Naar inhoud springen

Joe Biden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Joe Biden
Joe Biden in 2021
Joe Biden in 2021
Volledige naam Joseph Robinette Biden jr.
Geboren 20 november 1942
Scranton (Pennsylvania)
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Politieke partij Democratische Partij
Partner Neilia Hunter (1966–1972) †
Jill Jacobs (vanaf 1977)
Beroep Politicus
Advocaat
Religie Rooms-katholiek
Handtekening Handtekening
Website (en) joebiden.com
46e president van de Verenigde Staten
Aangetreden 20 januari 2021
Einde termijn 20 januari 2025
Vicepresident(en) Kamala Harris
Voorganger Donald Trump
Opvolger Donald Trump
47e vicepresident van de Verenigde Staten
Aangetreden 20 januari 2009
Einde termijn 20 januari 2017
President Barack Obama
Voorganger Dick Cheney
Opvolger Mike Pence
Senator voor Delaware
Aangetreden 3 januari 1973
Einde termijn 15 januari 2009
Voorganger Caleb Boggs
Opvolger Ted Kaufman
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Joseph (Joe) Robinette Biden jr. (Scranton (Pennsylvania), 20 november 1942) is een Amerikaans politicus en was van 20 januari 2021 tot 20 januari 2025 de 46e president van de Verenigde Staten.

Biden is lid van de Democratische Partij en diende eerder als de 47e vicepresident van de Verenigde Staten onder president Barack Obama van 2009 tot 2017 en daarvoor als senator voor de staat Delaware van 1973 tot 2009.

Biden geldt als een van de invloedrijkste Amerikaanse democratische politici van zijn generatie. Tijdens zijn lange loopbaan in de Senaat speelde hij een prominente rol op het gebied van buitenlandse zaken en justitie. Als vicepresident was hij betrokken bij de uitvoering van het beleid van de regering-Obama tijdens de nasleep van de financiële crisis en de hervorming van de gezondheidszorg. Biden versloeg Donald Trump bij de presidentsverkiezingen van 2020 en werd daarmee de oudste verkozen president in de Amerikaanse geschiedenis.

Zijn presidentschap werd gekenmerkt door economisch herstel na de coronapandemie, omvangrijke investeringsprogramma's, steun aan Oekraïne na de Russische invasie van 2022 en actief buitenlands beleid op internationale samenwerking. In 2024 trok hij zich terug als kandidaat voor een tweede ambtstermijn.

Biografie

Jonge jaren (1942–1965)

Joseph Robinette Biden jr. werd geboren op 20 november 1942 in Scranton, in de staat Pennsylvania, als oudste kind van Joseph Robinette Biden sr. (1915–2002) en Catherine Eugenia 'Jean' Biden (geboren Finnegan; 1917–2010). Hij groeide op in een katholiek gezin met Ierse, Engelse en Franse wortels. Na hem werden nog een zus en twee broers geboren.

Tijdens Bidens jeugd kende zijn vader financiële moeilijkheden, waardoor het gezin enige tijd bij familie woonde. In 1953 verhuisde het gezin naar Delaware, waar zijn vader uiteindelijk een succesvolle carrière als autoverkoper opbouwde. Biden volgde onderwijs aan de Archmere Academy. Na zijn afstuderen in 1961 studeerde hij geschiedenis en politieke wetenschappen aan de University of Delaware, waar hij in 1965 afstudeerde. Als kind kampte Biden met stotteren. Volgens eigen zeggen wist hij dit grotendeels te overwinnen door gedichten hardop voor de spiegel voor te dragen.

Vroege carrière (1966–1972)

Joe Biden in 1965.

Op 27 augustus 1966 huwde Biden Neilia Hunter (1942–1972), met wie hij drie kinderen kreeg: Beau Biden (1969–2015), Hunter Biden (geboren in 1970) en Naomi Biden (1971–1972).

In 1968 behaalde Biden een rechtendiploma aan de Universiteit van Syracuse. Wegens astma werd hij tijdens de Vietnamoorlog afgekeurd voor militaire dienst. Vervolgens ging hij aan de slag als advocaat in Delaware. In zijn vroege politieke jaren voelde Biden zich aanvankelijk aangetrokken tot gematigde Republikeinse politici in Delaware. Hij registreerde zich eerst als onafhankelijke kiezer, maar sloot zich in 1969 aan bij de Democratische Partij. Naast zijn werkzaamheden als advocaat werd Biden actief in de lokale politiek. In 1970 werd hij verkozen tot raadslid van New Castle County. Hij bleef deze functie uitoefenen tot zijn verkiezing tot senator in 1972.

Senator (1972–2009)

Kaart met de resultaten van de Senaatsverkiezingen in Delaware in 1972.

In 1972 versloeg Biden als kandidaat van de Democratische Partij de zittende Republikeinse senator Caleb Boggs bij de Senaatsverkiezingen in Delaware. Op dertigjarige leeftijd werd hij een van de jongste senatoren in de Amerikaanse geschiedenis. Enkele weken na zijn verkiezing kwamen zijn echtgenote Neilia en hun dochter Naomi om het leven bij een verkeersongeval. Zijn zoons Beau en Hunter overleefden het ongeval. Biden overwoog af te zien van zijn Senaatszetel, maar besloot uiteindelijk zijn mandaat op te nemen.

Hij werd op 5 januari 1973 beëdigd als senator in een ziekenhuis in Wilmington, waar zijn zoons nog herstelden van hun verwondingen. Om zoveel mogelijk tijd met zijn kinderen door te brengen reisde hij gedurende zijn volledige Senaatsloopbaan dagelijks per trein tussen Delaware en Washington D.C.. Dit leverde hem de bijnaam Amtrak Joe op.[1][2]

In 1975 leerde Biden zijn latere tweede echtgenote Jill Biden kennen. Zij huwden in 1977 en kregen samen een dochter, Ashley Biden. Gedurende zijn 36-jarige loopbaan in de Senaat groeide Biden uit tot een invloedrijk Democratisch politicus. Hij hield zich bezig met justitie, buitenlandse politiek en nationale veiligheid. Van 1987 tot 1995 was hij voorzitter van de Senaatscommissie voor Justitie en van 2001 tot 2009 voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken.

In 1988 stelde Biden zich kandidaat voor de Democratische nominatie voor het presidentschap, maar trok hij zich terug nadat beschuldigingen van plagiaat tijdens de campagne waren opgedoken. Datzelfde jaar onderging hij een operatie na de vaststelling van een hersenaneurysma, waarna hij terugkeerde naar de Senaat. Biden werd herkozen in 1978, 1984, 1990, 1996 en 2002. In de Senaat speelde hij een belangrijke rol bij wetgeving op het gebied van criminaliteitsbestrijding, burgerrechten en geweld tegen vrouwen. Op het terrein van buitenlandse politiek hield hij zich bezig met NAVO-uitbreiding, de oorlogen in voormalig Joegoslavië, het Midden-Oosten en de Amerikaanse betrokkenheid in Irak.

In 2008 stelde Biden zich opnieuw kandidaat voor de Democratische nominatie voor het presidentschap. Nadat hij zijn campagne had beëindigd werd hij door Barack Obama gekozen als running mate voor de presidentsverkiezingen van 2008.

Vicepresident (2009–2017)

Vicepresident Joe Biden en president Barack Obama in het Oval Office op 22 januari 2009.

Biden stelde zich in 2007 kandidaat voor de Democratische nominatie voor de presidentsverkiezingen van 2008, maar beëindigde zijn campagne na de eerste voorverkiezingen. Op 23 augustus 2008 maakte Barack Obama bekend dat hij Biden had gekozen als running mate. Bij de presidentsverkiezingen van november 2008 versloegen Obama en Biden het Republikeinse ticket van John McCain en Sarah Palin. Biden trad op 20 januari 2009 aan als de 47e vicepresident van de Verenigde Staten.

Als vicepresident speelde Biden een belangrijke rol binnen de regering-Obama. Hij was betrokken bij het economische herstelbeleid na de financiële crisis van 2008, onderhandelingen met het Congres en het buitenlands beleid van de regering. Daarnaast trad hij regelmatig op als vertegenwoordiger van de Verenigde Staten bij internationale bijeenkomsten en diplomatieke missies.

In 2012 werden Obama en Biden herkozen voor een tweede ambtstermijn. Biden overwoog zich kandidaat te stellen voor de presidentsverkiezingen van 2016, maar zag daar uiteindelijk van af. Hij gaf aan dat het overlijden van zijn zoon Beau Biden in 2015 een belangrijke rol speelde bij die beslissing.[3]

Presidentskandidaat (2019–2021)

In april 2019 kondigde Biden zijn kandidatuur aan voor de presidentsverkiezingen van 2020. Na een moeizame start van de voorverkiezingen behaalde hij een belangrijke overwinning in South Carolina, waarna hij uitgroeide tot de belangrijkste kandidaat voor de Democratische nominatie. Nadat Bernie Sanders zich had teruggetrokken, werd Biden de kandidaat van de Democratische Partij.

Op 11 augustus 2020 maakte Biden bekend dat senator Kamala Harris zijn running mate zou worden.[4]

Bij de verkiezingen van 3 november 2020 versloeg Biden de zittende president Trump. Trump betwistte de uitslag en stelde zonder bewijs dat sprake was geweest van grootschalige verkiezingsfraude.[5] Nadat de verkiezingsuitslag was geratificeerd, werd Biden internationaal erkend als president-elect.[6]

President (2021–2025)

Eedaflegging van Joe Biden, 20 januari 2021.
President Joe Biden met koning Filip van België en eerste minister Alexander De Croo. Brussel, Koninklijk Paleis, 15 juni 2021.
Zie Presidentschap van Joe Biden voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Biden werd op 20 januari 2021 beëdigd als de 46e president van de Verenigde Staten. Zijn aantreden vond plaats tijdens de coronapandemie, een periode van politieke polarisatie en de nasleep van de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Tijdens de overgangsperiode stelde Biden een transitieteam samen en benoemde hij de leden van zijn kabinet. Zijn regering werd omschreven als een van de meest diverse in de Amerikaanse geschiedenis.

Binnenlands beleid

Tijdens zijn presidentschap stond economisch herstel na de coronapandemie centraal. Onder Biden werden omvangrijke investeringsprogramma's aangenomen op het gebied van infrastructuur, industriebeleid, klimaatmaatregelen en technologische ontwikkeling. Zijn regering zette daarnaast in op uitbreiding van de gezondheidszorg, versterking van de Amerikaanse maakindustrie en investeringen in halfgeleiders en energietransitie.

Buitenlands beleid

Op het terrein van buitenlandse politiek legde Biden de nadruk op samenwerking met traditionele bondgenoten en internationale organisaties. Zijn regering speelde een belangrijke rol in de internationale steun aan Oekraïne na de Russische invasie van 2022.

Daarnaast werd zijn presidentschap gekenmerkt door de terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Afghanistan, de strategische rivaliteit met China, de versterking van de NAVO en de Amerikaanse betrokkenheid bij conflicten in het Midden-Oosten.

Verkiezingscampagne 2024

Zie Terugtrekking Joe Biden als presidentskandidaat 2024 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Biden stelde zich aanvankelijk kandidaat voor een tweede ambtstermijn bij de presidentsverkiezingen van 2024. Na toenemende zorgen binnen de Democratische Partij over zijn leeftijd en verkiezingskansen trok hij zich in juli 2024 terug als kandidaat. Vicepresident Kamala Harris werd vervolgens de presidentskandidaat van de Democratische Partij.

Na het presidentschap (sinds 2025)

Na het einde van zijn presidentschap bleef Biden actief in het publieke debat en trad hij geregeld op bij publieke en politieke bijeenkomsten. In mei 2025 werd bij Biden prostaatkanker vastgesteld.[7]

Overzicht deelname politieke verkiezingen

Verkiezingsresultaten Joe Biden
Jaar Functie Partij Stemmen voor Biden % Opponent Partij Stemmen voor de opponent %
1970 Raadslid New Castle County Democraten 10.573 55% Lawrence T. Messick Republikeinen 8.192 43%
1972 Senator Democraten 116.006 50% J. Caleb Boggs Republikeinen 112.844 49%
1978 Democraten 93.930 58% James H. Baxter jr. Republikeinen 66.479 41%
1984 Democraten 147.831 60% John M. Burris Republikeinen 98.101 40%
1990 Democraten 112.918 63% M. Jane Brady Republikeinen 64.554 36%
1996 Democraten 165.465 60% Raymond J. Clatworthy Republikeinen 105.088 38%
2002 Democraten 135.253 58% Raymond J. Clatworthy Republikeinen 94.793 41%
2008 Democraten 257.484 65% Christine O'Donnell Republikeinen 140.584 35%
2008 Vicepresident Democraten 69.498.516
365 kiesmannen (270 vereist)
53% Sarah Palin Republikeinen 59.948.323
173 kiesmannen
46%
2012 Democraten 65.915.795
332 kiesmannen (270 vereist)
51% Paul Ryan Republikeinen 60.933.504
206 kiesmannen
47%
2020 President Democraten 81.268.924

306 kiesmannen (270 vereist)

51% Donald Trump Republikeinen 74.216.154

232 kiesmannen

47%
Voorganger:
Caleb Boggs
Senator voor Delaware
1973–2009
Opvolger:
Ted Kaufman
Voorganger:
Dick Cheney
Vicepresident van de Verenigde Staten
2009–2017
Opvolger:
Mike Pence
Voorganger:
Donald Trump
President van de Verenigde Staten
2021–2025
Opvolger:
Donald Trump
Op andere Wikimedia-projecten