John Clarke (natuurkundige)
 John Clarke
| ||||
|---|---|---|---|---|
_2025_(4x5).png)
| ||||
| Persoonlijke gegevens | ||||
| Geboortedatum | 10 februari 1942
| |||
| Geboorteplaats | Cambridge[1]
| |||
| Academische achtergrond | ||||
| Alma mater | Universiteit van Cambridge
| |||
| Promotor | Brian Pippard | |||
| Nobelprijs voor Natuurkunde | ||||
| Jaar | 2025 | |||
| Reden | "voor hun baanbrekende werk op het gebied van de kwantummechanica" | |||
| Samen met | John Martinis Michel Devoret | |||
| Voorganger(s) | Geoffrey Hinton John Hopfield | |||
| ||||
John Clarke (Cambridge, 10 februari 1942) is een Britse natuurkundige en emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Californië te Berkeley. Hij is bekend van zijn werk over meetinstrumenten gebaseerd op supergeleiding. In de jaren 80 leidde Clarke een onderzoeksteam waartoe ook John Martinis en Michel Devoret behoorden. Hun ontdekkingen op het gebied van kwantumverschijnselen met behulp van het josephson-effect leverde hen in 2025 de Nobelprijs voor Natuurkunde op.
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]Clarke volgde onderwijs aan de Perse School voordat hij natuurwetenschappen ging studeren aan Christ's College in Cambridge. In 1964 behaalde hij zijn Bachelor of Arts in de natuurkunde waarna hij naar de Royal Society Mond-laboratorium van de Universiteit van Cambridge ging voor zijn promotie. In 1965 werd hij een van de eerste studenten die zich aansloot bij het pas opgerichte Darwin College, en werd tevens de eerste voorzitter van diens studentenvereniging.
Tijdens zijn promotie-onderzoek, waarbij hij werd begeleid door Brian Pippard, ontwikkelde Clarke een zeer gevoelige voltmeter, die hij later "SLUG" noemde, voor Superconducting Low-inductance Undulatory Galvanometer. Hij promoveerde in 1968.
Na zijn promotie verkreeg Clarke een postdoc-onderzoekspositie aan de Universiteit van Californië te Berkeley waar hij rest van zijn wetenschappelijke carrière aan verbonden zou blijven. Hij was er universitair docent (1971), universitair hoofddocent (1973) en hoogleraar experimentele natuurkunde (tot 2010). Ondanks zijn verhuizing naar de Verenigde Staten bleef Clarke nauw verbonden aan de Universiteit van Cambridge.
Onderzoek
[bewerken | brontekst bewerken]Zijn onderzoek was aanvankelijk gericht op supergeleiding en supergeleidende elektronica, en dan met name de ontwikkeling en toepassing van supergeleidende kwantuminterferentie-apparatuur (SQUIDs), ultragevoelige magnetometers voor het meten van magnetische velden.
In 1985 demonstreerde Clarke, samen met promovendus John Martinis en postdoc-onderzoeker Michel Devoret, het kwantumgedrag van een josephson-junctie.[2] Bij een josephson-junctie, die bestaat uit twee supergeleiders met ertussen een dunne isolator, kan door het kwantumtunneleffect toch een elektrisch stroom geleiden. In een reeks experimenten konden ze aantonen dat dit effect plaats kan vinden op een veel groter schaal dan de wereld van de kwantummechanica, bijvoorbeeld in elektrische schakelingen. Hun ontdekking leidde tot een grote vorderingen in de praktische toepassing van de kwantummechanica.
Erkenning
[bewerken | brontekst bewerken]Voor zijn werk ontving Clarke verscheidene internationale onderscheidingen, waaronder de Comstock Prize in Physics (1999), de Hughes Medal (2004) en de Olli V. Lounasmaa Memorial Prize (2004). In 2025 werd Clarke, samen met Martinis en Devoret, onderscheiden met de Nobelprijs voor Natuurkunde.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel John Clarke (physicist) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- (en) Biografie John Clarke op Notable Names Database (NNDb). Geraadpleegd op 15 oktober 2025
- ↑ Freebase Data Dumps.
- ↑ John M. Martinis, Michel Devoret, John Clarke (1985). Energy-Level Quantization in the Zero-Voltage State of a Current-Biased Josephson Junction. Physical Review Letters 55 (15): 1543-1546. DOI: 10.1103/PhysRevLett.55.1543.
· 
· 