Israël Querido

Israël Querido
	Portretfoto genomen op 5 augustus 1932 door Vereenigde Fotobureaux N.V.
Persoonsgegevens
Geboortedatum	1 oktober 1872
Geboorteplaats	Amsterdam
Overlijdensdatum	5 augustus 1932
Overlijdensplaats	Amsterdam
Geboorteland	Nederland
Opleiding en beroep
Beroep	Schrijver
Werken
Genre(s)	Naturalisme
Bekende werken	De Jordaan, De oude waereld, het land van Zarathustra
	Dbnl-profiel
Portaal	Literatuur

Israël Querido (Amsterdam, 1 oktober 1872 - aldaar, 5 augustus 1932) was een Nederlands naturalistisch schrijver.

Querido kwam uit een arm Joods gezin en moest al jong zijn eigen brood verdienen. Dat deed hij onder meer als horlogemaker, violist, diamantbewerker, juwelier en journalist. Als schrijver debuteerde hij in 1893 met een bundel gedichten onder de titel Verzen, spoedig gevolgd door Gedichten (1894), geschreven onder de indruk van een bezoek aan Parijs. Beide boeken verschenen onder het pseudoniem Theo Reeder. Daarna schreef hij ook kritieken, die deels gebundeld werden.

Bekend zijn vooral zijn boeken geworden waarin het Amsterdamse volk wordt getekend. Querido's eerste prozawerk was extreem naturalistisch. Émile Zola was zijn voorbeeld in Levensgang (1901). Daarna volgde Menschenwee (1903). Zijn eerste grote werk was de vierdelige romancyclus De Jordaan, bestaande uit: De Jordaan (1912), Van Nes en Zeedijk (1914), Manus Peet (1922) en Mooie Karel (1925).

Hij verwijderde zich geleidelijk van het naturalisme en schreef naar het voorbeeld van Louis Couperus een grote historische romancyclus, hoewel hij eerder diens historische werken zwaar gekritiseerd had. Het betreft zijn driedelige cyclus De oude waereld, het land van Zarathustra (Amsterdam, Scheltens & Giltay, 1918-1921), geïllustreerd door Marius Bauer (eerste deel: Koningen) en Willem van Konijnenburg (derde deel: Morgenland), waarin Querido een beeld geeft van koning Xerxes en het Perzische Rijk.

Hij was in socialistische kringen populair, mede dankzij zijn column in het dagblad Het Volk, 'Uit het dagboek van Querido'. Hij had al lange tijd last van een zwak hart maar zijn dood kwam onverwacht, toen hij 59 jaar oud was.

Zijn tijdgenoot Henri Borel betreurde in een in memoriam de onkritische bewondering die Querido in zijn jonge jaren ten deel was gevallen, waardoor hij 'de overladenheid en gezwollenheid van zijn taalgebruik steeds verder opvoerde', tot het onleesbaar werd, een 'litterair stotteren'.^[1]

Familie

Emanuel Querido (1871-1943) is een broer van Israël.

Galerij

Karikatuur van Israël Querido door Theo van Doesburg (1910).

Bibliografie

1893 - Verzen. Onder het pseudoniem Théo Reeder (Digitale versie).
1894 - Gedichten. Onder het pseudoniem Théo Reeder (Digitale versie).
1898 - Meditaties over literatuur en leven (Digitale versie)
1899 - Frank van der Goes. Studiën over tijdgenooten; 1e Reeks, I. Niet verder verschenen
1900 - Levensgang. Roman uit de diamantwerkerswereld.; Eerste deel - digitale versie Tweede deel - digitale versie
1903 - Menschenwee. Roman van het land; Eerste deel (Digitale versie) ;Tweede deel (Digitale versie)
1904 - Over literatuur (Digitale versie)
1904 - Zegepraal (Digitale versie)
1906 - Kunstenaarleven. Eerste deel (Digitale versie); Tweede deel (Digitale versie)
1906 - Literatuur en kunst. Eerste reeks (Digitale versie).
1908 - Muziek, tooneel en literatuur (Digitale versie)
1908-1912 - Studien. Bundel I; (Digitale versie)
1910 - Van den akker (Digitale versie)
1911 - Emile, of Over het wezen der opvoeding van Jean Jacques Rousseau. Uit het Fransch bew. door Is. Querido. Vert. van: Émile, ou De l'éducation, 1762. Bevat slechts boek 1 en 2
1912-1924 - De Jordaan. Amsterdamsch epos
- Deel 1. 1912 (Digitale versie).
- Deel 2: Van Nes en Zeedijk. 1914 (Digitale versie)
- Deel 3: Manus Peet. 1922 (Digitale versie)
- Deel 4: De mooie Karel. 1924 (Digitale versie)
1912 - Geschreven portretten. Bevat: Jac. van Looy, Lodewijk van Deyssel, Marcellus Emants, Hélène Swarth, Mr. J.N. van Hall, C. Spoor, Herman Gorter, Balzac, P.L. Tak, Friedrich Nietzche [i.e. Nietzsche], Jan Sluyters (Digitale versie).
1912 - Arbeid (Digitale versie)
1913 - Melvina en de legende van den vuurtoren (Digitale versie)
1913 - Napoleon (Digitale versie)
1914 - Saul en David. Treurspel in vier bedrijven (vijf tafreelen) (Digitale versie)
1915 - Letterkundig leven (Digitale versie)
1917 - Aron Laguna (Digitale versie)
1918 - Van verbeelding en werkelijkheid (Digitale versie)
1918-1921 - De oude waereld
- I: het land van Zarathustra. Romantisch epos uit Oud-Perzië benevens het boek der toelichtingen (Digitale versie)
- II: Zonsopgang (Digitale versie)
- III: Morgenland (Digitale versie)
1919 - De jeugd van Beethoven (Digitale versie)
1919 - Van verleden en heden (Digitale versie)
1924 - Muziek (proza-keur) (Digitale versie)
1924 - Over literatuur. Karakteristieken (Digitale versie)
1926 - Misleide majesteit. Zinnebeeldig verhaal uit de oudheid (Digitale versie)
1927 - Simson de godgewijde (Digitale versie)
1929 - Simson. Ontreddering (Digitale versie)
1930 - Groote figuren (Digitale versie)
1930 - Kater Don Juan (Digitale versie)
1931 - Van armen en rijken (Digitale versie)
1931 - Mijn zwerftochten door Jordaan en donker Amsterdam (Digitale versie)
1932 - Menschenharten. Roman (Digitale versie)

Literatuur

1903 - De schrijver Is. Querido. Bloemlezing van citaten uit recensies (Digitale versie)
1906 - Ludwig Bückmann. Is. Querido. Haarlem: Bohn
1917 - Dirk M.J.P.Ch. Breebaart. Is. Querido's Jordaan als episch kunstwerk (Digitale versie)
1927 - J.L. Boender. Is. Querido en het begrip literatuur (Digitale versie)
1932 - Catalogue de la bibliothèque de feu Israël Querido. Vente publique du 12-15 décembre chez Internationaal antiquariaat (Menno Herzberger) Digitale versie)
1933 - Karel de Wind. Rond het leven van Israël Querido (Digitale versie)
1933 - A.M. de Jong. Israël Querido De mens en de kunstenaar (Digitale versie)

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Het Vaderland 5 augustus 1932

[1] Het Vaderland 5 augustus 1932

[1]