Jan David Zocher

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan David Zocher
Portrait of Jan David Zocher 001.jpg
Persoonsgegevens
Geboren 12 februari 1791
Overleden 8 juli 1870
Geboorteland Nederland
Beroep(en) architect, tuinarchitect, schilder, tekenaar
Oriënterende gegevens
Jaren actief Ca. 1806-1870
Stijl(en) Neoclassicisme
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Jan David Zocher jr. (Haarlem, 12 februari 1791 - aldaar, 8 juli 1870) was een Nederlands architect, stedenbouwkundige en landschapsarchitect. Hij introduceerde de landschapstuin in Nederland en ontwierp verschillende classicistische gebouwen. Zijn vader Johan David Zocher Sr. (1763-1817) en broer Karel George Zocher (1796-1863) waren ook tuinarchitect.

Opleiding[bewerken]

Zocher kreeg zijn eerste opleiding als architect-tuinarchitect van zijn vader. In 1809 werd hij door koning Lodewijk Napoleon benoemd tot kwekeling in de bouwkunde (pensionaire), een benoeming waaraan een verblijf in het buitenland verbonden was: twee jaar Parijs en twee jaar Italië. Later, tijdens een reis door Engeland, maakte vooral het werk van de tuinarchitect Humpry Repton grote indruk op hem. Na zijn terugkeer naar Nederland volgde hij zijn vader op als landschapsarchitect van koning Willem I.

Ontwerpen[bewerken]

In 1821 maakte J.D. Zocher jr. een ontwerp voor verandering van de Haarlemse stadswallen (de bolwerken) in een wandelgebied. In 1808-1819 had hij al samen met zijn vader een ontwerp gemaakt voor de Haarlemmerhout (dat niet werd uitgevoerd), in 1827 maakte hij een nieuw ontwerp, dat nu wel wordt uitgevoerd. In 1833 ontwierp hij de Vuurtoren J.C.J. van Speijk in Egmond aan Zee.

Vuurtoren J.C.J. van Speijk, Egmond aan Zee.

Beurs van Zocher[bewerken]

Zijn beroemdste gebouw was de Beurs van Zocher in Amsterdam. Dit beursgebouw, dat veel weg had van een Griekse tempel, werd in 1845 voltooid en op 10 september van dat jaar door koning Willem II geopend. In dat jaar werd Zocher tevens benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 1903 werd dit beursgebouw echter afgebroken, omdat het te klein was geworden. Op dezelfde plaats staat nu de De Bijenkorf, op de hoek van de Dam en het Damrak. Er werd in 1903 een nieuwe beurs werd gebouwd, de Beurs van Berlage. Deze derde beurs staat iets verderop, aan het Beursplein, op de hoek met het Damrak.

Beurs van Zocher, Amsterdam. 1841-1845.

Parken[bewerken]

In 1826 werd een herindeling uitgevoerd, naar een ontwerp van Zocher, van het stadspark De Plantage in Schiedam. In 1827 verzocht de Utrechtse burgemeester Van Asch van Wijck hem een ontwerp te maken voor het Zocherpark, de parkaanleg langs de Stadsbuitengracht in Utrecht. Het Utrechtse stadsbestuur aanvaardde zijn ontwerp in 1829. De uitvoering, vanaf 1850 samen met zijn zoon Louis Paul Zocher, duurde tot 1870. In 1834 ontwierp Zocher het park bij Huis te Linschoten. In diezelfde periode ontwierp hij ook de overtuin bij de buitenplaats Vechtstroom. In 1840 ontwierp hij op de oude stadswallen van Amersfoort het huidige Zocher-plantsoen, dat in 2006-07 werd teruggebracht in oude luister. In de eerste helft van de 19e eeuw ontwierp hij het park van de Maarssense buitenplaats Doornburgh. In 1841 werd naar zijn ontwerp de tuin van Slot Zuylen te Oud-Zuilen gewijzigd.

Park Schoonoord, Rotterdam. 1860.

In 1860 ontwierp hij het parkje Schoonoord in Rotterdam. In 1864 ontwierp hij samen met zijn zoon het Amsterdamse Vondelpark. Rond 1870 ontwierp hij Het Park in Rotterdam. In 1890 werd zijn plan voor het Westbroekpark goedgekeurd, maar slechts ten dele uitgevoerd, namelijk tussen de Witte Brug en de Van Lennepweg.

Begraafplaatsen[bewerken]

In 1828 ontwierp hij de begraafplaats Kleverlaan (Zuid-Akendam) in Haarlem, Begraafplaats Soestbergen in Utrecht en de begraafplaats te Heemstede. In 1829 kwam naar zijn ontwerp de Algemene begraafplaats aan de Warnsveldseweg in Zutphen tot stand. In de periode 1869-1931 werden park en padenstelsel van begraafplaats Zorgvlied in Amstelveen aangelegd. In 2008 werden deze ingeschreven als monument.

Zocher en Comp.[bewerken]

Jan D. Zocher was vennoot van Zocher en Comp., een bedrijf met grote kwekerijen ten noorden van de Kloppersingel in Haarlem, genaamd "Rozenhagen"; een boom- en vaste plantenkwekerij waar de familie ook woonde en de jonge Jan David opgroeide. In 1837 fuseerde het bedrijf met Voorhelm Schneevoogt en werden er ook bollen en knolgewassen geteeld.

In 1845 werden Jan David en zijn zoon Louis P. vennoot in de firma J.D. en L.P. Zocher, die zich uitsluitend bezighield met het ontwerpen en aanleggen van tuinen. In 1969 werd de Fa. J.D. Zocher opgericht, een afsplitsing van J.D. Zocher & Voorhelm Schneevoogt. Deze boomkwekerij was eveneens op "Rozenhagen" gevestigd.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]