Jiskefet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jiskefet
Genre Comedy, humor, improvisatie
Speelduur verschilt per seizoen
Bedenker Kees Prins
Michiel Romeyn
Herman Koch
Regie Pieter Verhoeff
Land van oorsprong Vlag van Nederland Nederland
Taal Nederlands
Productie
Producent Ellen Jens
Pieter Verhoeff
Uitzendingen
Start 9 september 1990
Einde 18 november 2005
Afleveringen 174
Seizoenen 15
Netwerk VPRO
Zender Publieke omroep
Website
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Televisie

Jiskefet was een humoristische, absurdistische serie uitgezonden door de VPRO van 1990 tot 2005. Het woord "jiskefet" is Fries voor "prullenbak" (in de meest letterlijke betekenis asvat of "asbak") en werd als titel verzonnen door de (Friese) regisseur van het eerste uur, Pieter Verhoeff. De serie is gemaakt door Kees Prins, Michiel Romeyn en Herman Koch. Het programma was min of meer een voortzetting van het radioprogramma Borát, ook van de VPRO met veel sketches en improvisaties, met onder andere Marjan Luif. Zij was vervolgens ook medebedenker van Jiskefet, maar omdat het niet zo boterde tussen haar en de mannen hield ze het al snel voor gezien.

Op 18 november 2005 werd bekendgemaakt dat Jiskefet er na 15 jaar mee stopte. Wel worden incidentele comebacks niet uitgesloten: zo gaven de heren op 8 december 2008 een optreden tijdens het Comedy Ball in de Amsterdamse Melkweg. Verder traden de mannen van Jiskefet in april 2010 zes avonden op in de Heineken Music Hall met de "Heb je nog geneukt" tour 2010 met gastrollen van Loes Haverkort en Anniek Pheifer. In april 2011 kwamen ze terug naar de Heineken Music Hall met 'Goeiesmorgens - De Musical', bijgestaan door gastactrices Loes Haverkort en Marie Prins.

De meeste seizoenen van de serie bestonden uit losse sketches. Ook zijn er regelmatig series gemaakt met opzichzelfstaande onderwerpen.

Rolverdeling[bewerken]

Kees Prins[bewerken]

Kees Prins (Heemstede, 7 april 1956) vertolkte o.a. de corpsbal Kamphuijs, de kantoorklerk Edgar, de proleet Willie en artiest Dicky Curtis. Veel van zijn figuren hadden ook zangteksten, met als bekendste de volkszanger Melvin. Dit personage kwam voor het eerst ten tonele in een aflevering van de Lullo's waarbij de drie corpsballen een zanger inhuren en Melvin zijn nummer 'Oh Oranje' ten gehore brengt, waarna hij door de verveelde Van Binsbergen en Kerstens weggepest wordt.

Herman Koch[bewerken]

Herman Koch (Arnhem, 5 september 1953) vertolkte onder meer de corpsbal Kerstens, de kantoorklerk Jos, de controlerend ambtenaar en troubleshooter Van Beusekom, de met doorrookte stem vloekende meneer Verschoor, de bizarre dierenverkoper en Henk Mul, de spastische stuntman. Ook deed hij Duitse types, waarvan Tampert (parodie op Derrick) het bekendste is. Al voor Jiskefet had Koch met Michiel Romeyn samengewerkt aan het radioprogramma Borát. Hij is naast zijn werk aan Jiskefet vooral schrijver en heeft onder meer de boeken Red ons, Maria Montanelli en Het Diner op zijn naam staan.

Michiel Romeyn[bewerken]

Michiel Romeyn (Amsterdam, 19 januari 1955) vertolkte o.a. de corpsbal Van Binsbergen, Tony van Heemschut, de macho kantoorklerk Storm, de proleet Johnny en de witte neger Oboema. Romeyn en Prins hadden de twee proleten al voor Jiskefet (voor de lol) gespeeld. Voerde na Jiskefet nog regelmatig zijn figuur van Oboema op bij verschillende gelegenheden.

Gastacteurs[bewerken]

Bekende items[bewerken]

De Dierenwinkel[bewerken]

Een ouderwetse, saai ingerichte winkel met achter de toonbank dozen met een etiket als "poes", "vis" en "gems". Met uitzondering van een fret in de eerste sketch, verschijnen de dieren zelf nooit zichtbaar in beeld. De verkoper (Koch) en klant (Romeyn) spreken in erg overdreven archaïsche taal en begroeten elkaar constant met "Goeiemiddag", uitgesproken met een zachte g. Regelmatig komen er ook andere personen, gespeeld door Prins, in de winkel langs. Dit zijn onder andere een diereninspecteur, een overvaller (bewapend met een handboor) en de superheld Dierenvriend.

Oboema en José[bewerken]

Oboema, gespeeld door Romeyn, is een echte Jarobe (een "witte bosneger" uit Amsterdam-Oost) die een baan als boekhouder heeft in Nederland en is getrouwd met José (Beppie Melissen). In de serie "Achter de Wolken" escaleert het avondeten steeds in slaande ruzie ("Dood! Dood! Dood, moet je. Ga nou eindelijk eens dood"), waarna alles achter gesloten deuren weer bijgelegd wordt en Oboema de kijker een relatie-les leert. Oboema zelf is het type "jij doet het helemaal fout en ik een heel klein beetje" en geeft José altijd de meeste schuld in een ruzie.

Johnny en Willie[bewerken]

Johnny en Willie zijn twee proleten met opmerkelijke opvattingen die de mensen om hen heen domineren en intimideren. Willie (Prins) is een meeloper van Johnny (Romeyn) en doet alles wat Johnny wil en lacht om alles wat Johnny doet. Zo gebruiken ze de kabel van hun 'proleten-terreinwagen' om een boekenkast in een boekwinkel om te trekken omdat een boek dat daar gekocht is geen open einde heeft en branden ze een kalende man (gespeeld door Koch) tot de grond af, omdat deze niet voldoet aan hun normaalbeeld. Ook steken ze een poppenkast in brand, omdat ze van mening zijn dat kinderen bang zijn voor klassieke poppenkast en slaat Johnny zijn buurvrouw in elkaar met als toelichting: 'Je staat met die rare platte reet van je m'n hele wagen in te deuken'.

Als Willie alleen is, schrijft hij brieven aan zijn zoon Capriccio. Uit deze brieven blijkt dat Willie naïef, eenzaam en verdrietig is. De ex van Willie staat contact tussen hem en zijn zoon niet toe.

De Lullo's[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lullo's voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Lullo's waren een persiflage op corpsballen (de studenten Van Binsbergen (Romeyn), Kerstens (Koch) en Kamphuijs (Prins)), die de hele dag niets anders doen dan slapen en zuipen, denigrerend naar alles wat werkt en elkaar de inmiddels gevleugelde vraag stellen "Hé lullo, heb je nog geneukt?". Werd erg populair bij de bevolkingsgroep die juist bespot werd.

Debiteuren Crediteuren[bewerken]

Persiflage op het kantoorleven. Jos (Koch) en Edgar (Prins), hun collega Storm (Romeyn) en de zwaarlijvige secretaresse Juffrouw Jannie (Annet Malherbe) werken op de financiële administratie en komen de dag door met flauwe kantoorhumor. Telkens terugkerende gespreksonderwerpen van de heren zijn wat er op de boterham zit, wat Jos ditmaal bij de tramhalte uitspookte, wat Storm bij de commando's meemaakte en wanneer Juffrouw Jannie met de koffie langskomt. De heren groeten elkaar steevast met de inmiddels bekende groeten goeie 's morgens (Edgar en Juffrouw Jannie), goedemorgen deze morgen (Jos) en goedemorgen heren van het goede leven (Storm). Werd evenals De Lullo's erg populair bij de bevolkingsgroep die bespot werd. Toen dit gebeurde hebben de auteurs een "schokkende" scène ingevoegd waarin Sinterklaas (gespeeld door Hans Teeuwen) gepijpt wordt door Edgar.

Peters[bewerken]

De Peters vormen een niet al te intelligent trio, bestaande uit Peter, Peter en Peter. Ze dragen doorgaans een blauwe stofjas, een zwarte bril met dik montuur, het haar stijf achterover. Ze zijn nogal eens onduidelijk in de weer met steekkarretjes en werken meestal in een supermarkt waar wordt gegrossierd in kinderpindakaas, waar ze elkaar commanderen met "Peter! Peter?!" (nadrukkelijk uitgesproken als: Petor) etc. In één aflevering werken ze op een enorme tankwagen voor het merk ZALF: met een dikke slang vullen ze het huis van de man met jeuk aan z'n naad met zalf. Verder komt één van de Peters (vertolkt door een andere acteur) kort voor in één van de afleveringen van de Lullo's om de was van Kamphuijs (Prins) op te halen en in de aflevering "Bertje" van de serie Multilul als deze een wasmachine komt afgeven waarmee Bertje de laatste eer bewezen gaat worden door met diens as persoonlijke stukjes textiel te wassen.

De Heeren van 'de Bruyne Ster': Avonturen op een COC-schip[bewerken]

De avonturen van de drie nichterige zeventiende-eeuwse zeelieden Van den Beerenbroeck (Prins), Cruysz (Koch) en De Boesselaere (Romeyn). Ze maken onderweg naar West-Indië de meest hilarische dingen mee. Er waren gastrollen voor Ellen ten Damme (Reetenjongh), Kees Hulst (Prins Frederik Hendrik), René van 't Hof (Indiaan) en Annet Malherbe (Hildegonde van Hirstenvoorde). Volgens de heren van Jiskefet zelf was dit een van hun mindere series.

Multilul[bewerken]

Speelt zich af in een reclamebureau met Martin (Prins), Menno (Koch) en Jerry (Romeyn), drie types die niets maar dan ook niets weten en elkaar nooit begrijpen en zich de naam van de assistente Marloes (Raymonde de Kuyper) nooit kunnen herinneren (ze spreken haar consequent aan met 'ben je naam effe kwijt'). Fritzi (René van 't Hof), de techneut achter de reclames, heeft in veel afleveringen weer een nieuw ongrijpbaar systeem uitgevonden, zoals 'Digital Performance System', 'CD Searching System', 'Hidden Sound System', 'Shower Sound System', 'Holistic Satellite System' en 'Hidden Mind Switching System'.

Tampert[bewerken]

Krimi gekenmerkt door de lijzige Kommissar Tampert en een mengtaal van Duits en Nederlands, afgewisseld met steenkolenduits dat door alle personages gesproken wordt. De serie was voornamelijk een persiflage op de Duitse krimiserie Derrick, maar ook op andere Duitse krimi's, en genoemd naar hoofdrolspeler Horst Tappert uit die serie. De uitdaging van de persiflage zat 'm voor de drie heren in het zo lang mogelijk rekken van het niets zeggen.

Sint Hubertusberg[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Sint Hubertusberg voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een bejaardentehuis met Beekman (Prins), Faber (Romeyn), Van Zijl (Koch) en Pos (Leny Breederveld), vier bejaarden die verpleegd worden door een strenge hoofdzuster (Melissen) en de wat naïeve kleine zuster Rita (Anniek Pheifer). De allerlaatste serie van Jiskefet, door vele fans de zwanenzang genoemd.

Emergendizer[bewerken]

De emergendizer is een sterk plastic ding en werd aangeprezen in het programma Wonderbaarlijke Ontdekkingen van Jiskefet in 1992. De uitzending was een parodie op tv-programma's van thuiswinkelbedrijven als Tel Sell.

Singles[bewerken]

  • 1996: Lullo, heb je nog geneukt / Peter
  • 1996: Hemel
  • 1997: Dit is mijn club (Officieel Ajax supporters nummer)
  • 2000: Oh oh Oranje[1]

Albums[bewerken]

  • 1994: Volume 1
  • 1997: Bull

Dvd's[bewerken]

Dvd's met hitnoteringen in de Nederlandse DVD Music Top 30 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
Multilul 2003 19-07-2003 10 7
Bronnen, noten en/of referenties