Johannes Nicolaas Helstone

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Johannes Nicolaas Helstone, geboren als Nicodemus Johannes Helstone (Berg en Dal, 11 januari 1853 - Paramaribo, 24 april 1927) was een Surinaams componist, pianist en schrijver. In 1948 is op het Kerkplein te Paramaribo ter gelegenheid van de 95e geboortedag het monument Musicus Helstone onthuld.

Het Helstonemonument in Paramaribo, december 2006

Helstones muzikale werk bestaat uit cantates, psalmen, een mars bij de geboorte van prinses Juliana , een mazurka, een toccata, een fuga. Zijn grootste roem kreeg hij evenwel met de opera Het pand der Goden in vier bedrijven, dat ook in een Duitse versie in Berlijn populariteit verwierf.

Naast zijn werk als componist en docent was Helstone organist van de Lutherse kerk en oprichter van het Herrnhutter-Comité (1921) en een enthousiast bestudeerde van de Surinaamse taal. Hij schreef essays over muziek en publiceerde een studie over klassiek Griekse toonsystemen.

De componist Henny de Ziel (1916-1975) koos in 1959, toen er een nieuw volkslied gekozen moest worden, voor de melodie van Helstones ‘Welkom’, maar die werd afgewezen door de Staten van Suriname. Uiteindelijk werd gekozen voor een melodie van Johannes de Puy (1835-1924).

Biografie[bewerken]

Johannes Helstone, geboren in Berg en Dal aan de Surinamerivier in 1853, werd al vroeg ontdekt als een, vooral muzikaal, begaafde jongen. Hij werd aanvankelijk opgeleid als onderwijzer, en volgde muzieklessen bij het musici-echtpaar Williger en de Hernhutter zendeling Heyde. In 1880 zette hij zijn opleiding voort in Leipzig in Duitsland, waar hij nadien nog drie keer kwam (1892, 1900, 1907).

Na een tweede verblijf van 1892-1894 studeerde hij cum laude af. Bij de rampzalige La Fuente-brand in 1899 ging een groot deel van Helstones archief, inclusief twee piano’s, verloren. Helstones roem leed er niet onder.

Tot zijn latere leerlingen behoren Anton Plet, Dario Saävedra, Flora Samuels, Jospehine Nassy en Cor Anijs.

Literair werk[bewerken]

  • Wan Spraakkunst vo taki en skrifi da tongo vo Sranan, een grammatica van de Surinaamse taal Sranantongo (1903)
  • De Griekse muziek in het licht van de moderne toonkunst, Leipzig 1912
  • Neger-Engelsche spreekwoorden in vijf delen (1924-1925)

Over J.N. Helstone[bewerken]

  • Profiel in: Michiel van Kempen, Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur, Breda: De Geus, 2003, dl. I, pp. 410.