Ingoesjetisch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Ingoesjetisch
гІалгІай мотт
Gesproken in Vlag van Rusland Rusland
Vitaliteit potentieel bedreigd
Sprekers 240.000
Taalfamilie
Alfabet cyrillisch
Officiële status
Officieel in
Taalcodes
ISO 639-1
ISO 639-2 inh
ISO 639-3 inh
 Verspreiding van het Ingoesjetisch
Portaal  Portaalicoon   Taal

Het Ingoesjetisch (гІалгІай мотт, ghalghaj mott) is een Nach-Dagestaanse taal, die wordt gesproken door de Ingoesjen.

Verspreiding en verwantschap[bewerken | brontekst bewerken]

Het Ingoesjetisch is een ambtstaal van de Russische deelrepubliek Ingoesjetië. Daarnaast zijn er ook Ingoesjetische gemeenschappen in Tsjetsjenië en andere delen van Rusland. De taal heeft in totaal ongeveer 240.000 moedertaalsprekers. Binnen de Nach-Dagestaanse taalfamilie is het Ingoesjetisch zeer nauw verwant aan het Tsjetsjeens. De beide talen zijn tot op zekere hoogte wederzijds verstaanbaar.

Spraakkunst[bewerken | brontekst bewerken]

Het Ingoesjetisch is een ergatieve taal. Er zijn acht naamvallen en zes naamwoordklassen. Het werkwoord wordt vervoegd naar tijd, aspect, wijs, getal en klasse, maar er is geen persoon.

Klankleer[bewerken | brontekst bewerken]

Medeklinkers
labiaal alveolaar post-
alveolaar
palataal velaar uvulaar epiglottaal glottaal
centr. lat. pal.
nasaal m n
plosief steml. p t k q ʡ ʔ
stemh. b d ɡʲ ɡ
ejectief kʲʼ
affricaat steml. t͡s t͡ʃ
ejectief t͡sʼ t͡ʃʼ
fricatief steml. f s ʃ χ ʜ h
stemh. v ~ w z ʒ ʁ
approximant l j
vibrant steml.
stemh. r
Klinkers
voor centraal achter
gesloten i u
midden e ə o
open æ ɑː ~ ɑ

Schrift[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds 1938 wordt het Ingoesjetisch geschreven in het cyrillisch, ter vervanging van het Latijnse alfabet dat sinds 1924 in gebruik was. Daarvoor werd het Arabische schrift gebruikt.

Cyrillisch alfabet
(1938-heden)
А а Аь аь Б б В в Г г ГӀ гӀ Д д Е е
Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Кх кх Къ къ
КӀ кӀ Л л М м Н н О о П п ПӀ пӀ Р р
С с Т т ТӀ тӀ У у Ф ф Х х Хь хь ХӀ хӀ
Ц ц ЦӀ цӀ Ч ч ЧӀ чӀ Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы
Ь ь Э э Ю ю Я я Яь яь Ӏ
Latijns alfabet
(1924-1938)
A a B b V v G g D d Je je E e Ž ž
Z z I i J j K k L l M m N n Ꞑ ꞑ
O o P p R r S s T t U u F f X x
C c Č č Š š Ju ju Ja ja H h Gh gh Kh kh
Ph ph Th th Ch ch Čh čh Q q Qh qh Ꜧ ꜧ Ä ä
Ö ö Ü ü
Zie de Ingoesjetische uitgave van Wikipedia.