Jan Both

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan Both
Portret door Cornelis van Poelenburch, 1648
Portret door Cornelis van Poelenburch, 1648
Persoonsgegevens
Volledige naam Jan Dircksz. Both
Bijnaam Both d'Italie
Geboren Utrecht, Ca. 1620
Overleden Utrecht, 9 augustus 1652 (begrafenis)
Geboorteland Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
Beroep(en) Schilder, tekenaar, prentmaker
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1634-1652
RKD-profiel
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Jan Both (Utrecht, tussen 1618 en 1622 - Utrecht, begraven 9 augustus 1652 ) was een Noord-Nederlands kunstschilder, tekenaar en prentmaker, die gerekend wordt tot de tweede generatie italianisanten. Hij was de jongere broer van Andries Both.

Levensloop[bewerken]

Wilhelm Vincent van Wyttenhorst (1613-1674) door Bartholomeus van der Helst, Cornelis van Poelenburch, Jan Both en Jacob Duck (1644)

Jan Both was een zoon van glasschilder Dirk Both. Wanneer hij precies geboren werd is onbekend. Van 1634 tot 1637 betaalde zijn vader lesgeld voor hem aan een onbekende schilder. Aangenomen wordt dat hij aan het begin van die periode tussen de 12 en 16 jaar oud was. Volgens Joachim von Sandrart was hij een leerling van Abraham Bloemaert, evenals zijn broer Andries. De twee broers trokken naar Italië, waar Andries vanaf 1635 vermeld wordt, en Jan vanaf 1638. Twee laar lang bewoonden ze samen een huis in Rome. Jan en Andries werden er lid werd van de Bentvueghels, een vereniging van voornamelijk Nederlandse en Vlaamse kunstenaars werkzaam in Rome.[1] In 1641 reisden ze naar Venetië, waar Andries in maart 1642 stierf. Jan keerde terug naar Utrecht en werd daar lid van het schildersgilde. Hij leidde een aantal andere schilders op, en werd gesteund door de Utrechtse verzamelaar baron van Wyttenhorst. Na zijn dood werd hij begraven in de Buurkerk.

Werk[bewerken]

Net als een groep andere Nederlandse schilders in Italië (vooral afkomstig uit Utrecht en Haarlem) schilderde Both uitsluitend Italiaans aandoende landschappen. Zij worden daarom wel italianisanten genoemd. Een gouden zon schijnt door het gebladerte van een heuvelachtig landschap, gestoffeerd met enkele figuurtjes. Het schilderen van deze figuurtjes liet hij overigens vaak over aan anderen. In Italië was dat zijn broer Andries, terug in Utrecht waren het Cornelis van Poelenburch, Nicolaus Knüpfer en Jan Baptist Weenix.

Lijst van werken[bewerken]

Titel Datering Type Verblijfplaats Afbeelding
Italiaans berglandschap met rustende herders 1634-1652 Schilderij Onbekend Jan Both Flußlandschaft mit Fähre und einem mit Vieh beladenem Boot.jpg
Italiaans landschap met muilezeldrijver 1640-1652 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Italiaans landschap met muilezeldrijver Rijksmuseum SK-C-110.jpeg
Italiaans landschap met gezicht op een haven 1640-1652 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Italian Landscape with a View of a Harbor by Jan Both Rijksmuseum Amsterdam SK-A-49.jpg
Zuidelijk landschap met ruiters en een ossenwagen 1640-1652 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Italiaans landschap met de Ponte Molle Rijksmuseum SK-A-51.jpeg
Italiaans landschap Ca. 1645 Schilderij Mauritshuis, Den Haag Italian landscape.jpg
Italiaans landschap Ca. 1645 Schilderij Mauritshuis, Den Haag Italian landscape (2).jpg
Italiaans landschap bij avond Ca. 1645 Schilderij Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam Jan Both 003.jpg
Bergpad Ca. 1645-1650 Schilderij Dulwich Picture Gallery, Londen Both, Jan - A Mountain Path - Google Art Project.jpg
Italiaans landschap met tekenaar Ca. 1650 Schilderij Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam Jan Both, 1634 - 1652 - Italiaans landschap met tekenaar - Google Art Project.jpg
Italianiserend landschap met reizigers op een pad 1634-1652 Schilderij Johnny Van Haeften Gallery, Londen Bal26151-Jan-Both.jpg
Avondlandschap 1634-1652 Schilderij Staatliche Kunsthalle Karlsruhe, Karlsruhe Jan Both 001.jpg

Zie ook[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis