Jan van Huijsum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan van Huysum (Arnold Boonen)
Bloemen en vruchten, Rijksmuseum Amsterdam

Jan van Huijsum, Huijsum ook gespeld als Huysum, ook Jan van Huijs of Huys genoemd (gedoopt Amsterdam, 15 april 1682 - Amsterdam, 8 februari 1749), was een Nederlands schilder, vooral gewaardeerd in de 18e eeuw, van bloemstillevens, en enkele italianiserende landschappen.

Biografie[bewerken]

Van Huijsum trouwde in 1704 in Amsterdam met Margrieta Schouten. Zijn broers Justus junior, Jacob en Michiel waren net als zijn vader Justus senior ook kunstschilders. Justus senior was schilder van bloemstillevens en interieurdecoraties en leidde zijn zoon in deze traditie op. Zijn gelijknamige grootvader was een schilderende schoolmeester uit Leeuwarden.

Jan van Huijsum vergaarde al snel een internationale reputatie als vooraanstaand schilder van realistische bloemstillevens. De gewoonte om bloemen uit verschillende jaargetijden in een boeket samen te voegen, wijst er op dat hij niet eenvoudig kopieerde wat hij voor zich zag, maar zijn schilderijen opbouwde uit zorgvuldig gemaakte voorstudies. Zijn schilderijen zijn meestal ongewoon asymmetrisch en geplaatst tegen een lichte achtergrond. Hij schilderde tevens een aantal Italiaanse landschappen, maar het waren zijn bloemstillevens die hem zijn internationale clientèle bezorgde en hem tot een goed betaalde schilder maakten.

Van Huijsum maakte vele tekeningen, meestal compositiestudies maar ook studies van individuele bloemen. Deze gewoonte leidde ertoe dat hij grote delen van de zomer in Haarlem doorbracht wat toen bekendstond als botanisch centrum. Van Huijsum woonde op de Leidsegracht, bij de hoek met de Prinsengracht. Hij had een zoon die niet deugde en uiteindelijk naar Indië ging. Het verhaal gaat dat van Huijsum een erg teruggetrokken leven leidde en dat hij uit angst voor plagiaat iedereen, inclusief zijn broers, de toegang tot zijn atelier ontzegde. Margaretha Haverman was, waarschijnlijk onder druk van zijn oom, zijn enige leerling, maar haar werk schijnt hem zo jaloers te hebben gemaakt dat ze de studio moest verlaten.

Ondanks deze terughoudendheid is van Huijsums techniek tijdens en na zijn leven breed gevolgd en gekopieerd. Enkele van zijn volgelingen waren Johannes de Bosch, Johannes Christianus Roedig, Jan van Os en zijn zoon Georgius Jacobus Johannes van Os, de broers Gerard en Cornelis van Spaendonck en Wybrand Hendriks.

Bronnen[bewerken]

Externe link[bewerken]