Karl Kautsky

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Karl Johann Kautsky

Karl Johann Kautsky (Praag, 16 oktober 1854Amsterdam, 17 oktober 1938) was een Tsjechisch-Oostenrijks marxistisch theoreticus van de sociaaldemocratie. Kautsky werd beschouwd als een van de belangrijkste autoriteiten op het gebied van het orthodox marxisme vanaf de dood van Friedrich Engels tot aan het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog.

Na de oorlog werd Kautsky een uitgesproken criticus van Bolsjewistisch Rusland. Hierbij polemiseerde hij met Vladimir Lenin, Leon Trotski en Jozef Stalin over de aard van de Soviet-Unie.

Biografie[bewerken]

Kautsky studeerde geschiedenis, filosofie en economie in Wenen en werd lid van de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij van Oostenrijk in 1875. Van 1885 tot 1890 was hij in Londen waar hij nauw bevriend werd met Friedrich Engels. Samen met Engels redigeerde en publiceerde hij postuum de werken van Karl Marx.

In 1891 was hij een van de opstellers van het Erfurter Programm van de Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD), hetgeen het eerste marxistische partijprogramma van de SPD werd, en daarmee van de meest invloedrijke partij in de Tweede Internationale.[1]

Na de dood van Friedrich Engels in 1895 werd Kautsky een van de belangrijkste en invloedrijkste theoretici van het socialisme. Samen met August Bebel vormde hij het marxistische centrum van de partij. In 1882 richtte Kautsky het tijdschrift Die Neue Zeit op, waarvan hij tot 1917 hoofdredacteur was. Daarna nam Heinrich Cunow deze taak over. Kautsky schreef in 1909 een boek Der Weg zur Macht. Lenin oefent in zijn boek Staat en Revolutie sterke kritiek uit op Kautsky, die hij sociaal chauvinisme verwijt.[2]

Na de Eerste Wereldoorlog begon Kautsky steeds meer tussen twee stoelen te vallen. Enerzijds volgden leninisten Lenins oordeel dat Kautsky een afvallige marxist was, terwijl anderzijds sociaaldemocraten Kautsky slechts zagen als een historisch figuur uit de eerste, "pre-historische" dagen van hun partij en beweging.[1]

Kautsky woonde jarenlang in Berlijn-Friedenau, waar zijn echtgenote Luise Kautsky zeer bevriend was met Rosa Luxemburg. Thans herinnert een gedenkplaat in de Saarstrasse 14 in Friedenau aan Karl Kautsky. In 1938 overleed hij in ballingschap te Amsterdam. Zijn persoonlijk archief wordt bewaard bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis te Amsterdam.