Jeanne Roos

Jeanne Roos kondigde als eerste televisie-omroepster op 2 oktober 1951 het programma van de Nederlandse Televisie Stichting aan (1951)

Jeanne Roos in 1974

Jeanne Marianne Roos (Den Haag, 12 oktober 1916 – Amsterdam, 30 juni 2001) was een Nederlands journaliste en was tevens de eerste omroepster van de Nederlandse Televisie Stichting (NTS).

Bij de aanvang van de Duitse bezetting van Nederland in 1940 was Roos als journaliste werkzaam voor het Algemeen Handelsblad. Zij werd op 15 juli 1941 ontslagen, tegelijk met alle andere Joodse medewerkers. In 1942 verbrandde ze haar Jodenster, dook onder en werd actief in het verzet. Onder de naam 'Marianne Smeets' was ze actief als koerierster en bracht ze Duitse versterkingen in kaart.

Parool

Roos was na de oorlog journaliste voor Het Parool. Ze schreef het kinderfeuilleton Gijsbert Konijn en had een huishoudelijke rubriek: 'Tip van Roos'. Ze was ook moderedactrice en vroeg Marte Röling voor het maken van modetekeningen. Later maakte ze haar eigen 'Roos pagina'. Ze was bevriend met collega Annie M.G. Schmidt, met wie ze in De Inktvis zat, een Amsterdams journalistencabaret dat op de Paroolredactie was ontstaan. Paroolmedewerker Simon Carmiggelt ontleende zijn pseudoniem Kronkel aan de naam van een worm uit Roos' feuilleton. Zelf gebruikte ze soms het pseudoniem 'Marianne Smeets'. In 1952 trouwde zij met de cineast Theo van Haren Noman, met wie zij een zoon kreeg. Zij scheidden in 1972.

Televisie

Tijdens de eerste officiële televisie-uitzending op dinsdagavond 2 oktober 1951 was Roos de eerste persoon die in beeld kwam. Toen zij 'op' moest wist zij naar eigen zeggen geen woord meer van de tekst die ze had ingestudeerd. Toch opende ze de avond met de passende woorden "Goedenavond dames en heren. Vanavond is het een heel bijzondere avond."

Toen het beeld als gevolg van een stroomstoring in het Utrechtse elektriciteitsnet dreigde weg te vallen moest zij wederom improviseren. Met de woorden "Wij hopen over drie minuten in de huiskamer terug te zijn" stelde zij de kijkers gerust. Na afloop van deze storing sprak zij: "Wij komen pas kijken, maar tenslotte komt u ook pas kijken".

In de jaren 1950 trad Jeanne Roos vaak op als panellid in radiospelletjes. Op latere leeftijd speelde zij de rol van dominante bejaarde in enkele films van filmmaker Theo van Gogh, waaronder Eva uit 1994.

Roos overleed in de nacht van 29 op 30 juni 2001 op 84-jarige leeftijd in een Amsterdams ziekenhuis. Ze werd op 5 juli 2001 gecremeerd in het crematorium Velsen.

Bronnen, noten en/of referenties

• Eerste televisie-uitzending succes, ondanks storing (Trouw 3 oktober 1951 pagina 1)
• Hans Knot: De toverspiegel van de televisie, de ontvangst van de eerste televisie-uitzending in Nederland