Intrapreneur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een intrapreneur is in ondernemersjargon iemand die zich binnen een organisatie ondernemend gedraagt.[1] In het algemeen wordt de term gebruikt voor een werknemer van een groot bedrijf die de vrijheid en faciliteiten krijgt om nieuwe producten en diensten te ontwikkelen zonder daarbij de bedrijfsroutines of -protocollen te hoeven volgen.[2]

Etymologie[bewerken]

Het woord intrapreneur is een portmanteau van de woorden intra - om te duiden dat het gaat om activiteiten binnen (de muren van) de eigen organisatie - en entrepreneur, om aan te geven dat het gaat om het zich gedragen als ondernemer[3]. In het Engels wordt een intrapreneur daarom ook vaak een corporate entrepreneur genoemd.[4] Intrepreneur is een ander synoniem voor intrapreneur.[5]

Geschiedenis[bewerken]

Samen met Elizabeth Pinchot stelde Gifford Pinchot, in de herfst van 1978, als eerste de woorden intrepreneur, intrapreneur, intrapreneuring, and intrapreneurship op schrift.[3] Het woord intrapreneur werd in 1992 door The American Heritage Dictionary erkend[6], evenals Gifford Pinchot alszijnde de bedenker (eerder aangewezen door Norman Macrae in een uitgave van de The Economist[7]). The American Heritage Dictionary definieerde destijds een intrapreneur als "A person within a large corporation who takes direct responsibility for turning an idea into a profitable finished product through assertive risk-taking and innovation". Tegenwoordig wordt de term verbonden aan een stijl van leidinggeven die het nemen van risico's, het bevorderen van innovatie[8] en het belonen van prestaties[9] integreert op een manier dat de werknemer in zijn werk[10](job design) zo veel mogelijk de kenmerken van ondernemerschap ervaart.

Kelly Johnson, de directeur van een groep initiatiefrijke werknemers bij Lockheed Martin die in 1943 bij elkaar werden gebracht om het P-80 gevechtsvliegtuig te construeren, stelde al destijds 14 regels[11] op (Skunk Works®' rules of operation[12]) voor een team van medewerkers die men nu als intrapreneurs zou duiden. De term intrapreneur kreeg in 1985 bekendheid door het gebruik ervan in een artikel "Here come the Intrapreneurs" van het TIME magazine[13] en in de uitlating "“The Macintosh team was what is commonly known as intrapreneurship; only a few years before the term was coined—a group of people going, in essence, back to the garage, but in a large company." door Steve Jobs.[14]

Relevantie[bewerken]

Een topintrapreneur met een topidee is, volgens sommige HR-deskundigen, weliswaar de ideale innovator maar binnen de meeste organisaties een fictief persoon.[12] Toch lijkt de verwachte waarde van medewerkers die initiatieven ondernemen, zonder dat men ze daarom hoeft te vragen, voldoende om ze apart te betitelen en onderzoek naar te doen.[15] Onderzoek lijkt te suggereren dat het ondersteunen van intrapreneurs een positieve invloed heeft op de financiële resultaten van een bedrijf, met name gemeten na een langere periode en in een competitieve omgeving.[16] Als de waarde van deze intrapreneurs naast een economische ook een maatschappelijke verdienste inhoudt, dan spreekt men van Corporate Social Entrepreneurship'.[17]

Voorbeelden[bewerken]

Voorbeelden van bekende bedrijven die hun werknemers de vrijheid geven om met eigen budgetten zelf bedachte projecten te ontwikkelen zijn 3M[12], Google[18] en Intel.[19] De Post it Note, een van 3M's best verkopende producten, is een klassieke illustratie van een intrapreneur, Art Fry, die de kans kreeg zijn idee uit te werken.[20]

Icoontje WikiWoordenboek Zoek intrapreneur op in het WikiWoordenboek.
Wikibooks Wikibooks heeft meer over dit onderwerp: intrapreneur.