Josephorgel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Josephorgel is het pijporgel in de Sint Josephkerk te Haarlem.

Dit orgel is een rijksmonument. Het orgel kenmerkt zich door zijn milde en rijke klanken. Het geluid van het orgel past volgens experts opvallend goed bij de akoestiek van de kerk. Het orgel geniet een grote bekendheid, doordat het één van de bekendste orgels is van de orgelbouwer Adema en doordat de bekende organisten en componisten Hendrik Andriessen en Albert de Klerk het jarenlang bespeelden.

Een aantal jaar geleden bleek de staat van het orgel zodanig slecht, dat restauratie dringend noodzakelijk was om het orgel als cultureel erfgoed te behouden. In 2008 is daarom een stichting opgericht om geld in te zamenel voor de restauratie. Dat heeft de benodigde steun opgeleverd. Het orgel wordt op dit moment gerestaureerd door Adema's Kerkorgelbouw. De verwachting is dat het orgel eind 2010 weer in orde is en dat het begin 2011 met een concert gepresenteerd kan worden.

Geschiedenis[bewerken]

De Sint Josephkerk is ingewijd in 1843. In 1856 heeft de Utrechtse orgelmaker Hendricus Lindsen het toenmalige orgel gebouwd. Door technische onvolkomenheden was al in 1861 een uitgebreide restauratie nodig. Veertig jaar later, omstreeks 1900, was het orgel opnieuw aan een grondige herziening toe. In 1905 werd van de Amsterdamse orgelmaker Pieter Adema in eerste instantie een prijsopgave gevraagd voor een uitgebreide reparatie. Uiteindelijk besloot het kerkbestuur echter opdracht te geven aan de firma Adema tot de bouw van een nieuw instrument.

Adema is er bij de bouw zeer goed in geslaagd om het orgel af te stemmen op de akoestiek in de kerk. Dit is één van de redenen waarom het orgel enkele jaren geleden de status heeft gekregen van rijksmonument. Adema heeft zich bij zijn werk laten inspireren door de opvattingen van de bekende Franse orgelbouwer Aristide Cavaillé-Coll, de belangrijkste schepper van het Frans-romantische orgel. Het nieuwe orgel kon in 1906 in gebruik worden genomen. In 1947 en 1967 zijn door Adema’s opvolger Hubert Schreurs herstellingen en wijzigingen aangebracht. Het orgel is daardoor niet meer geheel in zijn oorspronkelijke staat, maar de aangebrachte wijzigingen hebben het wezenlijke karakter van het instrument intact gelaten.

Het orgel is bij veel organisten en luisteraars zeer geliefd vanwege de milde klank en de rijke variatie aan klankkleuren van de registers. Dankzij de musici Hendrik Andriessen en Albert de Klerk is het een van de bekendste Ademaorgels in Nederland. Zij werden beiden geïnspireerd door de kerk en het Josephorgel bij de ontplooiing van hun muzikaal talent. Albert de Klerk was organist op dit orgel vanaf zijn zestiende jaar tot aan zijn dood in 1998.

Externe links[bewerken]