Kakofonix

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kakofonix
Tekenfilm- en strippersonage
Alternatieve naam Assurancetourix
Bedacht door René Goscinny en Albert Uderzo
Uitgever(s) Dargaud, Hachette
Stripreeks Asterix
Kenmerken Slechte zangkunst
Portaal  Portaalicoon   Strip
Film

Kakofonix of Assurancetourix is een personage uit de strip Asterix. Hij is de bard van het dorp waar Asterix en de zijnen wonen. Zijn naam in de oorspronkelijke, Franse uitgaven en in de oudere Nederlandse vertalingen is Assurancetourix. De naam Kakofonix kreeg hij in de nieuwe vertalingen vanaf 2002.

Zangkunst[bewerken | bron bewerken]

Kakofonix staat vooral bekend om zijn slechte zangkunst. Het gezang van Kakofonix wordt niet gewaardeerd door zijn stamgenoten en zelfs dieren gaan ervoor op de loop. Zelf is hij echter van mening dat hij juist mooi zingt. Als zijn stamgenoten hem de mond snoeren is hij beledigd. Stelletje barbaren is dan een veel door hem gebezigde uitspraak. Alleen in het eerste verhaal wordt hem nog toegestaan voor muzikale begeleiding te zorgen.

In drie gevallen is zijn zangkunst van cruciaal belang:

  • In Asterix en de Noormannen geeft hij een recital voor een stel Noormannen die willen weten wat angst is.
  • In De roos en het zwaard vormt zijn zangvermogen een wapen dat fikse onweersbuien veroorzaakt, wat Asterix de kans geeft de Romeinsen (en de Romeinen zelf) tijdelijk uit het bos te weren.
  • In Asterix in Indus-Land reist hij, in het gezelschap van Asterix en Obelix, naar het verre Indië, wanneer Wiesda, een fakir, ontdekt dat zijn gezang regenvlagen ontketent. In Frankrijk wordt tegenwoordig beweerd dat het gaat regenen als je vals zingt.

Hoewel niet cruciaal, speelt zijn slechte zangkunst ook in Asterix als gladiator een krachtig element in zijn verdediging, als hij tijdens de Spelen er niet alleen de leeuwen mee verjaagt, maar ook de toeschouwers, waaronder Caesar zelf, ermee uit hun vel doet springen. Hij werd hierdoor een fan rijker, zijnde Zwezerix.

Eveneens als element gebruikt in een strategie van Asterix, vormt de slechte zangkunst van Kakofonix een aanleiding voor het met de grond gelijk maken van het Romeinse Lusthof in het gelijknamige album: de bard krijgt een appartementje cadeau van de dorpelingen, maar zoals te verwachten viel, werd hij al snel buiten gegooid: een belediging voor de Galliërs en de pretext voor aldus de volgende represailles.

In het album De roos en het zwaard blijkt hij ook nog eens een rol te hebben als leerkracht naast Panoramix (zie verder).

Boomhuis[bewerken | bron bewerken]

Kakofonix woont in de grootste boom in het dorp. De trap die naar zijn huis loopt cirkelt omhoog langs de stam van de boom. Als hij zijn huis schoonmaakt vallen er allemaal valse noten naar beneden. De boom is meerdere keren omgevallen door de kracht van Obelix. Ook heeft de boom weleens in brand gestaan. Tijdens de meeste feestmalen, waarmee elk verhaal steevast wordt afgesloten, wordt Kakofonix geboeid en gekneveld. Alleen wanneer hij zelf een hoofdrol speelt in het verhaal, te weten in Asterix en de Noormannen en in Asterix in Indus-land, zit niet hij maar zijn grootste vijand, de smid Hoefnix, onder de boom.

Lid van de Dorpsraad[bewerken | bron bewerken]

Ondanks de vaak overduidelijke afkeer van de dorpelingen waar het zijn muzikaal talent aanbelangt, is Kakofonix vanwege zijn status van bard wel lid van de Dorpsraad, zoals blijkt in De Koperen Ketel. Hoewel hij zelf niets aan de raad toevoegt wanneer Heroïx, het stamhoofd, Asterix noodgedwongen dient te verbannen, is zijn aanwezigheid volgens de gebruiken wel vereist. Zijn status als lid wordt overigens gestalte gegeven door het dragen van een rode mantel, wat verder enkel Heroix en Panoramix immers dragen (al is het voor Panoramix ook onderdeel van zijn uniform als druïde).

Aansluitend is hij ook een cruciaal onderdeel van de zogenaamde noodprocedure, zoals aan wordt gegeven in het album De papyrus van Caesar, wat Heroix aangeeft als (nog) een reden dat zijn aanwezigheid geduld wordt.

Historische achtergrond[bewerken | bron bewerken]

In de overlevering van de Galliërs was het de taak van de bard of de druïde te onderrichten en tijdingen mede te delen. Dat beiden in eenzelfde dorp aanwezig zijn is dus hoogst uitzonderlijk.

Uitleg van de naam[bewerken | bron bewerken]

In het Frans en in de oorspronkelijke Nederlandse vertalingen heet hij Assurancetourix. Die naam is een Franse woordspeling op Assurance tous risques, hetgeen letterlijk allriskverzekering betekent en figuurlijk wil zeggen dat hij degene is die overal voor moet boeten (net als die verzekering altijd alles betaalt). De naam Kakofonix is afgeleid van de term kakofonie, wat een slecht klinkend samenspel van klanken betekent.

Leraar[bewerken | bron bewerken]

Kakofonix is in sommige albums ook leraar. In de jaren 50 van de 20ste eeuw waren veel Franse leraren na schooltijd ook verzekeringsagent.[bron?] Over het geheel genomen lijkt dit in overeenstemming met het beeld van de bard van de Keltische oudheid, die een dichter, zanger, historicus en genealoog was, en dus verantwoordelijk was voor het overbrengen van de tradities en cultuur van een volk. Natuurlijk is de in Asterix ontwikkelde weergave van de bard die zijn kleine leerlingen zoals een schoolmeester ondervraagt, niet historisch. Ironisch is de vraag van de bard: "Wie waren onze voorouders dan, jongeman?" (Traditionele antwoord in Franse scholen: "de Galliërs".)

Boodschapper[bewerken | bron bewerken]

Klassiek was bij de Galliërs een bard ook een boodschapper tussen de goden en de mensen. Het gebrek aan respect dat de Galliërs hebben voor Kakofonix, is dus luchtig op te nemen.

Door Goscinny en Uderzo:Asterix de Galliër · Het gouden snoeimes · Asterix en de Goten · Asterix als gladiator · De ronde van Gallia · Asterix en Cleopatra · De strijd van de stamhoofden · Asterix bij de Britten · Asterix en de Noormannen · Asterix als legioensoldaat · Asterix en het ijzeren schild · Asterix en de Olympische Spelen · Asterix en de koperen ketel · Asterix in Hispania · De intrigant · Asterix en de Helvetiërs · De Romeinse lusthof · De lauwerkrans van Caesar · De ziener · Asterix op Corsica · Het geschenk van Caesar · De grote oversteek · Obelix & Co. · Asterix en de Belgen
Door Uderzo:De broedertwist · De odyssee van Asterix · De zoon van Asterix · Asterix in Indus-land · De roos en het zwaard · De beproeving van Obelix · Asterix en Latraviata · Het pretpakket · Het geheime wapen · De verjaardag van Asterix & Obelix: Het guldenboek
Door Ferri en Conrad:Asterix bij de Picten · De papyrus van Caesar · Asterix en de race door de Laars · De dochter van de veldheer · Asterix en de griffioen
Animatiefilms:Asterix de Galliër · Asterix en Cleopatra · Asterix verovert Rome · Asterix contra Caesar · Asterix en de Britten · Asterix en de knallende ketel · Asterix in Amerika · Asterix en de Vikingen · Asterix en de Romeinse Lusthof · Asterix: Het geheim van de toverdrank
Live-actionfilms:Asterix & Obelix tegen Caesar · Asterix & Obelix: Missie Cleopatra · Asterix en de Olympische Spelen · Asterix & Obelix bij de Britten
Personages:Asterix · Obelix · Idéfix · Kakofonix/Assurancetourix · Heroïx/Abraracourcix · Panoramix · Nestorix
Overige:Asterix en de waarheid · Hoe de kleine Obelix in de ketel van de druïde viel · Parc Astérix · (Computer)spellen