteren ze hier nog.

Restauratie (2004-2007)[bewerken]

In de loop van de 20ste eeuw werd het landgoed niet meer onderhouden en raakte het in verval. Na een storm in 1986 zakte een deel van het kasteeldak in. Het gebouw bestond uitsluitend uit de muren en dreigde in te storten. In 2004 begonnen de restauratiewerken van alle gebouwen en het omliggende park. Het hele project kostte ongeveer 2 miljoen euro. In 2007 waren de werken afgerond.

Toekomstplannen[bewerken]

Op 22 februari 2018 werd aangekondigd dat de binnenkant van het kasteel een grondige onderhoudsbeurt zal ondergaan. Er wordt door de gemeente een budget van 2,6 miljoen vrijgemaakt om het interieur terug functioneel te maken en er hotelkamers, een restaurant en een seminarieruimte in te richten.

Galerij[bewerken]

Externe links[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Cornelis, L. (1991). Hof ter Saksen. Beveren.
  • Crombé P., Goossens C., Lauwers B., Poschet K., Verwerft B., Willems R. (2018). Beveren, heerlijk land aan de Schelde. Tielt, Lannoo.

Zie ook[bewerken]