Kasteel Groeneveld (Baarn)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kasteel Groeneveld
Kasteel groeneveld.JPG
Locatie Baarn
Oorspr. functie Buitenplaats
Huidig gebruik "Buitenplaats voor stad en land"
Start bouw 1710
Bouwstijl Barok
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 511771
Eigenaar Staatsbosbeheer
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Kasteel Groeneveld is een landgoed in de gemeente Baarn. Het is in gebruik als "Buitenplaats voor stad en land" van Staatsbosbeheer. Een lange oprijlaan vanaf de Amsterdamsestraatweg vormt de zichtas van het landgoed. Deze zichtas loopt via de gang op de bel-etage door tot ongeveer twee kilometer in de bossen achter het kasteel. Vroeger liep de zichtas zelfs door tot de Monnikenberg richting Hilversum.[1]

Kasteel[bewerken]

In de zeventiende en achttiende eeuw was het gebruikelijk voor rijke Amsterdammers om een buitenplaats aan te schaffen waar tijdens de zomer kon worden verpoosd. Vaak liggen deze buitens op de grens van zand- en veengrond. De landgoederen in 't Gooi ('s-Graveland), langs de Vecht en aan de binnenduinrand (de Keukenhof) zijn hier voorbeelden van.

Marcus Mamuchet
Marcus Mamuchet (senior)

Marcus Mamuchet (1575/76-na 1638) was een telg uit een Franse koperslagersfamilie, die uit haar vaderland gevlucht was uit angst voor religieuze vervolging.[2][3]. Omdat de familie ook eigenaar was van de oude bezitting Houdringue bij Lille, voegden zij aan de familienaam 'van Houdringen' toe. Hun zoon Andries (de) Mamuchet trouwde met een Amsterdamse koopmansdochter, die onder meer de buitenplaats De Eult bij Soestdijk bezat. In 1671 verhuisden zij naar hofstede De Biesen bij Baarn aan de 'wegh naar 't groene wout' die ooit bij kasteel Drakenburg had gehoord. De Biesen was daarvoor in het bezit geweest van de familie Deutz, Andries was de zwager van Elisabeth Deutz. Na het overlijden van Andries op 8 september 1684 verwierf hun ongetrouwde zoon Marcus Mamuchet jr. de hofstede met het landgoed dat drie kilometer lang was.[4] Hij liet in 1710 op de grond van een oude hofstede een vrijwel vierkant zomerverblijf bouwen. Het bestond uit het middengedeelte van het huidige hoofdgebouw, het koetshuis en de oranjerie. Het huis bestond uit een souterrain, een bel-etage en verdieping. Het had een omlopend schilddak met schoorstenen op de hoeken. De tuin werd aangelegd in de Franse, formele stijl. Ook het jagershuislinks van de oprijlaan werd in die tijd gebouwd. Marcus leidde een teruggetrokken bestaan, wel ontving hij bezoek van zijn familie op het nabijgelegen Houdringe in De Bilt.[5] Hij stierf kinderloos in 1730, zijn nichten verkochten het landgoed.

Cornelis Hasselaar

De volgende bewoner was Cornelis Hasselaer (Amsterdam, 26 februari 1676-1737),[6] die in 1735 op een veiling voor 3000 gulden de ambachtsheerlijkheid Eemnes-Binnen en -Buiten kocht. Hij overleed op 28 november 1737 en werd in de Sint-Nicolaaskerk begraven. Zijn zoon, Pieter Cornelisz. Hasselaer, 17 jaar oud, erfde de ambachtsheerlijkheid. Hij verkocht deze in 1755 (?) en vertrok naar Indië.

De volgende bewoner is Lucas van der Dussen. Rond 1760 werden aan het kasteel twee halfronde vleugels gebouwd. In 1774 kocht Hasselaer het kasteel terug. Na zijn overlijden in 1797 kwam het kasteel in handen van Joan Huydecoper van Maarsseveen (Den Haag, 1769 - Baden-Baden, 1836).

Bewoners

Park[bewerken]

Oprijlaan
vanuit Groeneveld richting het park

Het landgoed rond het kasteel is ongeveer 130 ha en wordt beheerd door Staatsbosbeheer. Het park van kasteel Groeneveld werd aangelegd in de Hollandse Barokke stijl, die wordt gekenmerkt door strenge geometrische vormen en imponerende oprijlanen.

Toen in de achttiende en negentiende eeuw de Engelse landschapsstijl opgeld deed, werd het park omgevormd. Waterpartijen, heuvels, slingerende paden en boompartijen werden aangelegd. Vooral na 1830 werd de landschapsstijl in Groeneveld geperfectioneerd. Ook werd er een ijskelder aangelegd. Deze bestaat nog en wordt nu bewoond door grootoorvleermuizen.

Nadat de tuin tientallen jaren was verwaarloosd, werd hij eind 70'er jaren door Michael van Gessel gerestaureerd, waarbij hij de landschapsstijlen uit de verschillende perioden intact liet en samenbracht tot een geheel.

Bouwwerken bij het kasteel

Museum[bewerken]

In het kasteel is een van de drie xylotheken van Nederland te zien. Alle drie zijn zij in de achttiende eeuw in opdracht van koning Lodewijk Napoleon vervaardigd door Alexander Schlümbach (1772-1835).

Foto's[bewerken]

Zie ook[bewerken]