Jan Marginus Somer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan Marginus Somer
Jan Marginus Somer
Jan Marginus Somer
Geboren 22 oktober 1899
Assen
Overleden 3 april 1979
Bussum
Land/partij Nederland
Onderdeel Indische leger
Dienstjaren 30
Rang Kolonel
Slagen/oorlogen Tweede Wereldoorlog
Onderscheidingen Most Excellent Order of the British Empire

Jan Marginus Somer (Assen 22 oktober 1899Bussum, 3 april 1979) was een Nederlands militair en Nederlandse verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was de zoon van koperslager Gerke Somer.

Biografie[bewerken]

Somer diende bij het KNIL in het vooroorlogse Nederlands-Indië. In 1928 keerde hij naar Nederland terug en werd gedetacheerd bij de KMA in Breda, waar hij leraar werd.

Na 10 mei 1940 begaf hij zich vrijwel direct in het verzet. In het begin van de bezetting vond hij veel oud leerlingen van de KMA bereid om van Breda uit koerierlijnen te leggen naar Zwitserland en Spanje. Velen zijn hierbij omgekomen, heeft Somer in juni 1948 bij zijn verhoor door de Parlementaire enquêtecommissie verklaard.

Somer zelf werkte tot 12 maart 1942 in Nederland. Het was al die jaren onmogelijk om contact te leggen met Engeland. Hij bereikte via de Van Niftrik-route Zwitserland, en via Suriname, Curaçao en de Verenigde Staten in januari 1943 het Verenigd Koninkrijk, waar hij tot tweede officier bij het Bureau Inlichtingen werd benoemd. Kort daarna werd hij hoofd. Hij was voornamelijk belast met de opleiding van agenten en met het contact met het bezette Nederland.

In mei 1943 werd het hem duidelijk dat er met de door de Engelsen in Nederland neergelaten agenten iets aan de hand moest zijn. Dat was de ontdekking van wat later bleek het Englandspiel van de Duitsers te zijn.
In november vertrok hij naar Madrid om uit te zoeken waarom Engelandvaarders in Spanje zoveel oponthoud hadden. Er liepen daar veel gefrustreerde Engelandvaarders rond, geïrriteerd omdat het zo moeilijk was een visum te krijgen. Somer besloot ter ontspanning van de sfeer ten huize van gezant Schuller tot Peursum 5 december te vieren, hij speelde Zwarte Piet, zijn jeugdvriend Harry Linthorst Homan speelde de Sint.

In mei 1945 werd hij naar Nederland gestuurd met de opdracht het Bureau Inlichtingen af te wikkelen. In 1948 werd hij in Nederlands-Indië directeur van het Centrale Militaire Inlichtingendienst en bleef dit tot 1949. Hij kreeg vele buiten- en binnenlandse onderscheidingen.

Somer was getrouwd met Geesje Strating uit Gasselte van 1922 tot 1946. Met haar kreeg hij twee dochters en een zoon. Na hun echtscheiding was hij van 1946 tot zijn dood getrouwd met Weia Tabitha van Altena uit Amsterdam. Met haar kreeg hij drie zoons. Somer overleed op 79-jarige leeftijd te Bussum.

Bibliografie[bewerken]

  • Vestiging, doorvoering en consolidatie van het Nederlandsche gezag in Nederlandsch-Indië
  • De korte verklaring (Proefschrift Utrecht)
  • Man in oorlogstijd (dagboek)

Onderscheidingen[bewerken]

Externe link[bewerken]