Joods Nationaal Fonds

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eshtaol Woud, aangeplant door het JNF

Het Joods Nationaal Fonds (JNF, Hebreeuws: קרן קימת לישראל, Keren Kayemet LeYisrael) is een Israëlische organisatie. Het fonds werd opgericht in 1901 met als doel geld in te zamelen waarmee Joodse pioniers in Israël - dat toen deel uitmaakte van het Ottomaanse Rijk - grond aan konden kopen. Ook had het fonds als doel het vruchtbaar maken van het land[1] en het aanleggen van watervoorzieningen. Later kwamen daar als doelstellingen bij het planten van bomen en onderzoek naar leefbaarheid.

Oprichting[bewerken]

Al vanaf de oprichting in 1901 koopt het JNF grond aan voor Joodse boeren, in 1908 startte het JNF ook met de aanleg van parken en bossen in Israël. De eerste pioniers treffen kale, droge vlaktes aan met veel moerassen. Dat zorgde voor ziektes als malaria. De aangeplante bomen moesten en moeten de leefbaarheid van Israël vergroten en vooral het water vasthouden. In aanvang werd het geld vooral ingezameld bij Joden in de diaspora. In 1918 bezat het JNF ongeveer 5% van het toenmalige grondgebied van Palestina. Dit verpachtte ze aan naar Palestina geëmigreerde Joden.

Herbebossing was en blijft een belangrijke activiteit van het fonds, ook nu nog kunnen mensen via het JNF voor 15 euro een boom doneren aan Israël. De geschonken boom wordt geplant op naam van de donateur, de eigenaar van de boom ontvangt een eigendomscertificaat. Het eerste woud waar bomen gepland werden was het Theodor Herzl woud. In de zeventiger jaren van de Twintigste Eeuw werd begonnen met het bebossen van de woestijn, door het Yatirwoud aan te leggen tussen Beer Sheva en Arad.[1]

Op de website van de JNF is een virtueel woud te vinden, in dit woud worden de donateurs opgenomen. Het JNF wil de dorre en onherbergzame woestijn omvormen tot een vruchtbare plek, andere activiteiten van het JNF zijn: droogleggen van moerassen, bouwen van nederzettingen en het opzetten van landbouwprojecten.

Het JNF presenteert zichzelf als zionistische organisatie. In september 2004 trad het JNF toe tot de groep bij de Verenigde Naties geaccrediteerde NGO's (niet-gouvernementele organisatie).

JNF Nederland[bewerken]

JNF Nederland werd opgericht in 1902. Vanaf 1905 plaatste het fonds een blauw collectebusje waarin mensen een bijdrage konden doen. In 1920 organiseerde het JNF zijn eerste loterij, waarbij onder andere kunstvoorwerpen werden verloot van Toorop en Mendes da Costa. Daarnaast organiseert het fonds acties rond Joodse feestdagen, zoals de amandelactie ter gelegenheid van Toe Bisjwat, de honing- of bloemenactie bij Rosh Hashana.

Vanaf 1907 gaf het JNF boomcertificaten uit voor de aanplant van in eerste instantie olijfbomen, maar vanaf 1912 ook andere bomen.[1]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog, in oktober 1941, werd het fonds door de Duitse bezetters opgeheven. Na de oorlog werd het fonds weer opgericht. De eerste actie van het fonds was het oprichten van het Joop Westerweel Woud in Gal Ed, ter nagedachtenis aan deze omgebrachte verzetsheld en als eerbetoon aan alle andere vertzetsmensen.[1]

Het JNF richtte ook het Koningin Wilhelmina Woud op, ter gelegenheid van de 90ste verjaardag van de voormalige vorstin, en het Koningin Juliana Woud ter gelegenheid van haar 65ste verjaardag.[1]

In 2011 werd door het fonds een monument voor Anne Frank geplaatst, ontworpen door Piet Cohen. In 2013 ontwikkelde het JNF het Koning Willem-Alexander Waterproject, in de omgeving van Mitspe Ramon, en bedoeld voor irrigatie en ontwikkeling van groen in de omgeving van dit dorp midden in de Negev woestijn.[2]

Controverse[bewerken]

Het JNF werd de laatste jaren vaker beschuldigd van discriminatie. Dit komt mede doordat het JNF alleen aan Joodse inwoners van Israël land verkoopt[3], ook wordt het JNF ervan beschuldigd Palestijnse inwoners van hun land te verjagen zodat het erna meer bos kan planten. Ironisch genoeg worden hierbij vaak de inheemse olijfbomen gekapt om plaats te maken voor uitheemse den of Cipres.[4]