Huis met de Kogel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Huis met de Kogel
Huis met de kogel2 - Alkmaar.jpg
Locatie
Locatie Appelsteeg 2, Alkmaar
Coördinaten 52° 38′ NB, 4° 45′ OL
Status en tijdlijn
Oorspr. functie Woning
Huidig gebruik Winkelpand
Erkenning
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 7159
Detailkaart
Huis met de Kogel (Alkmaar-centrum)
Huis met de Kogel
Lijst van rijksmonumenten in Alkmaar
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het Huis met de Kogel is een rijksmonumentaal pand in het centrum van de Noord-Hollandse plaats Alkmaar. Het pand is sinds 10 december 1969 ingeschreven in het Monumentenregister. Het pand is op een muur na volledig uit hout opgetrokken. Het huis dankt de naam aan de kogel die tijdens het Beleg van Alkmaar in het huis is ingeslagen. De kogel is later in de linkerhoek van de gevel aan de gracht geplaatst.

Geschiedenis[bewerken]

Wanneer het huis gebouwd werd is niet bekend; er wordt vermoed dat het kort voor het beleg van Alkmaar (1573) gebouwd is. Wel is bekend dat een van de eerste bewoners Jan Arendszoon was. Hij was een van de eerste hagenpredikers van het huidige Nederland. Tijdens de inslag van de kogel in zijn huis bleven al zijn gezinsleden ongedeerd.[1] Volgens een legende zou bij de inslag de 40 pond zware kogel dwars door de gevel zijn gegaan. Binnen in het pand zou het een stoel, waarop een dochter van Jan Arentsz zat te spinnen, het spinnewiel en de wastobbe waarin Jan Arentsz’ vrouw aan het wassen was vernietigd hebben.[2]

Van de herstelkosten is een rekening bewaard gebleven, op de rekening is sprake van "een gatt" in het huis na een inslag van een Spaanse kanonskogel.[3]

Exterieur[bewerken]

De houten gevels zijn allemaal in overstek gebouwd. Elke verdieping is daarbij op consoles geplaatst. De stenen gevel had dit ook, dit is bij een verbouwing in de 19e-eeuw verwijderd.[2] Door een kleiner grondplan hoefde de huiseigenaar ook minder belasting te betalen voor het grondgebruik.[1] De voorgevel loopt ook taps toe: de onderkant is smaller dan de bovenkant. Alleen de gevel aan de zijde van de Appelsteeg heeft een winkelpui.

Trivia[bewerken]

  • Het Huis met de Kogel is een van de twee overgebleven houten huizen in Alkmaar.[2]
  • In 2010 is het pand geheel gerestaureerd.