Kabinet-Balkenende III

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kabinet-Balkenende III
De bewindslieden van het kabinet-Balkenende III in de Trêveszaal op 7 juli 2006
De bewindslieden van het kabinet-Balkenende III in de Trêveszaal op 7 juli 2006
Coalitie CDA, VVD
Zeteltal TK 44 + 27 = 71
Premier mr.dr. J.P. (Jan Peter) Balkenende
Beëdiging 7 juli 2006
Demissionair 22 november 2006
Ontslagdatum 22 februari 2007
Voorganger Balkenende II
Opvolger Balkenende IV
Zetels in de Tweede Kamer
Zetels in de Tweede Kamer
Overzicht kabinetten
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Het kabinet-Balkenende III was het Nederlandse kabinet dat regeerde van 7 juli 2006 tot 22 februari 2007, met Jan Peter Balkenende als minister-president. Het was een minderheidskabinet en rompkabinet, gevormd door de politieke partijen Christen-Democratisch Appèl (CDA) en Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) na de val van het kabinet-Balkenende II op 30 juni 2006 en met als belangrijkste taak om in de periode tot de vervroegde verkiezingen op 22 november 2006 alvast een begroting voor 2007 op te stellen en te presenteren. Op 22 februari 2007 werd het kabinet opgevolgd door het kabinet-Balkenende IV, bestaande uit het Christen-Democratisch Appèl (CDA), de Partij van de Arbeid (PvdA) en de ChristenUnie (CU).

Start[bewerken]

Op 29 juni 2006 kwam er een eind aan het kabinet-Balkenende II nadat de Tweede Kamerfractie van D66 haar steun aan het kabinet introk naar aanleiding van de affaire rondom Ayaan Hirsi Ali. Hierdoor verloor het kabinet de parlementaire meerderheid. De minister stelden bij monde van premier Balkenende (CDA) hun functie ter beschikking van de koningin, waarmee het kabinet demissionair werd. De koningin stelde op 1 juli 2006 minister van staat en voormalig minister-president Ruud Lubbers (CDA) aan als informateur om een poging te doen tot het vormen van een nieuw (romp)kabinet. De formatie verliep snel: op 5 juli werd Jan Peter Balkenende benoemd tot formateur en deze presenteerde op 7 juli het kabinet-Balkenende III. Een groot deel van de oppositie in de Tweede Kamer was geen voorstander van deze gang van zaken. Zij ging er echter niet toe over om het kabinet meteen weg te stemmen.

D66-fractievoorzitter Lousewies van der Laan kondigde op de dag dat Balkenende tot formateur benoemd werd aan dat ze overwoog overwegen tijdens het debat over de regeringsverklaring een motie van wantrouwen in te dienen tegen het nieuwe minderheidskabinet. Zij wilde dat doen om duidelijk te maken dat zij een kabinet met Rita Verdonk als minister niet aanvaardbaar vond. Ze bracht deze dreiging echter niet in praktijk.

Het minderheidskabinet (CDA en VVD hadden samen 71 van de 150 zetels in de Tweede Kamer) moest afhankelijk van het onderwerp regeren met steun van de Lijst Pim Fortuyn (LPF), ChristenUnie (CU) en de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP). Voor het belastingplan kon het kabinet (ironisch genoeg) ook rekenen op de steun van de voormalige coalitiepartner D66.[1]

Los van deze praktische beperkingen, hadden het kabinet en de bewindslieden formeel dezelfde bevoegdheden als een regulier kabinet, zoals het nemen van koninklijke besluiten en het indienen van wetten, waaronder de begrotingswetten. De partijen van het kabinet hadden overigens wel een meerderheid (zij het een minieme: 38 zetels tegenover 37 zetels) in de Eerste Kamer.

De samenstelling van het kabinet was grotendeels gelijk aan dat van Balkenende-II. Voormalig staatssecretaris Joop Wijn van Financiën werd in het nieuwe kabinet de minister van Economische Zaken, als opvolger van de D66'er Laurens Jan Brinkhorst. D66-minister Alexander Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing) werd opgevolgd door Atzo Nicolaï, tot dan toe staatssecretaris van Europese zaken.

Verder verloop en personele wijzigingen[bewerken]

Op Prinsjesdag, dinsdag 19 september 2006, presenteerde het kabinet een rijksbegroting voor 2007. Intussen waren er vervroegde verkiezingen uitgeschreven, die op 22 november gehouden zouden worden, maar daarop kon niet gewacht worden om de begroting tijdig (voor de jaarwisseling) te behandelen.

Ministerswisselingen vanwege de Schipholbrand[bewerken]

Op 21 september 2006, twee dagen na Prinsjesdag en ruim twee maanden na de start van de regeringsperiode, publiceerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn eindrapport over de Schipholbrand, de brand in het cellencomplex van Schiphol (27 oktober 2005) waar 11 mensen die in vreemdelingenbewaring zaten om het leven waren gekomen. De onderzoekers uitten ernstige kritiek op de verschillende instanties die verantwoordelijk waren voor het beheer van het complex. Vanwege de conclusies traden de ministers Donner (Justitie) en Dekker (VROM) af. Minister Verdonk (wel verantwoordelijk voor vreemdelingenbeleid, maar niet voor de vreemdelingenbewaring) bleef aan.

Op 22 september 2006 werd bekend dat Ernst Hirsch Ballin en Pieter Winsemius hun respectievelijke opvolgers werden.

Op 22 september 2006 wordt Ernst Hirsch Ballin (CDA) beëdigd als minister van Justitie. Op 26 september 2006 werd Pieter Winsemius (VVD) benoemd als minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.[2][3] Beiden hadden de betreffende ministersposten jaren eerder ook al vervuld: Hirsch Ballin van 1989 tot 1994 en Winsemius van 1982 tot 1986.

Nieuwe motie tegen Verdonk[bewerken]

Op 13 december dreigde voor Balkenende III een crisis na een aangenomen motie van afkeuring tegen minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken) wegens haar weigering om een meerderheidsbesluit van de Tweede Kamer uit te voeren. VVD-fractievoorzitter Mark Rutte had al voor de stemming gedreigd met het opstappen van de VVD-ministers in het geval een dergelijke motie aangenomen zou worden. Na lang kabinetsberaad werd besloten dat de VVD in het belang van het land in de regering zou blijven, en dat de portefeuille vreemdelingenzaken onder verantwoordelijkheid van minister Hirsch Ballin zou komen te vallen. Verdonk bleef aan, maar met een gewijzigde portefeuille – een beslissing die tot discussie leidde onder staatsrechtgeleerden of hiermee de vertrouwensregel was geschonden.[4][5]

Ambtsbekleders[bewerken]

Ambtsbekleders Ministers / Ministerie Termijn Partij
J.P. (Jan Peter) Balkenende mr.dr.
J.P. (Jan Peter) Balkenende

(1956)
Minister-president Algemene Zaken 22 juli 2002 –
14 oktober 2010
CDA
G. (Gerrit) Zalm drs.
G. (Gerrit) Zalm

(1952)
Vicepremier /
Minister
Financiën 27 mei 2003 –
22 februari 2007
VVD
J.W. (Johan) Remkes J.W. (Johan) Remkes
(1951)
Minister Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 22 juli 2002 –
22 februari 2007
VVD
B.R. (Ben) Bot mr.dr.
B.R. (Ben) Bot

(1937)
Minister Buitenlandse Zaken 3 december 2003 –
22 februari 2007
CDA
J.P.H. (Piet Hein) Donner mr.
J.P.H. (Piet Hein) Donner

(1948)
Minister Justitie 22 juli 2002 –
21 september 2006
(afgetreden)
CDA
M.C.F. (Rita) Verdonk drs.
M.C.F. (Rita) Verdonk

(1955)
21 september 2006 –
22 september 2006
(waarnemend)
VVD
E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin mr.dr.
E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin

(1950)
22 september 2006 –
14 oktober 2010
CDA
J.G. (Joop) Wijn mr.drs.
J.G. (Joop) Wijn

(1969)
Minister Economische Zaken 7 juli 2006 –
22 februari 2007
CDA
H.G.J. (Henk) Kamp H.G.J. (Henk) Kamp
(1952)
Minister Defensie 12 december 2002 –
22 februari 2007
VVD
J.F. (Hans) Hoogervorst drs.
J.F. (Hans) Hoogervorst

(1956)
Minister Volksgezondheid, Welzijn en Sport 22 juli 2002 –
22 februari 2007
VVD
M.J.A. (Maria) van der Hoeven M.J.A. (Maria) van der Hoeven
(1949)
Minister Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 22 juli 2002 –
22 februari 2007
CDA
K.M.H. (Karla) Peijs drs.
K.M.H. (Karla) Peijs

(1944)
Minister Verkeer en Waterstaat 27 mei 2003 –
22 februari 2007
CDA
C.P. (Cees) Veerman dr.
C.P. (Cees) Veerman

(1949)
Minister Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit 22 juli 2002 –
22 februari 2007
CDA
A.J. (Aart Jan) de Geus mr.
A.J. (Aart Jan) de Geus

(1955)
Minister Sociale Zaken en Werkgelegenheid 22 juli 2002 –
22 februari 2007
CDA
S.M. (Sybilla) Dekker S.M. (Sybilla) Dekker
(1942)
Minister Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer 27 mei 2003 –
21 september 2006
(afgetreden)
VVD
P. (Pieter) Winsemius dr.
P. (Pieter) Winsemius

(1942)
26 september 2006 –
22 februari 2007
VVD
Ambtsbekleder Minister / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
M.C.F. (Rita) Verdonk drs.
M.C.F. (Rita) Verdonk

(1955)
Minister Vreemdelingenzaken en Integratie
(Justitie)
27 mei 2003 –
13 december 2006
VVD
Integratie, Jeugdbescherming, Preventie en Reclassering
(Justitie)
13 december 2006 –
22 februari 2007
A. (Atzo) Nicolaï mr.drs.
A. (Atzo) Nicolaï

(1960)
Minister Bestuurlijke vernieuwing en Koninkrijksrelaties
(Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
7 juli 2006 –
22 februari 2007
VVD
A.M.A. (Agnes) van Ardenne A.M.A. (Agnes) van Ardenne
(1950)
Minister Ontwikkelingssamenwerking
(Buitenlandse Zaken)
27 mei 2003 –
22 februari 2007
CDA
Ambtsbekleders Staatssecretarissen / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
C.E.G. (Karien) van Gennip ir.
C.E.G. (Karien) van Gennip

(1968)
Staatssecretaris Handelspolitiek, Export, Ondernemerschap, Economische
Structuur, Consumentenbeleid en Toerisme
(Economische Zaken)
27 mei 2003 –
22 februari 2007
CDA
C. (Cees) van der Knaap C. (Cees) van der Knaap
(1951)
Staatssecretaris Materieelvoorzieningen en Personeelsbeleid
(Defensie)
22 juli 2002 –
18 december 2007
CDA
Netherlands politic personality icon.svg drs.
C.I.J.M. (Clémence) Ross-van Dorp

(1957)
Staatssecretaris Gehandicapten-, Jeugd-, Ouderen- en Sociaal Beleid,
Oorlogsgetroffenen, Medische Ethiek, Biotechnologie en Sport
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
22 juli 2002 –
22 februari 2007
CDA
B.J. (Bruno) Bruins mr.drs.
B.J. (Bruno) Bruins

(1963)
Staatssecretaris Beroeps-, Volwassenen- en Hoger Beroepsonderwijs,
Wetenschapsbeleid, Studiefinanciering en Internationalisering
(Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
29 juni 2006 –
22 februari 2007
VVD
M.H. (Melanie) Schultz van Haegen drs.
M.H. (Melanie) Schultz van Haegen

(1970)
Staatssecretaris Luchtvaart, Scheepvaart, Water en Spoorwegen
(Verkeer en Waterstaat)
22 juli 2002 –
22 februari 2007
VVD
H.A.L. (Henk) van Hoof H.A.L. (Henk) van Hoof
(1947)
Staatssecretaris Bijstand, Wet Sociale Werkvoorziening, Volksverzekeringen, Pensioenen,
Handhaving, Fraudebestrijding en Arbeidsomstandigheden
(Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
17 juni 2004 –
22 februari 2007
VVD
P.L.B.A. (Pieter) van Geel drs.
P.L.B.A. (Pieter) van Geel

(1951)
Staatssecretaris Milieu en Duurzaamheid
(Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer)
22 juli 2002 –
22 februari 2007
CDA
Bron: Kabinet-Balkenende III Rijksoverheid.nl

Kabinetsformatie[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Kabinetsformatie Nederland midden 2006 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook[bewerken]