Joodse begraafplaats (Winschoten)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Joodse begraafplaats Winschoten
20151009 Joods begraafplaats3 Winschoten.jpg
Huidige straat Sint Vitusholt
Huidige eigenaar NIK
Jaar van stichting 1785
Aantal grafstenen 511
Toegankelijkheid Vrij toegankelijk
Portaal:  Jodendom
Joods monument op de Joodse begraafplaats van Winschoten

In Winschoten ligt een Joodse begraafplaats aan de Sint Vitusholt. Toch is dit niet de enige Joodse begraafplaats van deze stad. Aan de Liefkensstraat heeft namelijk ook een Joodse begraafplaats gelegen.

Inleidende geschiedenis[bewerken]

De eerste Joden vestigden zich rond het midden van de 18de eeuw in Winschoten. Aanvankelijk hielden zij hun erediensten in een synagoge aan de Buiten Venne. In 1797 werd de synagoge aan de Langestraat ingewijd. Aan het begin van de 20ste eeuw was de Joodse gemeente op haar hoogtepunt, met meer dan 850 leden. Vóór de Tweede Wereldoorlog was dit aantal al wat afgenomen, tot ca. 500 omstreeks 1930. Na de oorlog waren dit er nog geen twintig. Tussen augustus 1942 en de eerste maanden van 1943 werden vrijwel alle joodse inwoners van Winschoten opgepakt en naar Westerbork overgebracht. Na de oorlog is de synagoge en de ernaast gelegen school verkocht. De joodse gemeente van Winschoten werd in 1964 bij die van Groningen gevoegd.

Begraafplaats Liefkensstraat[bewerken]

Deze begraafplaats is in 1785 aangekocht en werd gebruikt tot 1828. Men was bang voor de uitbraak van ziekten en daarom werd het begraven binnen de bebouwde kom verboden. De begraafplaats raakte in verval en werd feitelijk vergeten. Omdat de meeste grafmonumenten van hout waren gemaakt, waren deze snel verdwenen. In 1894 werd nog een herinneringssteen geplaatst, die zou moeten herinneren aan de begraafplaats. De begraafplaats werd zelfs nog enige tijd als moestuin gebruikt. In 1969 werd met instemming van het opperrabbinaat de begraafplaats verkocht. 54 stoffelijke resten werden in een gezamenlijk graf herbegraven op de nieuwe begraafplaats aan het Sint Vitusholt. De in 1894 geplaatste herinneringssteen werd meegenomen. In het najaar van 2016 werden tijdens rioolwerkzaamheden nog eens 19 graven ontdekt[1] op een ander deel van de Liefkensstraat, in overleg met opperrabbijn Binyomin Jacobs en de gemeente Oldambt is besloten het gebied ongemoeid te laten en de begraafplaats zelf zal als park worden ingericht, de in 1969 verplaatste herinneringssteen zal worden teruggeplaatst.

Begraafplaats Sint Vitusholt[bewerken]

Deze begraafplaats werd in 1828 aangekocht. In 1876 werd het eerste metaheerhuis gebouwd. Dit gebouw werd in 1932 vervangen door het gebouw dat vandaag de dag nog steeds te zien is. Naast het metaheerhuis staat een monument voor de slachtoffers van de oorlog. In 1903 werd de Joodse gemeenschap eigenaar van de begraafplaats. In 1964 gingen de eigendomspapieren naar het NIK.

De begraafplaats is ingedeeld in vier vakken: een vak voor echtparen, een vak voor mannen, een vak voor vrouwen en een vak voor vrouwen, kinderen en vrijgezellen. De laatste begrafenis vond plaats in 1989. Deze begrafenis vond plaats op het oudste deel van de begraafplaats, hoogstwaarschijnlijk door plaatsgebrek, want de begraafplaats is overvol met in totaal 511 graven.

Zie ook[bewerken]