Internationale Vrouwendag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Betoging in Dhaka, Bangladesh, ter gelegenheid van Vrouwendag
Internationale vrouwendag, Muntplein, Brussel, België, 8 maart 2014

Internationale Vrouwendag staat elk jaar op 8 maart in het teken van strijdbaarheid en het gevoel van solidariteit van vrouwen overal ter wereld, meestal aan de hand van een specifiek thema. Internationale Vrouwendag is in de twintigste eeuw ontstaan doordat vrouwen opkwamen voor hun rechten, onder andere op het gebied van arbeid en kiesrecht.

Geschiedenis[bewerken]

Op 8 maart 1908 vond in New York de eerste staking door vrouwen plaats. De staking was gericht tegen de slechte arbeidsomstandigheden in de textielindustrie en is beroemd geworden door onder meer de poëtisch verwoorde eis van de vrouwen: "brood en rozen".

De staking was het prille begin van de strijd voor de vrouwenemancipatie en tegen de vrouwendiscriminatie. In 1911 deed de Duitse socialiste Clara Zetkin tijdens een conferentie voor socialistische vrouwen in Kopenhagen het voorstel om 8 maart uit te roepen tot Internationale Vrouwendag. Deze datum werd echter niet overal aangehouden. In Nederland werd de eerste Vrouwendag gevierd op 12 maart 1912.

In 1917 brak op 8 maart opnieuw een staking uit vanwege de slechte arbeidsomstandigheden in de textielindustrie, nu in het Russische Sint-Petersburg, onder leiding van de revolutionaire Aleksandra Kollontaj. Mede als gevolg hiervan verkoos het Internationale Vrouwensecretariaat van de Communistische of Derde Internationale in 1921, 8 maart definitief tot datum van de Internationale Vrouwendag.

Gedurende de hele Koude Oorlog heeft deze viering in de landen van het NAVO-pact in een verdacht daglicht gestaan door haar van oorsprong socialistische grondslag. In veel kapitalistische landen werd de dag dan ook niet algemeen gevierd of zelfs maar erkend.

Sinds in de jaren zestig de tweede feministische golf op gang kwam wordt de Internationale Vrouwendag weer volop gevierd, meestal met demonstraties, bijeenkomsten en conferenties. Vrouwen uit alle landen, gezindten en politieke stromingen nemen deel. In 1978 werd de Internationale Vrouwendag door de Verenigde Naties erkend. In nog maar een enkel westers land heerst weerstand tegen "de achtste maart".

Nederland[bewerken]

In Nederland viert een grote verscheidenheid aan vrouwengroepen en vrouwenorganisaties 8 maart op veel verschillende manieren. Het doel is aandacht te vragen voor thema's zoals economische zelfstandigheid, empowerment, seksueel geweld, zorg en arbeid, discriminatie en racisme.

België[bewerken]

In België wordt sinds 1971 de nationale Vrouwendag gevierd op 11 november door een deel van de Belgische vrouwenbeweging, met uitzondering van 2005, toen de viering plaatsvond op 16 oktober. In 2003 werd door senator Fatma Pehlivan (sp.a) een wetsvoorstel ingediend om ook in België 8 maart aan te houden en officieel tot nationale feestdag te verklaren. De behandeling van dit voorstel sleept al sinds 2004 voort.

Italië[bewerken]

In Italië werd de Dag van de Vrouw voor het eerst gevierd in 1922, op initiatief van de Italiaanse Communistische Partij. De eerste keer werd deze dag echter op 12 maart gevierd, de eerste zondag na 8 maart, omdat op die dag al het begin van de Februarirevolutie van 1917 herdacht werd. In die tijd werd het veertiendaags tijdschrift Compagna opgericht, waarin op 1 maart 1925 een artikel werd gepubliceerd over Vladimir Lenin, die een jaar eerder stierf. In het artikel werd ook de aandacht gevestigd op 8 maart als Internationale Vrouwendag, aangezien vrouwen actief hadden deelgenomen aan de sociale strijd en de verwerping van het tsarisme.

In september 1944 werd in Rome de Italiaanse vrouwenunie (Unione Donne in Italia, UDI) opgericht, aanvankelijk door vrouwen die lid waren van de politieke partijen PCI, PSI, Partito d'Azione, Sinistra Cristiana en Democrazia del Lavoro. De UDI was in 1945 initiatiefneemster van het op 8 maart vieren van de Dag van de Vrouw in het bevrijde deel van Italië. Nadat de oorlog voorbij was, werd de Dag van de Vrouw (vanaf 1946) op 8 maart in heel Italië gevierd. Ook werd de mimosa, die voornamelijk bloeit op de eerste dagen van maart, als symbool van de Dag van de Vrouw geïntroduceerd; een idee van Teresa Noce[1], Rita Montagnana en Teresa Mattei, drie communististische politici.[2]

Begin jaren vijftig, in jaren van de Koude Oorlog en van de regering van Mario Scelba, werd het uitdelen van mimosa's en het verspreiden van het maandblad Noi Donne van de UDI voorgesteld als een manier om 'de openbare orde te verstoren', terwijl een kraampje op straat als een 'illegale bezetting van de openbare grond' gezien werd.[3] In 1959 presenteerden Eerste Kamerleden Luisa Balboni, communiste, en Giuseppina Palumbo en Giuliana Nenni, socialisten, een wetsvoorstel om van de Dag van de Vrouw een nationale feestdag te maken, maar er werd niets gedaan met dit initiatief. Het politieke klimaat verbeterde in het volgende decennium, maar het jaarlijks gevierde feest bleef geen gehoor krijgen in de publieke opinie, hoewel in de jaren zeventig de feestdag door de feministische beweging nieuw leven werd ingeblazen.

Op 8 maart 1972 vond op de Piazza Campo de' Fiori te Rome een manifestatie van de festa della donna plaats, waar de vrouwen onder andere streden om de legalisatie van abortus. Het jaar 1975 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het internationale jaar van de vrouw. Dat jaar betoogden op 8 maart over de hele wereld feministische bewegingen om na te denken over het belang van gelijkheid tussen mannen- en vrouwenrechten.[4]

Vandaag de dag is de oorspronkelijke waarde van de internationale vrouwendag min of meer verloren gegaan. Wel worden er nog steeds congressen, manifestaties en lezingen gehouden om de problemen van vrouwen aan de kaak te stellen, maar hoewel er vrouwenorganisaties zijn die blijven proberen de publieke opinie ontvankelijk te maken over verschillende problemen met betrekking tot de vrouw, wordt de dag voornamelijk gebruikt om geld te verdienen. In restaurants zijn er speciale vrouwenmenu's, in discotheken zijn er themafeesten speciaal voor vrouwen en elke straatverkoper verkoopt op 8 maart mimosa's. Mannen geven deze bloem aan hun vrouwen en moeders, maar nemen verder nauwelijks deel aan deze dag. Internationale vrouwendag wordt beschouwd als een gelegenheid om zonder het gezin een avond uit te gaan met vrouwelijke collega's of vriendinnen.

Wetenswaardigheden[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Teresa Noce, Rivoluzionaria professionale, Edizioni Aurora, 2003 (herdruk)
  2. Laura Fantone, Ippolita Franciosi, (R)Esistenze: il passaggio della staffetta, Morgana, 2005, p. 34.
  3. T. Capomazza, M. Ombra, cit., pp. 93-95
  4. (it) 8 Marzo: storia della festa della donna, studenti.it
  5. Ontstaan van de Internationale Mannendag