Kamp van Zeist

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Het Kamp van Zeist, ook wel Kamp Zeist of Kamp bij Zeist genoemd, is een militair terrein gelegen aan de rand van het Nederlandse dorp Soesterberg (provincie Utrecht). Het westelijke en grootste gedeelte van het kamp ligt in de gemeente Zeist, het oostelijke gedeelte in de gemeente Soest.

Het kamp is gebruikt door de Amerikaanse Luchtmacht, het Militaire Luchtvaart Museum was er gevestigd, het Lockerbie-proces werd er gehouden, er is een detentiecentrum van de Dienst Justitiële Inrichtingen en vanaf 2023 een asielzoekerscentrum van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Postkaart geadresseerd aan een geïnterneerde militair in het kamp

Het Kamp werd sinds 1818 gebruikt door het Nederlandse leger.[1] Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden in de directe nabijheid van het Kamp ruim 12.000 gevluchte Belgische militairen geïnterneerd.[2] Een bekende geïnterneerde was beeldend kunstenaar Rik Wouters, die schetsen en aquarellen maakte over het kamp en de bosrijke omgeving.[3] Op 3 december 1914 brak er een opstand uit in het kamp. Geïnterneerden revolteerden naar aanleiding van de moeilijke leefomstandigheden en slechte kwaliteit van de voeding in het kamp, en begonnen met stenen te gooien waarna ordetroepen de opstand gewelddadig beëindigde. Acht geïnterneerden werden doodgeschoten en achttien zwaargewond.[4]

Na de Tweede Wereldoorlog kwam het terrein in gebruik bij de Amerikaanse luchtmacht, die tot 1994 een basis had op de Vliegbasis Soesterberg. Met de aanleg van de A28 in de jaren 1980 is het originele kampterrein van "Camp I" volledig vernietigd. Op het terrein waar globaal "Camp II" was gevestigd bevindt zich nu een testcircuit van het leger.

In 1980 verhuisde het Luchtvaartmuseum naar Kamp van Zeist. In 2005 werd besloten om het museum te verplaatsen naar de niet meer in gebruik zijnde Vliegbasis Soesterberg.[5]

Tussen 1999 en 2002 viel een groot deel van het terrein onder Britse jurisdictie, vanwege de huisvesting van een Schotse rechtbank en gevangenis ten behoeve van de rechtszaak over de Lockerbie-aanslag.[6] De gebouwen werden vervolgens omgebouwd tot detentiecentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers en huis van bewaring.[7] Ook de meermalen bedreigde politicus Geert Wilders woonde uit veiligheidsoverwegingen enige tijd op het terrein. Sinds 2023 is er voor de duur van maximaal vijf jaar een asielzoekerscentrum (azc) gevestigd met een capaciteit van 400 personen.[8]

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Geschiedenis van Soesterberg, geraadpleegd op 31-12-2006.
  2. Militaire vluchtelingen in Nederland 1914-1918, geraadpleegd op 31-12-2006.
  3. Rik Wouters (kunstenaar, °1882 - †1916). Stadsarchief Mechelen. Gearchiveerd op 21 januari 2021. Geraadpleegd op 7 januari 2021.
  4. Wils, Eric R.J., Tastbare herinneringen aan Belgische vluchtelingen. wereldoorlog1418.nl (2010). Gearchiveerd op 10 januari 2021. Geraadpleegd op 7 januari 2021.
  5. R.P.M. Rhoen, 'De verwarring rond het Kamp van Zeist' in: Seijst, 2003 (4), p.126-131; Digitaal. Gearchiveerd op 4 juni 2023.
  6. https://wetten.overheid.nl/BWBR0010002. Gearchiveerd op 12 augustus 2023.
  7. Soeterberg.nu, Modern detentiecentrum, 8 april 2022
  8. Coa.nl, Nieuw azc Zeist in gebruik genomen, 17 mei 2023
Zie de categorie Kamp van Zeist van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.