Huiszwaluw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Huiszwaluw
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Mehlschwalbe Delichon urbicum.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Passeriformes (Zangvogels)
Familie: Hirundinidae (Zwaluwen)
Geslacht: Delichon
Soort
Delichon urbicum
(Linnaeus, 1785)
Verspreidingskaart huiszwaluw. Blauw=overwinteringsgebied, geel=broedgebied
Verspreidingskaart huiszwaluw. Blauw=overwinteringsgebied, geel=broedgebied
Afbeeldingen Huiszwaluw op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Huiszwaluw op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De huiszwaluw (Delichon urbicum) is een vogel uit de familie van zwaluwen (Hirundinidae).

Kenmerken[bewerken]

De huiszwaluw is een zwart-wit gekleurde vogel. De rug en bovenkant van de vleugels zijn zwart, van onder licht gekleurd bijna wit, een zwarte kopkap en het meest opvallend is de stuit, een witte vlek op de overgang tussen rug en staart. De lichaamslengte bedraagt 13,5 tot 15 cm.

Leefwijze[bewerken]

Deze vogels leven van insecten, die ze in de vlucht vangen.

Nestgedrag[bewerken]

Het halfkomvormige nest wordt gemaakt van modder, onder overhangende dakranden. De vogel broedt meestal twee keer per jaar en elk legsel bestaat meestal uit vier tot vijf witte eieren. Beide partners bebroeden de eieren.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

Tijdens het broedseizoen zijn huiszwaluwen in geheel Europa aan te treffen met over heel Europa aantallen van 9,9 miljoen tot 24 miljoen. Hij is een zomergast in Noord-Afrika, Europa en noordelijk Azië. Hij overwintert in Afrika bezuiden de Sahara en in Zuidoost-Azië.

De soort telt 3 ondersoorten:

  • D. u. urbicum: van westelijk, centraal en noordelijk Europa tot westelijk Siberië.
  • D. u. meridionale: van noordelijk Afrika en zuidelijk Europa tot zuidelijk-centraal Azië.
  • D. u. lagopodum: oostelijk Azië.

Status in Nederland en Vlaanderen[bewerken]

In 1970 broedden er nog 450.000 huizwaluwen in Nederland. SOVON schatte in 2007 het aantal tussen de 60.000 en 125.000 paar. Tussen 1970 en ca. 2004 daalde het aantal broedparen voortdurend.[2] Daarom staat de huiszwaluw gevoelig op de Nederlandse rode lijst. Sinds 2004 neemt het aantal broedparen weer enigszins toe.[3]
De huiszwaluw staat als kwetsbaar op de Vlaamse rode lijst.

In Nederland en Vlaanderen broedt deze vogel voornamelijk tegen gebouwen (zie afbeelding). Resultaten van onderzoek van de KU Leuven naar nestplaatskeuze van huiszwaluwen in de Brenne in Frankrijk suggereren dat huiszwaluwen vooral schuin overhangende dakranden verkiezen. De loodrecht uitstekende dakranden/dakgoten (zie afbeelding) zijn beduidende minder frequent bezet met nesten. Het is nog steeds een talrijke broedvogel en ook doortrekker. De vogel overwintert in Afrika (zie kaart), trekt weg van eind juli tot begin oktober en verschijnt weer in Nederland en België vanaf half april.

Fotogalerij[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Huiszwaluw op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Bijlsma, R.G., F. Hustings & C.J. Camphuysen, 2001. Avifauna van Nederland 2. ISBN 90-74345-21-2
  3. SOVON Verspreiding van de huiszwaluw in Nederland
Geslachten en soorten van Zwaluwen (Hirundinidae)
Alopochelidon: bruinkopzwaluw (Alopochelidon fucata)
Atticora: witbandzwaluw (Atticora fasciata) · zwartkraagzwaluw (Atticora melanoleuca)
Cecropis: ceylonzwaluw (Cecropis hyperythra) · Kaapse zwaluw (Cecropis cucullata) · moskeezwaluw (Cecropis senegalensis) · roodborstzwaluw (Cecropis semirufa) · roodbuikzwaluw (Cecropis badia) · roodstuitzwaluw (Cecropis daurica) · savannezwaluw (Cecropis abyssinica) · soendazwaluw (Cecropis striolata) · West-Afrikaanse zwaluw (Cecropis domicella)
Cheramoeca: witrugzwaluw (Cheramoeca leucosterna)
Delichon: Aziatische huiszwaluw (Delichon dasypus) · Nepalese huiszwaluw (Delichon nipalense) · huiszwaluw (Delichon urbicum)
Haplochelidon: Andeszwaluw (Haplochelidon andecola)
Hirundo: Angolese zwaluw (Hirundo angolensis) · benguelazwaluw (Hirundo nigrorufa) · blauwe zwaluw (Hirundo atrocaerulea) · boerenzwaluw (Hirundo rustica) · bontvleugelzwaluw (Hirundo leucosoma) · Ethiopische zwaluw (Hirundo aethiopica) · hutzwaluw (Hirundo domicola) · parelborstzwaluw (Hirundo dimidiata) · roodkeelzwaluw (Hirundo lucida) · roodkruinzwaluw (Hirundo smithii) · welkomzwaluw (Hirundo neoxena) · witkeelzwaluw (Hirundo albigularis) · witstaartzwaluw (Hirundo megaensis) · zuidzeezwaluw (Hirundo tahitica) · zwarte zwaluw (Hirundo nigrita)
Neochelidon: witflankzwaluw (Neochelidon tibialis)
Notiochelidon: blauwwitte zwaluw (Notiochelidon cyanoleuca) · bleekpootzwaluw (Notiochelidon flavipes) · muiszwaluw (Notiochelidon murina) · zwartkapzwaluw (Notiochelidon pileata)
Petrochelidon: feezwaluw (Petrochelidon ariel) · Indische klifzwaluw (Petrochelidon fluvicola) · Gabonzwaluw (Petrochelidon fuliginosa) · holezwaluw (Petrochelidon fulva) · Australische boomzwaluw (Petrochelidon nigricans) · Eritrese klifzwaluw (Petrochelidon perdita) · Preuss' klifzwaluw (Petrochelidon preussi) · Amerikaanse klifzwaluw (Petrochelidon pyrrhonota) · roodkeelklifzwaluw (Petrochelidon rufigula) · Peru-klifzwaluw (Petrochelidon rufocollaris) · Kaapse klifzwaluw (Petrochelidon spilodera)
Phedina: maskarenenzwaluw (Phedina borbonica) · Brazza's zwaluw (Phedina brazzae)
Progne: grijsborstpurperzwaluw (Progne chalybea) · Cubaanse purperzwaluw (Progne cryptoleuca) · Caribische purperzwaluw (Progne dominicensis) · Patagonische purperzwaluw (Progne elegans) · Galápagospurperzwaluw (Progne modesta) · Peruaanse purperzwaluw (Progne murphyi) · Sinaloapurperzwaluw (Progne sinaloae) · purperzwaluw (Progne subis) · bruinborstpurperzwaluw (Progne tapera)
Psalidoprocne: witkopkamzwaluw (Psalidoprocne albiceps) · Kameroenkamzwaluw (Psalidoprocne fuliginosa) · junglekamzwaluw (Psalidoprocne nitens) · fanteekamzwaluw (Psalidoprocne obscura) · blauwzwarte kamzwaluw (Psalidoprocne pristoptera)
Pseudhirundo: grijsstuitzwaluw (Pseudhirundo griseopyga)
Pseudochelidon: Congozwaluw (Pseudochelidon eurystomina) · Siantarazwaluw (Pseudochelidon sirintarae)
Ptyonoprogne: Indische rotszwaluw (Ptyonoprogne concolor) · Kaapse rotszwaluw (Ptyonoprogne fuligula) · vale rotszwaluw (Ptyonoprogne obsoleta) · rotszwaluw (Ptyonoprogne rupestris)
Riparia: Indische oeverzwaluw (Riparia chinensis) · witbrauwzwaluw (Riparia cincta) · Congo-oeverzwaluw (Riparia congica) · bleke oeverzwaluw (Riparia diluta) · vale oeverzwaluw (Riparia paludicola) · oeverzwaluw (Riparia riparia)
Stelgidopteryx:
Tachycineta:
Zuid-Amerikaanse ruwvleugelzwaluw (Stelgidopteryx ruficollis) · Noord-Amerikaanse ruwvleugelzwaluw (Stelgidopteryx serripennis)
mangrovezwaluw (Tachycineta albilinea) · witbuikzwaluw (Tachycineta albiventer) · boomzwaluw (Tachycineta bicolor) · Bahamazwaluw (Tachycineta cyaneoviridis) · goudzwaluw (Tachycineta euchrysea) · Chileense zwaluw (Tachycineta leucopyga) · witstuitzwaluw (Tachycineta leucorrhoa) · Stolzmanns zwaluw (Tachycineta stolzmanni) · groene zwaluw (Tachycineta thalassina)