Naar inhoud springen

Jos Niesten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Jos Niesten
Niesten na zege NK marathonschaatsen (16 januari 1988).
Niesten na zege NK marathonschaatsen (16 januari 1988).
Persoonlijke informatie
Geboortedatum 5 december 1945
Geboorteplaats Beverwijk
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Sportieve informatie
Discipline(s) Marathonschaatsen
Specialisatie(s) Lange afstanden en marathons
Actieve jaren 1977–1991
Portaal  Portaalicoon   Schaatsen
Niesten (rechts) gehuldigd in Heemskerk na zijn derde plaats bij de Elfstedentocht 1985.

Jos Niesten (Beverwijk, 5 december 1945) is een Nederlands voormalig marathonschaatser. Hij behaalde de derde plaats bij de Elfstedentocht van 1985 en werd in 1988 Nederlands marathonkampioen. Hij was twee jaar (1981-1983) houder van het werelduurrecord.

De tuinderszoon werd geboren in Beverwijk. In zijn jonge jaren had hij amper tijd voor het schaatsen. “Het was dag en nacht werken geblazen op de tuinderij“,vertelde hij in een interview in De Volkskrant.[1] Hij is een neef van voormalige wielrenner Coen Niesten. Jos Niesten verhuisde later naar Heemskerk en begon pas op 28-jarige leeftijd met de schaatssport. Hij nam in 1975 als B-rijder voor het eerst deel aan langebaanwedstrijden en reed daarnaast marathons. Hij beschikte over een goede conditie maar zijn techniek moest hij flink bijschaven.[2] Een carrière als allroundschaatser was voor hem niet weggelegd. Op de 10 kilometer kon hij zich met de toppers meten, maar zijn 500 meter was ondermaats. “Dat korte werk ligt me niet. Zelfs een tien kilometer duurt me niet lang genoeg“. Hij behaalde zijn eerste marathonzege op 3 december 1978, twee dagen voor zijn 33e verjaardag, op de Jaap Edenbaan in Amsterdam.[3]

Vergeefse barre reis

[bewerken | brontekst bewerken]

In de strenge winter van 1979 werd de Veluwemeertocht tweemaal gehouden. Bij de eerste tocht over 65 kilometer eindigde Niesten op 4 januari 1979 als tweede achter streekgenoot Ton Groot uit Limmen.[4] Drie weken later was de tweede editie die ditmaal over 200 kilometer ging. De nummers een en twee Groot en Niesten stapten die dag ’s ochtends om 5.15 uur samen in de auto om vanuit Noord-Holland op tijd in startplaats Elburg te zijn. Door de spekgladde wegen lukte dat niet. Na 3,5 uur rijden belden ze vanuit Harderwijk met het verzoek de wedstrijd uit te stellen. Tevergeefs, want toen ze na een barre reis in Elburg arriveerden, waren de rijders al een halfuur onderweg.[5]

Werelduurrecord

[bewerken | brontekst bewerken]

Hij ondernam op 13 februari 1981 een geslaagde poging het werelduurrecord te verbeteren. Op de schaatsbaan van het Zuid-Duitse Inzell bereikte hij een afstand van 37.638 meter. Bijna 700 meter meer dan het vijf jaar oude record van Jan Roelof Kruithof.[6] Niesten bleef twee jaar lang recordhouder totdat Jan Kooiman op dezelfde baan voor het eerst de grens van 38 kilometer passeerde.

Winnaar Rottemerentocht

[bewerken | brontekst bewerken]

Niesten won zijn eerste natuurijsklassieker op 16 januari 1982. Hij kwam in Zevenhuizen na 200 kilometer solo over de eindstreep in de Rottemerentocht. Zeven kilometer voor het einde schudde hij zijn laatste belager Co Giling af die op ruim een minuut als tweede finishte. Hij bereikte de hoogste gemiddelde snelheid, een moyenne van 35 kilometer en 57 meter per uur, ooit gereden op een 200 kilometertocht. Hij streek aan prijzengeld en premies 4.000 gulden op.[7] Schaatsbond KNSB had deze wedstrijd vooraf verboden omdat dezelfde dag ’s avonds de marathon op de Jaap Edenbaan in Amsterdam, meetellend voor de KNSB Cup, plaatsvond. Twintig rijders werden geschorst voor twee wedstrijden, onder wie Niesten. Ondanks dat hij na zijn zege ‘s avonds gewoon op het ijs in Amsterdam verscheen.[8] De schorsingen werden twee maanden later door de tuchtcommissie van de KNSB ongedaan gemaakt.[9]

Elfstedentocht

[bewerken | brontekst bewerken]

Hij nam in 1983 deel aan de Alternatieve Elfstedentocht die voor het eerst in de Verenigde Staten werd gehouden. Op het meer Memphremagog, op de grens met Canada, reed hij lange tijd aan kop. Hij werd bijgehaald door de latere winnaar Jan Roelof Kruithof. Door vier valpartijen verspeelde hij zijn kans en eindigde als twaalfde.[10] Een jaar later verscheen hij aan de start in Ottawa. Niesten won de voorwedstrijd over 80 kilometer[11] en werd zevende in de hoofdrit.[12] Twee weken voor de Elfstedentocht van 1985 maakte Niesten bekend dat hij na afloop van het seizoen wilde stoppen.[13][14] Hij behoorde vooraf tot de favorieten voor het winnen van de Elfstedentocht.[15] Niesten behoorde tot de kopgroep van vier en werd in de eindsprint nipt geklopt door Evert van Benthem en de nummer twee Henri Ruitenberg.[16]

Toch niet gestopt

[bewerken | brontekst bewerken]

De veertigjarige Niesten verscheen eind 1985 toch weer op het ijs. Hij verklaarde te willen afbouwen en niet meer iedere week een marathon te rijden. Hij reed begin december 1985 op de ijsbaan van Frankfurt een baanrecord van 15.00,37 op de 10 kilometer[17] en behaalde op 6 februari 1986 een marathonzege op de Jaap Edenbaan.[18] Een week later pakte hij zilver op het NK op natuurijs en won hij de natuurijsklassieker De 100 van Eernewoude.[19] Hij meldde zich aan voor de Elfststedentocht van 26 februari 1986. Vijf dagen eerder werd de klassieker de Rottemerentocht verreden waarin hij als tweede eindigde na Evert van Benthem.[20] Niesten verscheen opnieuw als favoriet aan de start van de Elfstedentocht. Maar hij moest voortijdig de strijd staken. Bij een valpartij vlak voor Harlingen was zijn arm uit de kom geschoten en hij moest voor behandeling naar het ziekenhuis.[21]

Laatste jaren

[bewerken | brontekst bewerken]

Hij bleef nog een paar jaar meerijden in het peloton en boekte in zijn nadagen nog enkele successen. Zo won hij begin februari 1987 de Driedaagse van Ankeveen die door de invallende dooi was ingekort tot een tweedaagse. Eind dat jaar verbeterde hij zijn persoonlijke record op de 10 kilometer en kwam uit op 14.28,78. Daarmee werd hij vierde bij de selectiewedstrijden op ijsbaan Thialf in Heerenveen.[22] Op 16 januari 1988 won hij op 42-jarige leeftijd voor eerst het NK marathon op kunstijs.[23] Hij nam die maand ook deel aan het NK afstanden en eindigde als achtste op de 10 kilometer in een tijd van 14.38,25. In 1990 won hij met zijn Haarlemse team een 24-uursmarathon in Baselga di Piné in Italië.[24] De vorstperiode in 1991 lokte hem toch weer terug naar het ijs voor enkele natuurijswedstrijden, zoals de klassieker Ronde van Loosdrecht.[25] De USA Marathon, waarin hij veertiende werd, was zijn laatste grote wedstrijd.[26] Twee keer ontving Niesten de Abe de Vries-Trofee voor de meest strijdlustige rijder van het seizoen. Na zijn actieve periode als schaatser was hij drie jaar ploegleider bij Frisia Financieringen, het schaatsteam van Dirk Scheringa.[27]

Niesten kweekte in zijn tuinderskassen aan de duinrand van Heemskerk verschillende soorten groenten en bloemen. In 1990 stapte hij over op de paprikateelt.[28] Hij werd in 2020 benoemd tot ereburger van Heemskerk. Hij was vijftig jaar bestuurslid van ijsclub Kees Jongert.[29]

Persoonlijke records

[bewerken | brontekst bewerken]
AfstandTijdDatumBaan
500 meter 44,50 8 december 1977 Vlag van Nederland Haarlem
1000 meter 1.28,5 12 februari 1982 Vlag van Nederland Alkmaar
1500 meter 2.08,1 14 februari 1982 Vlag van Nederland Alkmaar
3000 meter 4.24,7 17 februari 1981 Vlag van Duitsland Inzell
5000 meter 7.26,5 16 februari 1981 Vlag van Duitsland Inzell
10.000 meter 14.28,78 17 december 1987 Vlag van Nederland Heerenveen
Nr.AfstandAfstandDatumBaan
1.Werelduurrecord37.638,26 m*13 februari 1981Vlag van Bondsrepubliek Duitsland Inzell
*= officieus wereldrecord

Resultaten marathonschaatsen

[bewerken | brontekst bewerken]
Jaar NK kunstijs NK natuurijs Rottemeren-
tocht
Elfstedentocht KNSB Cup
klassement
Jaap Eden
Trofee
1979 23e 10e Zilver 14e Brons
1980 4e 10e
1981 5e 7e 9e
1982 5e Goud 5e 7e
1983 Zilver 4e 6e
1984 4e Zilver 5e
1985 12e Brons Goud Brons 6e
1986 12e Zilver Zilver opgave 19e 13e
1987 13e 6e Brons
1988 Goud 4e

Resultaten overige

[bewerken | brontekst bewerken]
  • (nl) Schaatsstatistieken.nl Jos Niesten