Jan van Steffeswert

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Jan van Steffe(n)swert (vóór 1465 - na 1531) was een laatgotisch, Maaslands beeldsnijder, die een deel van zijn leven in Maastricht werkzaam was.

Leven[bewerken]

De namen van veel beeldsnijders uit de 15e en 16e eeuw zijn onbekend gebleven, maar Jan van Steffeswert is hierop een uitzondering. Tegen het gebruik in voorzag hij een deel van zijn werk van een meesterteken en signatuur, waarmee hij uit de anonimiteit van de middeleeuwse ambachtsman trad en waarmee hij zich manifesteerde als individuele kunstenaar. Op het Marianum in de Dom van Aken is de signatuur 'IAN Bieldesnider 1524' aangebracht. De beeldengroep Anna te Drieën, eveneens uit 1524, thans in het Bonnefantenmuseum te Maastricht, signeerde hij kortweg met 'IAN'. Tot dusver zijn 14 gesigneerde werken van hem bekend. Zo'n honderd kunstwerken zijn aan het atelier van Jan van Steffeswert toe te schrijven. Zijn invloed strekte zich uit over de gehele Maaslandse regio en het prinsbisdom Luik.

De naam Jan van Steffeswert doet een connectie met de plaats Stevensweert vermoeden, maar of hij hier geboren is, blijft vooralsnog onduidelijk. Hij was in elk geval vanaf 1499 woonachtig in Maastricht, en vermoedelijk vanaf 1507 werkzaam in de Mariastraat, nabij de toenmalige houtmarkt. Waarschijnlijk leidde hij in zijn atelier meerdere leerlingen op, want in 1503 en 1525 eiste hij schadevergoeding in verband met het voortijdig vertrek van leerlingen.[1] In 1531 wordt Jan van Steffeswert voor het laatst genoemd in de Maastrichtse archieven.

Van Steffeswert had minimaal twee kinderen, een zoon en een dochter. Over zijn dochter is slechts bekend dat zij handschoenen en tassen maakte. Waarschijnlijk woonde ze nog thuis in de Mariastraat, toen ene Boetsen van Rinck in 1508 een rechtszaak tegen haar begon vanwege oneerlijke concurrentie, waarbij haar vader garant voor haar stond.[2] De zoon van Jan van Steffeswert heette Aert en was getrouwd met Greetchen Bieldesnider. Beiden waren aanhangers van het Lutheranisme, dat in die tijd sterke verbreiding vond in Maastricht. Ook Jan zou in zijn huis bekende Lutheranen ontvangen hebben. In september 1534 werd Greetchen, samen met de predikant Hendrik Rol, veroordeeld wegens ketterij en op het Vrijthof verbrand. Het is niet duidelijk of Jan van Steffeswert toen nog leefde en of zijn zoon het drama overleefde.[3]

Werken[bewerken]

De werken van Jan van Steffeswert kenmerken zich door een sterke ruimtelijkheid. Door fraaie detaillering weet hij in zijn werk het herkenbare, alledaagse leven weer te geven.[4]